Shqiptarja.com
Përditësimi i fundit në 11:31 Regjistrohu | Identifikohu 
Home Aktualitet Politikë Ekonomi Sociale Kosova Bota Sport MetroNews Intervista Kulturë Shëndeti Blog Horoskopi
Homepage > Blog > Shkrimet e tjera
avatar Luga e Argjendtė
Dhurata Thanasi
22 Tetor 2012 12:17
Tradita në gatim dhe Oda Dibrane
Kush nuk ka njohur të paktën një dibran ''denbabaden'' nga Dibra apo dhe nga Rruga e Dibrës në Tiranë? Kush nuk ka degjuar për Odën Dibrane? Kush nuk i ka dëgjuar këngët e dasmës dhe të trimërisë dibrane kënduar nga Liri Rasha, Arif Vladi e Azis Ndreu? E kush nuk ka dëgjuar për Kanunin e Skënderbeut, Luginën e Drinit, Liqenet e Lurës, për madhështine e Korrabit, Fushën e Kastriotit, Kalanë e Grezhdanit, mënçurinë e Haki Stërmillit, diplomacine e Iljas Pashë Dibrës, artin e Drita Agollit dhe Fehmi Oshafit? Është e pamundur! E shtrirë në luginën e Drinit, historikisht Dibra, siç është cituar dhe nga Prof. Doc Kristo Frasheri, ndodhet ne “verilindje te Shqipërisë së brendëshme”, atyku kryqezoheshin shume rrugë të qyteterimeve të lashta. Siç dhe tradita popullore e transmeton lokalizimin e Dibres në dy fjalë “ n’Gjur e Bizhur” (në Lurë e Manastir), nuk është e rastësishme që ky “Ven i lum” të prodhojë kaq histori , njerëz të shquar, traditë, mikpritje. Nuk është e rastestësishme gjithashtu që tradita e gatimit të jetë një nga më të pasurat me pjata, prodhime dhe gatesat më të mira të Shqipërisë. Duke qënë antikisht një vend ku kanë “hyrë e dalë” tregti, zejtari, ushtri, të huaj, karvane, kjo trevë ka qenë e pasur në “ mall e gjë’”. Si rrjedhim, gatimi ka qenë një ndër majat e diamantit të kultures dhe traditës Dibrane. Unë nuk mund të lë pa përmendur disa nga gatesat më simbol të saj, gatuar siç dibranëve u pëlqen ta theksojnë « ka zojat e shpis », duke filluar nga « Sheçerpare, Shandetlije, Jufka me Pul Fshati, Kulloshtër n’Tav, Petllat e Malsis, Pule me Arra,e Pul m’Qull, Hallve Dibre, Fli’ me Renda, Bungur i Omël, « kompostot e reçelnat e me kumlla, molla, thana ne qershi », etj. Vetem e famshmja hallve Dibrane gatuhet gati në katër mënyra, me miell gruri, miell misri, me trahana dhe gështenja. Të gjitha këto gatime dibranët e dibranet i ruajnë me fanatizëm , sic ruajnë dialektin e tyre të rrallë dhe natyrën e pashoqe. Kësaj radhe dua ti ngre hymn dy gatimeve, të cilat i provova pak ditë më parë në Peshkopi gjatë festivalit të Odës Dibrane dhe Panairit e Agrobiznesit, dhe bëhet fjalë për Pulë n’ Qull dhe Sheqerpare me Arra. Festa e Bajramit po afron dhe ku ka më bukur sesa të festohet me dy pjata të tilla, të krahines së Dibrës dhe traditës shqiptare!

Pul n’ Qull ( 4 veta)
Përbërësit
1 pulë rreth 1kg ( mirë do të ishte Pule fshati)
5-6 lugë gjellë Miell Misri (mundësisht miell i bardhë)
200 gr Gjalpë
Lisna (njëlloj rigoni që rritet kryesisht në krahinën e Dibrës dhe veri të Shqipërisë)
Kripë,
1 – ½ kg Lëng pule
Përgatitja
Në një tenxhere vendosim pulën e pastruar, e mbulojmë me ujë, shtojmë kripën dhe e lemë të zjejë rreth 30 minuta. Mëpas e kullojmë dhe lëngun e lemë mënjëanë. Në një tenxhere tjetër vendosim gjalpin, e lemë të shkrijë dhe hedhim miellin e misrit, të cilin e skuqim dalëngadalë që të marrë një ngjyrë kapuçinoje, jo kafe. Antikisht, mielli skuqej në tavë, e vendosur mbi thëngjij druri, dhe pasi ishte gatuar, shtohej pula, lisnat, dhe lëngu i pulës. Mbulohet me kapak, dhe futet në furrë. Mbulimi me kapak bëhet për shkak se mielli i misrit shkakton shumë fllucka që derdhen, si dhe bën që pula të piqet dhe nga avulli që krojohet. Pasi lihet rreth 30 minuta ne furrë, kontrollohet nëse është trashur. Serviret e ngrohtë.

