Europa po përpiqet të futet në lojën e vështirë mbi Ngushticën e Hormuzit, duke përfshirë edhe zona të tjera të botës. Sinjalet janë të përziera.

“Koalicioni i të gatshmëve”, i formuar në javët e fundit, po harton një plan për të stabilizuar lundrimin në Hormuz. Duhet theksuar menjëherë se nuk është një ndërhyrje ushtarake. Ose më saktë, është një hipotezë që për momentin vetëm disa vende, veçanërisht Franca dhe Holanda, nuk e përjashtojnë. Por grupimi prej 41 shtetesh, përfshirë Italinë, po lëviz në nivele të ndryshme: politike, diplomatike dhe ekonomike. Nisma drejtohet nga Mbretëria e Bashkuar dhe mbështetet indirekt edhe nga Sekretari i Përgjithshëm i NATO-s, Mark Rutte.

Liria e tranzitit në ujërat ndërkombëtare

Në takimin e fundit online, më 2 prill, “të gatshmit” vendosën të krijojnë katër grupe me detyra specifike. Grupi i parë do të organizojë një fushatë politike-diplomatike për të riafirmuar parimin e së drejtës ndërkombëtare që garanton lirinë e kalimit në ujërat ndërkombëtare. Një parim që nuk është vënë kurrë në diskutim edhe në Gjirin Persik, para luftës. Qëllimi është të rritet presioni ndaj ajatollahëve, duke zgjeruar sa më shumë koalicionin e shteteve dhe duke shtyrë organizatat shumëpalëshe të ndërhyjnë.

Votimi në Asamblenë e Kombeve të Bashkuara

Nuk duket e vështirë të përfshihen, për shembull, Këshilli i Bashkëpunimit të Gjirit, që përfshin Arabinë Saudite, Emiratet e Bashkuara Arabe, Katarin, Kuvajtin, Bahreinin dhe Omanin. Ose Organizata Ndërkombëtare Detare (IMO), agjencia e OKB-së që duhet të garantojë sigurinë e lundrimit, e drejtuar nga Sekretari i Përgjithshëm panamez Arsenio Dominguez. Ky grupim synon të kulmojë me një votim në Asamblenë e Përgjithshme të OKB-së në favor të lirisë së lundrimit.

Masat ekonomike kundër Gardës Revolucionare

Grupi i dytë do të studiojë masa ekonomike për të penguar Iranin të përfitojë nga trafiku i mallrave. Garda Revolucionare (Pasdaranët) synon të vendosë një taksë për çdo anije që kalon. Si mund të pengohen? Ideja është të vendosen sanksione të tjera të synuara ndaj flotës iraniane ose kompanive financiare dhe të sigurimeve që ofrojnë shërbime për Teheranin. Koordinimi i këtij grupi i është besuar Holandës.

Korridori i sigurt për anijet cisternë

Linja e tretë e veprimit: garantimi i kalimit të shpejtë të dhjetëra anijeve cisternë dhe të mallrave që janë bllokuar në Ngushticë për shkak të bombardimeve amerikane dhe izraelite. Mundësia më konkrete është t’i drejtohen sërish IMO-s për të identifikuar një “korridor sigurie” në ngushticë, duke hapur rrugë mes minave, nëse Irani e pranon. Operacioni nuk është i lehtë; po shqyrtohen vende që kanë marrëdhënie të mira me Teheranin. India shihet si një nga më të përshtatshmet, por ende nuk ka dhënë përgjigje.

Roli koordinues i Greqisë

Grupi i katërt, i koordinuar nga Greqia, do të merret me konsultime sistematike me sektorët industrialë më të prekur nga bllokimi i Hormuzit: pronarët e anijeve, kompanitë e naftës, shpërndarësit e karburantit, organizatat bujqësore të prekura nga mungesa e plehrave kimike, etj. Qëllimi është të përcaktohen furnizimet prioritare dhe të shqyrtohen rrugë alternative.

Qëndrimi i Donald Trump

Në qarqet diplomatike pranohet se një plan i tillë mund të konsiderohet i pamjaftueshëm nga Uashingtoni. Trump vazhdon të akuzojë partnerët europianë se “nuk kanë guxim” për të ndërhyrë në Hormuz. Ai ka deklaruar gjithashtu se amerikanët do të çminojnë zonën “për t’u bërë një nder të tjerëve”.

Ofertat e Sekretarit të NATO-s, Rutte

Sekretari i NATO-s është përpjekur të zbusë tensionet, duke ofruar dy operacione: planin për Hormuz të “41 të gatshmëve” dhe një inventar të veprimeve të aleatëve në mbështetje të luftës. Sipas mediave amerikane, Trump mund të zhvendosë trupat amerikane nga vendet europiane që nuk kanë bashkëpunuar./Corriere della Sera