Nëse është e vërtetë se “miqtë njihen në momentin e nevojës”, atëherë Vladimir Putin ka dështuar në mënyrë të qartë këtë provë. Të shtunën në mëngjes, në orët kur Teherani po bombardonte nga raketat amerikane dhe izraelite, ministri i Jashtëm iranian, Abbas Araghchi, e telefonoi homologun e tij rus, Sergej Lavrov, për të kërkuar ndihmë. Por e vetmja gjë që mori ishte solidariteti dhe premtimi i një mbështetjeje verbale, me një dënim të ashpër dhe të qartë të sulmit. Moska nuk beson ose nuk mund të besojë lotët iranianë.

Dje, pas konfirmimit të vdekjes së ayatollahut Khamenei, edhe kreu i Kremlinit ndoqi të njëjtin skenar si Lavrov: “Ju lutem pranoni ngushëllimet e mia më të sinqerta për vrasjen e Udhëheqësit Suprem të Republikës Islamike të Iranit, Seyed Ali Khamenei, dhe të anëtarëve të familjes së tij, kryer në një shkelje cinike të të gjitha normave të moralit njerëzor dhe të së drejtës ndërkombëtare”, shkroi Putin në një letër drejtuar presidentit iranian Masoud Pezeshkian. Sipas liderit rus, Khamenei “do të mbahet mend në vendin tonë si një shtetar i jashtëzakonshëm që dha një kontribut të madh personal për zhvillimin e marrëdhënieve miqësore midis Rusisë dhe Iranit, duke i çuar ato në një nivel bashkëpunimi strategjik”. Asgjë më shumë.

Që nga fillimi i luftës së tij të agresionit në Ukrainë në 2022, Putin ka ushqyer narrativën e kampionit dhe mbrojtësit të një bote multipolare, që nuk pranon diktatet e Perëndimit të udhëhequr nga Amerika. Por në momentet vendimtare, Cari gjithmonë është zhdukur. Ku është Kremlini në orën e nevojës? Për herë të tretë në pak më shumë se 15 muaj, Putin ka lënë në fatin e tij një aleat besnik.

Nga miqësia e zbehtë ruse, presidenti sirian Bashar al-Assad pagoi çmimin në dhjetor 2024, kur Putin lejoi rebelët të avancojnë deri në Damask, duke shpejtuar rënien e diktatorit dhe fundin e një satrapie familjare, të mbështetur më parë nga BRSS dhe më pas nga Rusia, që zgjati më shumë se gjysmë shekulli. Bashar nuk i mbeti gjë tjetër veçse të pranonte ofertën për azil në Moskë, ku jeton me luks.

Disa javë më parë ishte radha e presidentit venezuelian Nicolas Maduro, i cili gjithashtu ishte mbështetur dhe armatosur nga Rusia, por që mbeti duke parë ndërhyrjen amerikane që e nxori drejtpërdrejt nga pallati i tij dhe e dërgoi në SHBA, ku po kalon ditët e tij në një burg në Manhattan.

Tani i ka ardhur radha Iranit, shembulli më i fundit dhe më i qartë i dallimit të madh midis retorikës putiniane kundër hegjemonisë amerikano-perëndimore të papranueshme mbi botën dhe realitetit, ku kjo hegjemoni është operative para syve të të gjithëve. Fyodor Lukyanov, drejtori i Russia in Global Politics dhe analist shumë i afërt me Kremlinin, ka krahasuar vrasjen e Khamenei me atë të Muammar Gaddafit në 2011, një goditje e rëndë për reputacionin e Putinit.

Në të vërtetë, në rastin e Iranit, përgjigjja e dobët ruse ishte e pritshme. Gjatë luftës 12-ditore në qershor 2025, kur Izraeli kreu bombardimin e gjatë mbi Iranin që kulmoi me veprimin e SHBA ndaj objekteve bërthamore, Putin në Forumin e Shën Petersburgut mbrojti pozicionin neutral të Rusisë, duke përmendur madje faktin se “dy milionë ish-shtetas rusë tani jetojnë në Izrael”. Që atëherë, duke u ngurruar të sfidojë Donald Trump, Moska ka tentuar të kufizojë dëmet, duke provuar të ushqejë marrëdhëniet me Teheranin pa u angazhuar shumë: ka mbrojtur shtypjen e protestës së brendshme dhe në dhjetor të kaluar njoftoi shitjen e raketave portative për Iran me vlerë 500 milionë dollarë. Për më tepër, marinat e dy vendeve zhvilluan një stërvitje të përbashkët detare, edhe pse Moska mori pjesë simbolikisht me vetëm një anije. Kur filluan negociatat midis SHBA dhe Iranit, Putin gjithashtu u prezantua si ndërmjetës, duke ofruar të ruajë në territorin rus uranin e pasuruar iranian, siç kishte bërë edhe në 2015.

Por gjithçka ishte vetëm një “iluzi”. Në momentin kur Trump ndërmori një tjetër goditje teatrale, hipoteza se Rusia mund të vinte në ndihmë të miqve ayatollah nuk u përmend as për t’u përjashtuar. Formalisht, është e vërtetë që nuk ka asnjë detyrim, pasi Marrëveshja e Bashkëpunimit midis dy vendeve, e nënshkruar në 2025, nuk parashikon asnjë klauzolë për ndihmë ushtarake të ndërsjellë në rast agresioni të jashtëm. Por nuk ka dyshim se dekapitimi i regjimit shiit është një tjetër shuplakë në fytyrë për Carin dhe një goditje për reputacionin e Rusisë, që nxjerr në pah ambiciet e Putinit për të luajtur në “Champions League” të Superfuqive.

Sigurisht, në afat të shkurtër, Putin mund të përfitojë disa të mira nga kriza iraniane: rritja e çmimit të naftës do t’i mundësojë të marrë frymë, duke rritur të ardhurat që i nevojiten për të vazhduar luftën në Ukrainë. Por Cari tani ndodhet “në një pozicion të vështirë”, sipas analizës së Aleksander Baunov nga Carnegie Center, i cili tha se “dy herë brenda dy muajsh Putin nuk ka arritur të shpëtojë të paktën jetën e një diktatori aleat. Dhe vrasësi është miku i tij Trump”. Siç thotë shprehja popullore: “Me miq si këta, kush ka nevojë për armiq?”/ Corriere della Sera