Detaj: Për përgatitjen e kesaj pjate të thjeshte por shumë të lashtë duhet vetëm kujdes në skuqjen e miellit te misrit. Duhet të gatuhet në nje tenxhere ku nxehtesia që merr gatimi, të shpërndahet në mënyrë të njëtrajtëshme gjithandej. Dibranët i vënë shumë rëndësi mënyrës se si gatuhet, e cila për ta është “avaz m’vehte”
Pija shoqëruese: Raki kumblle e Doshishtit
Kënga Shoqëruese: “O bilbil i Malit” kënduar nga Liri Rasha

Sheçerpare me arra
Përbërësit
400 gr miell
100 gr sheqer
150 gr gjalpë
3-4 të verdha vezësh
Arra të qeruara ( rreth 20-25 kokrra)
Për sherbetin
450 gr sheqer
600 ml ujë
Gjethe sherebelë ose mullagë

Përgatitja
Përgatitet sherbet duke hedhur në një tenxhere fillimisht sheqerin, ujin dhe fletët e sherebelës (këtë të fundit kush e dëshiron) dhe e lemë për një periudhe gati 30 minuta në zjarr mesatar që të shkrihet mirë sheqeri dhe të trashet. Mëpas fillojmë përgatitjen e e sheqepareve duke perzier te verdhat e vezëve me sheqerin dhe gjalpin. Përzjerja bëhet me dorë dhe dalengadalë në mënyrë që të arrihet shkrirja e plotë e sheqerit. Me vonë shtohet mielli dhe , sipas dëshirës dhe pak sodë buke (në të shkuarën kjo e fundit nuk përdorej). Masa punohet derisa të formohet një brum homogjen, te cilin e mbeshtjellim me një cope kuzhine prej bezeje dhe e lemë te vijë për gati 30 minuta në një vend të freskët. Më vonë brumin e ndajme ne copa të vogla rrumbullake dhe e vendosim në një tavë të lyer me gjalpë. I Shtypim pak në sipërfaqe dhe vendosim nga nje arrë. I pjekim në një furrë me ventilim të nxehur më parë në temperaturë 200 gradëC dhe i lemë të piqen për 30 min. Sapo ti nxjerrim nga furra u hedhim sherbetin me anën e një luge apo qemsheje. E servirim të ftohtë!
Pija shoqëruese: Verë e kuqe e Dibrës së Madhe
Kënga shoqëruese: “Diell e Hanë kur ndriçojnë“ - kënduar nga Lumnije Ibrahimi
avatar

   
Komentet janë të hapura dhe nuk është e nevojshme të jesh i regjistruar.
avatar
Anonim
amanda shum recet e mir sheqerparja
avatar
Anonim
erjona un du gatime tradicionale dibrane a mun mi ipni pak se i du per shkoll set
avatar
Anonim
ana love dibra
avatar
Anonim
david bravo kjo esht tradita e dibres un i di sepse jam vet nga dibra dhe si gatimet e dibres nuk ka :)
avatar
Anonim
Bebw123 Dhurata ktu me ke pelqyer. kemi posterat e tua te varura te dhoma Eres, hoqem ato te 1D. Ne te duam shum ktu babrru. Puc, t'fala burrit. <3
avatar
Anonim
mario Po pse nuk e ke me ketew blogun mi
avatar
Anonim
keidi po ku i gjeni keto fjale moj
avatar
Anonim
lolo :d Dhurata Thanasi je 1-she
avatar
Anonim
arm5and receta me e sakte e jufkave qe qarkullojne ne rrjet...
avatar
Anonim
anais nje thesar i pazbuluar...ju pergezoj per shkrimin duke qene se jam vete dibrane dhe do thoja qe me te vertete qe gatimet dibrane veshtire se harrohen
avatar
Anonim
Martin Ti e paske marr Shqiprin me radhe
avatar
Anonim
Vladimir O Dhurata te lumte,
avatar
Anonim
anonim EH DIBRA KA SHUME GJERA QE DUHEN VIZITUAR NGA TE TJERET SERIOZISHT E KAM :p
avatar
Anonim
Bebw123 Edhe un mrpsh pz, do krijojm fanclub perDhurata Thanasin? TE DUAM
avatar
Anonim
mark M'pelqen qe i shoqeron recetat me muzike dhe pije! Ide origjinale!
avatar
Anonim
nga dibra Verė e kuqe e Dibrės sė Madhe !!! Dibra nuk prodhone vere !!!
avatar
Anonim
Geri Ka prodhu shash te zi kualitet i dyte A e din pse? Sepse ishte kualitet i pare por duke i vu emrin kualitet i dyte cmimi ishte i favorshem per ne dibranet Pershendetje
avatar
Anonim
Ftmiri Ti per mua je gazetarja me e mire e kesaj gazete, ke zgjedhur nje menyre shume te mire per te paraqitur vlerat e vendit tent.
avatar
Anonim
ejsi me pelqen gatimet dibrane
avatar
Anonim
Teni Une jam me origjine nga Dibra e Madhe nga te dy krahet e familjes time. Gjysherit e mi kane ardhur ne Tirane mbas Luftes se Pare Boterore. Une kam nje recete te nenes time se si behet sheqerparja dhe dikur e kam bere dhe une duke e ndihmuar ate dhe me sa pashe ka ndryshime. Qew te beje sheqerpare ishte goxha pune dhe me sa mbaj mend une i gjithe brumi kalonte ne nje site, pra e ferkoje brumin per t'a kaluar ne site dhe nuk perdorej sode buke. Do te doja qe t'a kisha me vete (ne kete moment qe po shkruaj) receten ne menyre qe t'a ndaja me te gjithe te interesuarit. Sheqerparja eshte nje embelsire fantastike dhe ne e benim vetem per raste te vecanta pasi kerkonte kohe per t'a punuar. Gjithsesi, une ju pergezoj per inisiativen tuaj
Rezultate tė tjera: 1   2   3   4   Para
Intervista
Humbja e PD nė zgjedhje, Salianji: Basha mori pėrgjegjėsitė e duhura
Sėmundja e rrallė, 19 vitet e vėshtira tė Geraldinės
​Nis rindėrtimi i Rrugės sė Dibrės Veliaj: Po mbaj premtimet
Këndi i Njoftimeve
Shtypi i ditës
Datë 22/07/2017, Viti VII - NR.171