Me konstituimin e Kuvendit dhe zgjedhjen e qeverisë së udhëhequr nga Albin Kurti, u realizua plotësisht vullneti i popullit, i shprehur në zgjedhjet e 28 dhjetorit. Me këtë konstelacion politik në Kuvend, ku koalicioni qeverisës i udhëhequr nga LVV kontrollon më shumë se 50 përqind të votave të të gjithë deputetëve, pritet qeverisje e papenguar për një mandat të plotë legjislativ.

Ky ishte vullneti qytetar që i dha Kurtit dhe LVV-së me shumicë të plotë besimin për të udhëhequr Kosovën për një mandat tjetër. Kjo, nëse nuk ka ndonjë “surprizë” kur bëhet fjalë për zgjedhjen e presidentit ose presidentit. Dhe në klimën ekzistuese politike, e cila është qartësisht në favor të LVV-së, nuk besoj se dikush do të donte një palë zgjedhje të tjera të jashtëzakonshme këtë vit. Prandaj, pres që, varësisht nga marrëveshja (ose mungesa e saj) midis LVV-së dhe partive opozitare, në mars do të kemi presidentin ose presidentin me një mandat të ri pesëvjeçar. Nuk ka shumë rëndësi nëse kjo do të jetë përsëri Vjosa Osmani apo ndonjë emër i ri, sepse barra kryesore bie mbi kryeministrin dhe ekzekutivin që ai drejton.

Edhe pse me një fitore bindëse, ndryshe nga zgjedhjet e 9 shkurtit, këtë herë Kurti ishte më i kujdesshëm me fjalorin e fituesit. Këtë herë ai dinte si të fitonte. Dhe madje edhe partitë opozitare, humbasin çdo ditë. Siç thonë, nuk është e rëndësishme vetëm të dish si ta pranosh humbjen, por edhe të dish si të fitosh.

Sigurisht, arsyeja për këtë është se Kurti ka nevojë për votat e opozitës për dy raundet e para të votimit për presidentin ose presidentin e ri, si dhe për ratifikimin e marrëveshjeve ndërkombëtare. Ky fjalor i përmbajtur i Kurtit kontribuon në krijimin e një klime politike më të civilizuar, në të cilën, kur ka nevojë për bashkëpunim me opozitën, bëhet bashkëpunimi, dhe kur bëhet fjalë për kritika dhe kundërshtime ndaj politikave qeveritare, dëgjohet edhe ajo që ka për të thënë opozita. Shpresoj që gjatë këtij mandati, edhe pse kontrollon mbi gjysmën e votave në Kuvend, Kurti do të jetë më i përgjegjshëm para legjislaturës dhe do të marrë parasysh parimin e llogaridhënies. Edhe nëse do të ishte vetëm një deputet i opozitës, qeveria do të duhej ta mbante përgjegjës.

Një pyetje relevante është gjithashtu se përveç qasjes së ndryshuar ndaj opozitës, a do të ketë një qasje të re në lidhje me "çështjet serioze", siç janë dialogu me Beogradin dhe zbatimi i Marrëveshjes së Brukselit dhe Aneksit të Ohrit. Nuk ka pasur asnjë paralajmërim konkret se çfarë do të ndodhë, por besoj se në këtë mandat, Kryeministri Kurti do ta ndryshojë qasjen e tij. Në mandatin e mëparshëm, ai dhe partia e tij kanë qeverisur me një papjekuri të theksuar politike. Ndoshta me përvojën e fituar në pesë vitet e fundit, doza e pjekurisë politike të Kurtit dhe ministrave të tij do të rritet dhe me këtë edhe përgjegjësia para qytetarëve, pavarësisht nga përkatësia politike apo etnike, dhe gjithashtu në raport me bashkësinë ndërkombëtare. Përndryshe, ai do ta dërgojë Kosovën në humnerë. Prandaj, nëse mandati i parë ishte i përqendruar në vendosjen e kontrollit shtetëror mbi të gjithë territorin, i cili, sipas qytetarëve që i dhanë LVV-së 51 përqind, është arritur, mandati i dytë duhet t'i kushtojë më shumë rëndësi forcimit të subjektivitetit ndërkombëtar të Kosovës.

