“Ekzistojnë përgjegjësi të papërshtatshme të qeverisësve të Kombeve. Atyre u bëjmë thirrje: ndaloni! Është koha e paqes! Uluni në tryezat e dialogut dhe të ndërmjetësimit, jo në ato ku planifikohet riarmimi dhe vendosen akte vdekjeje!”. Në këtë “kohë dramatike të historisë”, Leone XIV dëshiroi të udhëhiqte mbrëmë një vigjilje lutjeje për paqen “këtu, pranë varrit të Shën Pjetrit”, në bazilikën e Vatikanit plot me besimtarë, dhe tonet e tij nuk kanë qenë kurrë kaq solemne: “Mundësitë e kufizuara njerëzore bashkohen në lutje me mundësitë e pafund të Zotit. Mendimet, fjalët dhe veprat shkatërrojnë, atëherë, zinxhirin demoniak të së keqes dhe vihen në shërbim të Mbretërisë së Zotit: një Mbretëri ku nuk ka shpatë, as dron, as hakmarrje, as banalizim të së keqes, as përfitim të padrejtë, por vetëm dinjitet, mirëkuptim, falje. Kemi këtu një mbrojtje ndaj atij delirimi të gjithëfuqishëm që rreth nesh bëhet gjithnjë e më i paparashikueshëm dhe agresiv… Mjaft me idhullërimin e vetes dhe të parave! Mjaft me shfaqjen e forcës! Mjaft me luftën!”.

Hija e luftës bërthamore

Nuk është rastësi që Papa Prevost zgjodhi datën 11 prill, përvjetorin e Pacem in Terris që Gjon XXIII shkroi në 1963 pas krizës së raketave në Kubë, kur bota ishte në prag të një lufte bërthamore: Roncalli shkroi se në epokën e armëve atomike lufta “alienum est a ratione”, është e huaj për arsyen. Që nga fillimi i sulmit të SHBA-së dhe Izraelit ndaj Iranit, me luftën në Lindjen e Mesme që pasoi, Papa amerikan ka ndërhyrë disa herë për të thirrur paqen. Para vigjiljes, papritur, ai doli në sheshin e Shën Pjetrit dhe iu drejtua njerëzve që qëndronin jashtë: “Dëshirojmë t’i themi gjithë botës se është e mundur të ndërtojmë një paqe të re, me të gjithë popujt e të gjitha feve, të gjitha racave, të bashkuar si vëllezër dhe motra në një botë paqeje”. Dhe tani, në bazilikë, duket të rikthejë reflektimet e tij, duke nisur nga “blasfemia” e atyre që arrijnë të përmendin Psalmet, si evangjelikët në SHBA, për të mbështetur luftën: “Ekuilibrat në familjen njerëzore janë thellësisht destabilizuar. Emri i shenjtë i Zotit, Zoti i jetës, tërhiqet në diskurse vdekjeje. Zhduket kështu një botë vëllezërish dhe motrash me një vetëm At në qiell dhe, si në një makth nate, realiteti mbushet me armiq”. Edhe Leone XIV përmend Psalmet, por në kuptim të kundërt: “Ai që lutet ka vetëdijen për kufijtë e tij, nuk vret dhe nuk kërcënon me vdekje. Ndërsa te vdekja është i nënshtruar ai që e ka kthyer shpinën Zotit të gjallë, për të bërë nga vetja dhe pushteti i tij idhullin e heshtur, të verbër dhe të shurdhër, të cilit i sakrifikon çdo vlerë dhe pret që e gjithë bota të përkulet”.

Ngrihet fuqishëm zëri i Papës

Përmenden misteret e Rozarit, përsëriten fjalët e Atëve të Kishës. Prevost rikujton fuqinë e lutjes, “shprehje e asaj besimi që, sipas fjalës së Jezusit, lëviz male”, dhe shpërthen: “Ngremë kështu shikimin! Ngrihemi nga rrënojat! Asgjë nuk mund të na mbyllë në një fat të shkruar tashmë, as në këtë botë ku duket se nuk mjaftojnë varret, sepse vazhdon të kryqëzohet, të shkatërrohet jeta, pa të drejtë dhe pa mëshirë”. Rikujton paraardhësit e tij, duke filluar nga fjalët e Gjon Palit II në prag të Luftës së Dytë të Gjirit, në 2003: “Unë i përkas asaj gjenerate që ka përjetuar Luftën e Dytë Botërore dhe ka mbijetuar. Kam detyrën t’u them të gjithë të rinjve, atyre më të rinj se unë, që nuk e kanë pasur këtë përvojë: “Kurrë më luftë!”, siç tha Pali VI në vizitën e tij të parë në Kombet e Bashkuara. Duhet të bëjmë gjithçka që është e mundur! E dimë mirë që paqja nuk është e mundur me çdo kusht. Por të gjithë e dimë sa e madhe është kjo përgjegjësi”. Dhe shton: “E bëj tim këtë thirrje mbrëmë, kaq aktuale”. Ka një qëndrueshmëri në magjisteriumin e Papëve. Në Pacem in Terris, vë në dukje, Roncalli citonte Pio XII në prag të Luftës së Dytë Botërore: "Asgjë nuk humbet me paqen. Gjithçka mund të humbasë me luftën".

Thirrja për unitet

Toni i Leone XIV është i fuqishëm: “Bashkojmë energjitë morale dhe shpirtërore të miliona, miliarda burrash dhe grave, të moshuar dhe të rinj që sot besojnë në paqe, që sot zgjedhin paqen, që kujdesen për plagët dhe riparojnë dëmet e lënë nga çmenduria e luftës. Marr shumë letra nga fëmijët nga zonat e konfliktit: duke i lexuar, perceptohet, me të vërtetën e pafajësisë, gjithë tmerri dhe çnjerëzimi i veprimeve që disa të rritur i mburrin me krenari. Dëgjojmë zërin e fëmijëve!”. Përgjegjësisë së qeveritarëve i shtohet ajo "e të gjithëve ne, burra dhe gra nga kaq shumë vende të ndryshme: një shumicë e jashtëzakonshme që refuzon luftën, me vepra, jo vetëm me fjalë", përfundon Papa: “Le të kthehemi të besojmë në dashurinë, në moderim, në politikën e mirë”. Leone XIV e di që fjalët e tij do të kundërshtohen nga ata që mbështesin nevojën e konflikteve, durim: “Kisha është një popull i madh në shërbim të pajtimit dhe paqes, që ecën pa hezitim, edhe kur refuzimi i logjikës luftarake mund t’i kushtojë keqkuptim dhe përbuzje. Ajo shpall Ungjillin e paqes dhe mëson të bindesh Zotit më shumë se njerëzve, veçanërisht kur bëhet fjalë për dinjitetin e pafund të qenieve të tjera njerëzore, të rrezikuar nga shkeljet e vazhdueshme të së drejtës ndërkombëtare”./ Corriere della Sera