Shqiptarja.com
Përditësimi i fundit në 00:29 Regjistrohu | Identifikohu 
Home Aktualitet Politikë Ekonomi Sociale Kosova Bota Sport Intervista Kulturë Shëndeti VIP & Spektakel Horoskopi
Lajme tė mira
12 Tetor 2017 - 09:43 | përditesuar në 09:57
National Geographic: Bunk'Art
model i transformimit tė bunkerėve
Bollino: Bunk'Art e Bunk'Art2 vende kujtese
National Geographic i ka kushtuar njė hapėsirė tė veēantė bunkerėve tė ndėrtuar nė Shqipėri pėrgjatė periudhės sė Komunizmit, nėn udhėheqjen e diktatorit Enver Hoxha. Sigurisht nuk ėshtė hera e parė qė media prestigjioze ti kushtojnė hapėsirė bunkerėve tė shumtė nė vendin tonė, por kėtė herė ky artikull nxjerrė nė pah njė anė tjetėr tė tyre. Transformimi i tyre nė atraksione turistike, pikėrisht kjo i ka tėrhequr vėmendjen National Geographic.

Tė ndodhur mes njė tė kaluare tė izoluar dhe njė tė ardhme tė rikonceptuar, bunkerėt komunistė tė Shqipėrisė kanė marrė jetė tė  re sot si muze, kafene dhe mė shumė.”, shkruan National Geographic.

Nė artikull pėrmenden disa prej kėtyre bunkerėve tė pėrshtatur si ambiente pėr biznes. Duke marrė shembull ndėrtimin e njė qendre pėr tattoo nė Shkodėr, apo atė tė njė hoteli me 20 dhoma nė Golem, National Geographic thekson se bartės dhe pėrfaqėsues tė standardeve pėr konceptin e transformimit tė bunkerėve ėshtė Bunk'Art.

Carlo Bollino: Bunk'Art e Bunk'Art2 vende kujtese
“Shembuj tė kėtij pėrdorimi inovativ tė bunkerėve mund tė gjenden nė tė gjithė vendin. Nė Shkodėr pėr shembull njė bunker ėshtė pėrshtatur si njė sallė pėr tattoo ‘bunker-cum-tatuazh”, njė tjetėr nė Kavajė ėshtė pėrshtatur si dyqan qė shet mish viēi tė grirė, ndėrsa nė Golem ėshtė ndėrtuar njė hotel me 20 dhoma. Nė Tiranė, nė kryeqytetin e Shqipėrisė, dy muze kanė vepruar si bartės dhe pėrfaqėsues tė standardeve pėr konceptin e transformimit tė tyre.

Bunk'Art, bunkeri atomik i Hoxhės, ka pritur mė shumė se 70,000 vizitorė gjatė dy muajve tė parė, ndėrsa ėshtė hapur qė nė vitin 2014. Hapėsira e ekspozitės, pėrfshin edhe dhomėn e Enver Hoxhės.Vetėm 20 minuta larg  nga qendra e qytetit ndodhet edhe Bunk'Art 2, i cili u hap nė vitin 2016. Nė kėtė ekspozitė ndodhen 24 dhoma qė shėrbejnė si strehė atomike e Ministrisė sė Brendshme.

"Bunk'Art  dhe Bunk'Art2 janė vende tė kujtesės ku, si shqiptarėt ashtu edhe turistėt mund tė zbulojnė sekretet e regjimit dhe tė rijetojnė tė kaluarėn dhe vuajtjet njerėzve", thotė Carlo Bollino, kurator i pėrgjithshėm i Bunk'Art. “Transformimi si njė atraksion turistik  ėshtė gjithashtu njė mėnyrė pėr tė kompensuar vendin pėr koston monetare, politike dhe nė aspektin e jetėve njerėzore qė u shpenzuan nė ndėrtimin e bunkerėve", thotė Bollino.”, shkruan National Geographic.

Artikulli i publikuar nė National Geographic
Tė ndodhur mes njė tė kaluare tė izoluar dhe njė tė ardhme tė rikonceptuar, bunkerėt komunistė tė Shqipėrisė kanė marrė jetė tė  re sot si muze, kafene dhe mė shumė.

Numri i saktė i bunkerėve ushtarakė tė shpėrndarė nė tė gjithė Shqipėrinė nuk dihet saktė dhe pėr kėtė ėshtė njė ēėshtje debati, pasi varet se kė pyesni, kujt i kėrkoni njė pėrgjigje.

Gjithsesi  raporti tregon se numri i tyre varion nga rreth 175,000 deri nė 750,000  bunkerė tė mbushur me ēimento, ēimento dhe ēelik, qė kishin pėr qėllim ta mbronin kėtė vend nė Gadishullin Ballkanik nė Evropėn Juglindore. Kabinat nė formė kėrpudhash u ndėrtuan me sekretin e Luftės sė Ftohtė, nė vitet 1970 dhe 1980, nga njė regjim me paranojė. Kjo ishte atėherė. Sot, tre dekada larguar nga diktatori komunist Enver Hoxha, i cili sundoi nga viti 1944 deri nė vitin 1985, qytetarėt i shohin bunkerėt e pėrhershėm si pėrkujtues tė dhimbshme tė njė tė shkuare tė vėshtirė. Sidoqoftė, shqiptarėt, tė shkathėt nga natyra, po e shndėrrojnė skenarin dhe po u japin objekteve jetė tė re si restorante, bare, kafene dhe madje edhe muzeume.

