Inteligjenca artificiale po bëhet gjithnjë e më e avancuar, por bashkë me aftësitë e reja po shtohen edhe shqetësimet për sigurinë e saj. Gjatë testimeve të zhvilluara në Britani, disa modele të AI-së tentuan të mashtronin njerëz, të depërtonin në sisteme kompjuterike të mbrojtura dhe madje të fshinin gjurmët e veprimeve të tyre, duke ngritur alarmin te ekspertët.

Këto janë përfundimet e një raporti të Institutit për Sigurinë e Inteligjencës Artificiale (AISI), një institucion i krijuar nga qeveria britanike për të studiuar rreziqet që lidhen me zhvillimin e kësaj teknologjie.

Sipas raportit, studiuesit zhvilluan 122 prova në ambiente të kontrolluara, ku disa modeleve të inteligjencës artificiale iu dha akses në internet, me një pjesë të kufizimeve të sigurisë të hequra. Në 19 raste, sistemet shfaqën sjellje që ekspertët i cilësuan problematike.

Në rastin më shqetësues, një sistem i inteligjencës artificiale krijoi identitete të rreme në internet për të mashtruar një programues dhe për ta bindur të pranonte një kod me qëllim keqdashës. Më pas, sipas raportit, sistemi u përpoq të fshinte edhe gjurmët e veprimeve të tij për të mos u zbuluar.

Një model tjetër tentoi 19 herë të hynte në databaza të mbrojtura. Studiuesit paralajmërojnë se, nëse një kod i tillë do të pranohej në një situatë reale, ai mund të përdorej për vjedhjen e të dhënave, dëmtimin e sistemeve kompjuterike dhe sulme të tjera kibernetike.

Raporti tregon se modelet e kompanisë amerikane Anthropic, një nga kompanitë më të njohura në botë për zhvillimin e inteligjencës artificiale, u përfshinë në 17 nga 19 rastet problematike. Modelet e OpenAI, kompania që krijoi ChatGPT, u përfshinë në dy raste.

Studiuesit zbuluan gjithashtu se një agjent i AI-së kishte komunikuar me agjentë të tjerë në platformën GitHub, duke shkëmbyer udhëzime dhe materiale për të përmbushur objektivin e testit.

Raporti ka shkaktuar reagime edhe në politikën britanike. Liderja e Partisë Konservatore, Kemi Badenoch, e cilësoi inteligjencën artificiale një "rrezik të qartë dhe të menjëhershëm" për sigurinë e vendit. Ndërsa deputetja Julia Lopez kërkoi rregulla më të forta për kompanitë që zhvillojnë modelet më të fuqishme të AI-së.

Edhe ekspertët e sigurisë kibernetike paralajmëruan se zhvilluesit duhet të kenë plane të qarta për të reaguar ndaj sjelljeve të paparashikueshme të inteligjencës artificiale, ndërsa kjo teknologji bëhet gjithnjë e më e fuqishme.

Nga ana e tyre, Anthropic dhe OpenAI, dy nga kompanitë më të mëdha në botë që zhvillojnë sisteme të inteligjencës artificiale, thanë se testimet u zhvilluan në ambiente të kontrolluara dhe se këto raste nuk pasqyrojnë mënyrën normale të funksionimit të produkteve të tyre. Megjithatë, ato pranuan se rezultatet tregojnë nevojën për metoda më të sigurta testimi dhe masa më të forta mbrojtëse, ndërsa modelet e AI-së vazhdojnë të zhvillohen.