A do t'i mbetet besnik Nicolás Maduro ish-bashkëpunëtori i tij Alex Saab, njeriu që e bëri të pasur, apo do t’i kthejë shpinën duke e akuzuar për të përfituar një marrëveshje me drejtësinë amerikane? Kjo është ajo që shpresojnë Shtetet e Bashkuara dhe administrata e Donald Trump: ish-ministri i Karakasit, me shtetësi kolumbiane, mund të jetë një dëshmitar kyç në procesin për trafik droge ndaj Maduros.

I përfshirë në disa hetime penale në SHBA, i arrestuar në Cape Verde në vitin 2020, më pak se tre vjet më vonë Saab u fal nga ish-presidenti amerikan Joe Biden, si pjesë e një shkëmbimi të të burgosurve. Por të shtunën, më 16 maj, qeveria venezueliane deklaroi se e kishte “dëbuar dhe deportuar”, në një komunikatë zyrtare që nuk jep shumë detaje të tjera.

Gjithçka të çon të mendosh se ai është ekstraduar në Shtetet e Bashkuara. Vendimi përfaqëson një kthesë të fortë ndaj Saab-it; për ta rikthyer në Venezuelë, Maduro kishte luftuar me çdo mjet pas arrestimit të tij ndërkombëtar. Tani, biznesmeni me origjinë kolumbiane, i përshkruar prej kohësh nga zyrtarët amerikanë si “arkëtari” i ish-diktatorit, mund të thirret të dëshmojë kundër tij. Maduro pret në Manhattan një proces gjyqësor për akuza që lidhen me trafikun e drogës, pasi u kap në një operacion spektakolar të ushtrisë amerikane në janar.

Autoriteti venezuelian i emigracionit, në komunikatën e tij, nuk specifikoi se ku ishte “dërguar” Saab, por deklaroi se vendimi ishte marrë mbi bazën e disa hetimeve penale në vazhdim në SHBA. Fakti që në komunikatë Saab përmendet vetëm si “shtetas kolumbian” duket se lidhet me ligjin venezuelian, i cili ndalon ekstradimin e qytetarëve të vet. Detajet dhe të gjitha zërat bëjnë të besohet se ai ndodhet në një burg amerikan.

Megjithatë, pas arrestimit të vitit 2020, qeveria venezueliane kishte dorëzuar në një gjykatë amerikane një kopje të pasaportës venezueliane të Saab-it, për ta mbrojtur. Në atë kohë, zëvendëspresidentja e atëhershme Delcy Rodríguez — sot presidente e përkohshme — e quajti atë një “diplomat të pafajshëm venezuelian”, të rrëmbyer ilegalisht ndërsa ndodhej në një mision humanitar në Iran për të anashkaluar “bllokadën imorale dhe imperialiste” të vendosur nga SHBA-ja. Sot situata ka ndryshuar rrënjësisht.

Saab, 54 vjeç, kishte grumbulluar një pasuri që arrinte deri në 3 miliardë dollarë falë kontratave me qeverinë venezueliane. Megjithatë, ai ra në disfavor me udhëheqjen e re të vendit, pas rrëzimit të Maduros në operacionin spektakolar amerikan të janarit. Që kur mori vendin e Maduros, Rodríguez e ka zvogëluar rolin e Saab-it, duke e përjashtuar nga qeveria dhe duke i hequr funksionin si ndërmjetësi kryesor për kompanitë e huaja të interesuara të investojnë në Venezuelë. Për muaj të tërë kanë qarkulluar lajme kontradiktore sipas të cilave ai mbahej në burg ose në arrest shtëpie.

Transferimi i tij në SHBA rrezikon të thellojë përçarjet brenda koalicionit qeverisës të udhëhequr nga chavistët. Rodríguez ka fituar besim në Washington dhe ka arritur të bllokojë çdo diskutim për zgjedhje të reja, ndërsa pranon kërkesat e administratës Trump për të hapur sektorët e naftës dhe minierave të vendit ndaj investimeve amerikane. Por në frontin e brendshëm, lëshimet nuk duhet të duken të tepërta.

Associated Press kishte raportuar në shkurt se prokurorët federalë amerikanë kishin hetuar prej muajsh rolin e Saab-it në një rrjet të dyshuar ryshfetesh të lidhura me kontratat e qeverisë venezueliane për importin e ushqimeve. Hetimi buron nga një çështje e hapur në vitin 2021 nga Departamenti amerikan i Drejtësisë kundër Álvaro Pulido, sipas një ish-zyrtari të forcave të rendit. Procedimi, i nisur në Miami, lidhet me programin e ashtuquajtur Clap, të krijuar nga Maduro për të furnizuar venezuelianët e varfër me produkte bazë — oriz, miell misri, vaj gatimi — në një periudhë hiperinflacioni të pakontrolluar dhe kolapsi të monedhës kombëtare.

Saab mund të bëhet një dëshmitar shumë i rëndësishëm kundër Maduros. Biznesmeni dhe ish-ministri kishte takuar fshehurazi agjentët e Drug Enforcement Administration (DEA) dhe, gjatë një seance me dyer të mbyllura në SHBA në vitin 2022, avokatët e tij zbuluan se prej vitesh ai kishte ndihmuar DEA-n të hidhte dritë mbi korrupsionin në rrethin e ngushtë të Maduros. Në kuadër të këtij bashkëpunimi, Saab kishte hequr dorë nga më shumë se 12 milionë dollarë të ardhura nga aktivitete të paligjshme.

I martuar me italianen Camilla Fabri, zëvendësministre e Maduros dhe ish-shitëse në Itali, Saab ka pranuar gjithashtu një dënim me një vit e dy muaj për pastrim parash në Itali: ai akuzohej nga Prokuroria e Rome për një investim të dyshimtë në një apartament në Via dei Condotti. Për të njëjtën çështje edhe Fabri pranoi një marrëveshje gjyqësore: një vit e shtatë muaj./ Corriere della Serra