“Dje e goditëm fort Iranin dhe do ta bëjmë sërish edhe sot.” Ishte vetë Donald Trump ai që, duke folur nga Zyra Ovale, paralajmëroi se kundërpërgjigjja për helikopterin amerikan Apache të rrëzuar mbi ujërat e Ngushticës së Hormuzit nuk kishte përfunduar ende. Madje, pak më herët, përmes rrjeteve sociale, ai kishte kërcënuar se do ta zgjeronte reagimin edhe ndaj infrastrukturave civile të Republikës Islamike, duke e akuzuar Iranin se po zvarrit negociatat dhe nuk po nënshkruan marrëveshjen që ndodhet tashmë në tryezë për t’i dhënë fund luftës.

Më pas ai zhvilloi një mbledhje në Situation Room me këshilltarët ushtarakë për të zgjedhur objektivat dhe në orën 17:15 sipas kohës amerikane, Pentagoni konfirmoi se vala e dytë e sulmeve kishte nisur. Shpërthime u regjistruan në zonën e Hormuzit, në Bandar Abbas, Sirik, ishullin Qeshm, Minab, Hengam, Hormozgan, ndërsa sistemet kundërajrore u aktivizuan edhe në Teheran.

Mbetet për t’u kuptuar nëse bëhet fjalë për presion negociues të ushtruar përmes forcës, apo për një paralajmërim të një përshkallëzimi të ri, që mund të kërkohet nga Uashingtoni ose të shkaktohet nga incidente të mundshme gjatë operacioneve në zhvillim. Kjo ndodh në një kohë kur inflacioni, i cili ka arritur nivelin më të lartë të tre viteve të fundit, do të duhej ta shtynte kreun e Shtëpisë së Bardhë drejt më shumë kujdesi, për shkak të zgjedhjeve afatmesme të nëntorit.

Të hënën, Pentagoni nuk sqaroi nëse droni iranian që rrëzoi Apache-n kishte si objektiv helikopterin apo nëse bëhej fjalë për një përplasje aksidentale. Megjithatë, ai deklaroi se kundërpërgjigjja ishte proporcionale me agresionin e marrë. Sipas Uashingtonit, bombardimet kishin në shënjestër mbrojtjen ajrore, qendrat e kontrollit dhe radarët, kryesisht në rajonet jugore dhe pranë Hormuzit.

Dje në mëngjes, ushtria amerikane goditi motorët e një anijeje cisternë me flamur të Palaut, “Settebello”, për ta neutralizuar dhe për ta penguar të shkelte bllokadën e vendosur prej saj. Tre marinarë indianë rezultojnë të zhdukur, gjë që ka shkaktuar protesta nga Nju Delhi. Ndërkohë, Irani ka denoncuar edhe sulme ndaj dy rezervuarëve të ujit në Sirik.

Trump: Irani është vetëm fjalë

Vetë Trump, në një intervistë për Wall Street Journal, e kishte minimizuar incidentin me helikopterin, duke theksuar se dy pilotët nuk kishin mbetur të plagosur, ndërsa një ditë më parë kishte deklaruar se vrasja e ushtarëve amerikanë do të ishte një justifikim për rifillimin e konfliktit.

Megjithatë, dje në mëngjes presidenti ndryshoi ton në rrjetet sociale: “Irani është vetëm fjalë dhe asnjë veprim. Ngacmuesi i Lindjes së Mesme ka vdekur! Ata morën shumë kohë për të negociuar një marrëveshje që do të kishte qenë shumë e mirë për ta, tani do të duhet të paguajnë çmimin!”.

Më pas ai publikoi edhe dy mesazhe të tjera. Në njërin prej tyre pretendonte se bllokada detare amerikane është “një mur çeliku” dhe se asgjë nuk kalon përmes saj, duke e dënuar ekonominë e Republikës Islamike me dështim. “Lavdi Allahut!”, shkroi ai.

Në mesazhin tjetër, Trump zbuloi se “muajin e kaluar urdhërova një mision sekret për të mbështetur cisternat dhe anijet e tjera tregtare në kalimin e Ngushticës së Hormuzit. Sot kam kënaqësinë të njoftoj se kjo përpjekje ka bërë të mundur që mbi 100 milionë fuçi naftë të arrijnë në ngushticë dhe në treg. Më shumë se 200 anije tregtare e kanë kaluar atë në mënyrë të sigurt. Kjo përpjekje është e mundur sepse SHBA kontrollon Hormuzin dhe jo Irani”.

Nëse situata po shkonte kaq mirë, bëhet e vështirë të shpjegohet pse pak më vonë Trump deklaroi për Fox News se po shqyrtonte mundësinë e zgjerimit të ofensivës ushtarake, duke marrë në shënjestër edhe infrastrukturat civile si energjia elektrike dhe sektori energjetik. Ai e ka bërë këtë edhe më parë, ndërsa tani po rrit sërish presionin për të dobësuar rezistencën e regjimit.

Kryenegociatori iranian, Ghalibaf, reagoi duke thënë: “Kërcënimi ndaj infrastrukturave është shenjë dëshpërimi”.

Nga Zyra Ovale, presidenti amerikan njoftoi se sulmet e ashpra të së martës do të vazhdonin edhe dje. Më pas shtoi: “Marrëveshja ishte gati dhe e përfunduar. Janë iranianët ata që duhet ta nënshkruajnë, por po tallen me ne”.

Sipas tij, Irani kishte refuzuar gjithashtu një takim me ndërmjetësit amerikanë, duke shkaktuar zemërimin e kreut të Shtëpisë së Bardhë. Në të njëjtën kohë, ndërmjetësit nga Katari janë rikthyer në Teheran në përpjekje për të zhbllokuar marrëveshjen.

Nëse këto zhvillime merren së bashku, shpjegimi më logjik duket të jetë se Trump po përdor kërcënimet ushtarake dhe bombardimet e reja si mjet presioni për të arritur nënshkrimin e marrëveshjes. Megjithatë, në këtë klimë tensionesh në rritje, nuk mund të përjashtohet rreziku i një përshkallëzimi të ri, qoftë i dëshiruar apo i shkaktuar nga ndonjë incident gjatë operacioneve në terren./La Repubblica