Nga ajri, bunkerėt e braktisur duken si shkronja braile tė shpėrndara nėpėr ēdo cep tė vendit. Strukturat fshihen nė lugina, lulėzojnė nga malet, kodrat  dhe rrjedhin pėrgjatė vijave bregdetare, duke u rrahur vazhdimisht nga deti Adriatik. (Njė shifėr qė pėrdoret zakonisht vlerėson 2.2 bunkerė pėr milje katrore. Shqipėria ėshtė pothuajse gjysma e madhėsisė sė Virgjėrisė Perėndimore.)

Ata janė tė madhėsive tė ndryshme. Disa dhjetėra prej tyre shėrbenin  si qendra komanduese ku brenda kishin edhe dhoma, e ndėrsa shumė prej tyre shėrbenin si vende tė vogla pėr njė ose dy personave. Nga ana tjetėr, "shtylla tė vogla" u ndėrtuan pėr tė mbajtur njė sy nė njė listė gjithnjė nė ndryshim tė armiqve tė mundshėm tė jashtėm. Realiteti: Qėllimi i tyre ishte forcimi i njė frike kolektive, tė brendshme dhe kombėtare.

“Numri i madh i bunkerėve tregon se si ishte militarizuar dhe se si ndodhej nė njė paranojė tė vazhdueshme Shqipėria gjatė sundimit tė Hoxhės ", thotė Vjeran Pavlaković, profesor i Studimeve Kulturore nė Universitetin Kroat tė Rijekės. Pavlakoviē fokusohet nė kujtesėn kolektive nė Ballkan. "Nė vend qė tė investonin nė arsim dhe zhvillimin ekonomik, regjimi i ndau burimet pėr t'u izoluar. Megjithatė, Shqipėria post-komuniste ka dėshmuar se ėshtė e gatshme tė pėrqafojė ndėrhyrje tė guximshme pėr t'u marrė me kėtė trashėgimi arkitekturore, pėr tė ruajtur trashėgiminė dhe pėr tė pėrdorur nė mėnyrė inovatore si njė burim tjetėr pėr tė punėsuar mė shumė njerėz dhe pėr tė zhvilluar ekonomikisht vendin” , thotė Pavlaković.

Shembuj tė kėtij pėrdorimi inovativ tė bunkerėve mund tė gjenden nė tė gjithė vendin. Nė Shkodėr pėr shembull njė bunker ėshtė pėrshtatur si njė sallė pėr tattoo ‘bunker-cum-tatuazh”, njė tjetėr nė Kavajė ėshtė pėrshtatur si dyqan qė shet mish viēi tė grirė, ndėrsa nė Golem ėshtė ndėrtuar njė hotel me 20 dhoma. Nė Tiranė, nė kryeqytetin e Shqipėrisė, dy muze kanė vepruar si bartės dhe pėrfaqėsues tė standardeve pėr konceptin e transformimit tė tyre.

Bunk'Art, bunkeri atomik i Hoxhės, ka pritur mė shumė se 70,000 vizitorė gjatė dy muajve tė parė, ndėrsa ėshtė hapur qė nė vitin 2014. Hapėsira e ekspozitės, pėrfshin edhe dhomėn e Enver Hoxhės.

Vetėm 20 minuta larg  nga qendra e qytetit ndodhet edhe Bunk'Art 2, i cili u hap nė vitin 2016. Nė kėtė ekspozitė ndodhen 24 dhoma qė shėrbejnė si strehė atomike e Ministrisė sė Brendshme.

"Bunk'Art  dhe Bunk'Art2 janė vende tė kujtesės ku, si shqiptarėt ashtu edhe turistėt mund tė zbulojnė sekretet e regjimit dhe tė rijetojnė tė kaluarėn dhe vuajtjet njerėzve", thotė Carlo Bollino, kurator i pėrgjithshėm i Bunk'Art. “Transformimi si njė atraksion turistik  ėshtė gjithashtu njė mėnyrė pėr tė kompensuar vendin pėr koston monetare, politike dhe nė aspektin e jetėve njerėzore qė u shpenzuan nė ndėrtimin e bunkerėve", thotė Bollino.

Redaksia Online
J.Sh/shqiptarja.com

0 Ndiqni Shqiptarja.comFacebook dhe në Twitter

Licenza Creative Commons
Ndalohet riprodhimi i shkrimit!
avatar

   
Komentet janë të hapura dhe nuk është e nevojshme të jesh i regjistruar.
avatar
Anonim
Fati Banoret nuk i nxori Edi ata mos i ndertonin shtepite vend e pa vend u leshuan rembe ketu e rembe aty tani ti bejne derman kokes ,Nuk mund te leme per gjysem planin rregullues te nje qyteti per 30 familje ata do te demshperblehen per aq sa u takon e pik ,
avatar
Anonim
Zana Bunkeret i duhen ketij vendi per te pastrehet sidomos per banoret qe nxori Edi Rama ne rruge banoret e Tiranes
Rezultate tė tjera: 1
Intervista
Hyrja e Shqipėrisė nė BE mund tė shpėtojė Italinė nga dominimi gjerman
Braēe: Koncesionet pėr firmat offshore tė ndalohen me ligj
Meta: Sensibilizim ndėrkombėtar pėr  lėvizjen e lirė tė qytetarėve tė Kosovės
Këndi i Njoftimeve
Oferte Punesimi
Shtypi i ditës
Datë 22/11/2017, Viti VII - NR.276