Dosje

Nga

Eljan Tanini

Sonte në Esencë sjellim një rrëfim të rrallë, intim dhe tronditës për artin, frikën dhe pushtetin. Në studio ishte Orges Shijaku, djali i piktorit të madh Sali Shijaku, një prej emrave më të rëndësishëm të artit shqiptar.

Nga

Dashnor Kaloçi

Në atë kohë, kur sapo kishte filluar sulmi ndaj religjioneve fetare dhe prishja e objekteve të ndryshme të kultit, disa nga klerikët e lartë si dhe besimtarë të shumtë nga i gjithë vendi, kujtonin se ajo gjë ishte vërtet një nismë e organizatave të rinisë shkollore.

Nga

Agron Alibali

Dënimi i një gruaje, internimi i saj, vetmia e imponuar nga diktatura, fundi i Musine Kokalarit në Mirditë - të gjitha këto përçonin vetëm dhimbje, bashkë me pyetjen “përse vallë”?

Nga

Admirina Peçi

Në vitet e diktaturës komuniste, biokimisti dhe shkrimtari Robert Prifti krijoi në fshehtësi një vepër letrare disidente, të shkruar kryesisht në italisht, të cilën e ruajti për dekada në dorëshkrim nën pseudonimin Trevor Elin. Pas rënies së regjimit, veprat e tij u zbuluan dhe u botuan nga i biri, Edgar Prifti, duke hedhur dritë mbi realitetin e dhunshëm të diktaturës.

Nga

Elsa Demo

Kultura e ndërprerë është rezultat i një akti të jashtëm, i dhunshëm madje, mbi formacione që parim zhvillimi kanë zhvendosjen e traditave. Efekti i një ndërprerje të tillë marrëdhëniesh midis të shkuarës dhe të tashmes, është i njëjtë me atë të helmeve në zonat industriale 

Nga

Agron Alibali

Qeveria dhe populli i Shteteve të Bashkuara e presin me padurim ditën kur këtyre burrave trima të mund t’u japim të gjithë ndihmën efektive ushtarake që të çlirojnë vendin e tyre nga pushtuesi”.

Në prag të dhjetorit ’90, dy muaj para se studentët të dilnin në rrugë dhe thirrja për liri të bëhej publike, frika dhe pasiguria kishin hyrë tashmë në zemrën e pushtetit.

Nga

Kastriot Dervishi

Fatmir Duro synonte të largohej sepse kishte njerëz në Australi, ndërsa shoku i tij që martohej pas disa ditësh, synonte të mëkëmbej ekonomikisht. Pikërisht në orët e para të datës 10 qershor 1990 (ora e vrasjes është kontradiktore me synim manipulimi), ushtarët e kufirit i pikasën

Nga

Admirina Peçi

Kjo është vetëm një copëz e një historie të patreguar të shkrimtarit, kimistit dhe poliglotit Robert Prifti, i cili guxoi dhe e sfidoi regjimin me një kolanë veprash që vërtet nuk i botoi sa qe gjallë, por përmes tyre la dëshminë e një qëndrese të rrallë intelektuale.

Nga

Eljan Tanini

Në qytetin e Shkodrës, aty ku rrënojat e historisë dhe besimit ndërthuren, Teuta Buka mbetet një figurë e rrallë që mishëron kthesën e jetës si rrugëtim shpirtëror. Vajzë e re, sportive, me trupin dhe zemrën që i rrihnin fort nën çatinë e ish Kishës së Madhe të Shkodrës, të kthyer në Pallat Sporti gjatë regjimit komunist, Teuta stërvitej për të fituar gara. Por fati i saj nuk ishte vetëm ai i një sportisteje.

Nga

Dashnor Kaloçi

Në raport-informacionet e grupit të ekspertëve të Ministrisë së Mbrojtjes Popullore dhe atij të Ministrisë së Punëve të Brendshme, një vend kryesor zinin edhe “sabotimet” e Kadri Hazbiut në fushën e fortifikimeve.

Nga

Valeria Dedaj

Martin Camaj ka qenë ai që organizoi degën e albanologjisë, si fushë ndërdisiplinore në Munih, e për më tepër që siguroi vazhdimësinë e saj. Karriera akademike dhe profesionale e tij në Munih përmblidhet në tri faza si: bursist, docent privat, me leje mësimdhënie në albanologji dhe si profesor universiteti në albanologji (1971-1990)

Nga

Admirina Peçi

Dy ngjarje që lidheshin me dy djemtë e Tomë Nokës, do ta shokonin popullsinë e e Dukagjinit: pushkatimi i Zefit dhe arratisja spektakolare e Prek Tomë Thanit.

Nga

Eljan Tanini

Rubrika Amarcord: Spitali Psikiatrik i Shkodrës, para vitit 2010, përfaqësonte një nga institucionet më të rëndësishme të kujdesit shëndetësor mendor në veri të Shqipërisë. I themeluar në periudhën e regjimit komunist, ky institucion kishte për qëllim trajtimin e pacientëve me çrregullime të shëndetit mendor, por për vite me radhë u përball me sfida të shumta.

Nga

Dhurata Hamzai

Ishte viti 1941 kur Gjermania naziste nisi depërtimin e hebrenjve nëpër getot, kampet e punës dhe ato të shfarosjes. Përndjekjet e organizuara me transportet publike shpesh përfundonin me eliminimin masiv të hebrenjve, sapo mbërrinin në destinacion. 

Nga

Dashnor Kaloçi

Ky objekt që asokohe konsiderohej “tepër sekret dhe i një rëndësie të veçantë”, u bë i njohur për publikun e gjerë vetëm disa vite më parë, dhe është ai që sot ndodhet nën sheshin midis godinës së Ministrisë së Brendshme dhe asaj të Ekonomisë, i cili njihet tashmë si; “Bunk’Art 2”, një muze historik në qendër të kryeqytetit, që vizitohet gjatë gjithë vitit nga qindra e mijëra turistë, vendas dhe të huaj.

Nga

Admirina Peçi

Ata ishin nipërit e Ndue Prelës me rrënjë në Nikaj Mërtur e të vendour në Dukagjin përmbi katër shekuj. Ashtu si paraardhësit e tyre edhe ata shquheshin për trimëri dhe atdhedashuri. Dedë Thani, Mark Thani e Pal Thani, ishin djemtë e Kolë Ndout vrarë në vitin 1913 në betejë me pushtuesit sllavë.

Nga

Eljan Tanini

Uvil Zajmi, si gazetar sportiv dhe kronikan i viteve të arta të sportit shqiptar, shpesh ka reflektuar për vitet '70 si periudha ku Shqipëria jo vetëm u mbyll politikisht, por edhe shpirtërisht. Në rrëfimet e tij del një Shqipëri që kishte filluar të prekte dritën përmes sukseseve në sport, art.

Nga

Elisabeta Ilnica

Ishte e para në shumë ngjarje që kanë bërë histori. E para, si kirurge femër në Shqipëri. E para që zbulon zarfet kërcënuese për “dënim me vdekje”.