Sigurisht, ekziston edhe integrimi i paralajmëruar i sistemeve serbe të arsimit dhe shëndetësisë brenda sistemit të Kosovës. Kushtetuta përcakton shumë qartë çështjen e kurrikulave shkollore deri në nivelin universitar, si dhe çështjen e menaxhimit të shëndetësisë sekondare dhe terciare. Komunat me shumicë serbe gëzojnë autonomi të plotë në këto dy çështje. Problemi me këtë integrim është rezistenca e serbëve dhe përfaqësuesve të tyre politikë për t'u integruar brenda sistemit të Kosovës. Prandaj, nëse vërtetohet se ky integrim do të ndodhë përmes masave administrative, atëherë kjo do të provokojë shumë polemika dhe kundërshtime, përfshirë edhe bashkësinë ndërkombëtare, e cila në parim nuk është kundër këtij integrimi, por dëshiron që ai të bëhet në mënyrën më të padhimbshme të mundshme, pa shkaktuar tensione të shtuara, si brenda Kosovës ashtu edhe në nivel rajonal.

Unë besoj se serbët do ta kushtëzojnë integrimin e arsimit dhe shëndetësisë me krijimin e Asociacionit të Komunave me shumicë serbe, i cili, sipas tyre, do të menaxhonte këto dy shërbime ose sektorë për komunitetin serb. Ky qëndrim është në përputhje me parimin e "një niveli të përshtatshëm të vetë-menaxhimit për komunitetin serb në Kosovë", të cilin Kryeministri Kurti e nënshkroi në Ohër më 18 mars 2023. Prandaj, do të ishte mirë nëse ai do t'u shpjegonte qytetarëve një orë më parë se si synon të integrojë arsimin dhe kujdesin shëndetësor serb brenda kornizës së sistemit të Kosovës.

Kjo nuk është një çështje e thjeshtë. Përkundrazi, është shumë komplekse pasi nuk mund të zgjidhet përmes vendimeve të njëanshme administrative të Qeverisë. Me fitoren bindëse në zgjedhje, Kurti tani ka luksin të marrë seriozisht detyra të vështira dhe të marrë vendime jopopullore që nuk priten prej tij. Ai do të jetë nën presion të vazhdueshëm ndërkombëtar, ndërsa Kosova do të përballet si me shkopin ashtu edhe me karotën sa herë që bëhet fjalë për marrjen e vendimeve të vështira. Çdo proces do të jetë i kushtëzuar. Kosova nuk do të jetë në gjendje të bëjë asnjë hap përpara nëse nuk bie dakord për gjithçka me SHBA-në dhe BE-në.

Çdo kundërshtim që lind si rezultat i veprimeve të Qeverisë do të ndëshkohet. Unë besoj se edhe Kryeministri Kurti është i vetëdijshëm për këtë, dhe ai do të duhet të paketojë vendime jopopullore që bien ndesh me parimet e tij të shpallura në mënyrë që t'ua shërbejë qytetarëve. Megjithatë, jo gjithçka është një rrugë me gjemba, sepse me një politikë të mençur, Kosova i hap rrugën vetes për t'u bashkuar me organizatat ndërkombëtare, siç janë Këshilli i Evropës, NATO dhe BE. Kurti ka shansin të jetë lideri që udhëheq këtë proces të integrimit euroatlantik. Ky është avantazhi i tij, por edhe mallkimi i tij, sepse për të arritur këtë integrim ai do të duhet të shkelë çdo parim për hir të të cilit qytetarët i dhanë carte blanche për një mandat tjetër./Koha