Lufta në Gjirin Persik po i sjell Rusisë një përfitim të menjëhershëm financiar. Vetëm në dy javët e para të krizës, të ardhurat e Moskës nga energjia kanë qenë rreth 2.4 miliardë dollarë më të larta se sa do të ishin në një situatë normale. Kjo do të thotë rreth një miliard euro më shumë çdo javë për arkën e Kremlinit.

Për një ekonomi që prej muajsh po përballet me presionin e sanksioneve dhe kostot e luftës në Ukrainë, kjo është një kthesë e rëndësishme.

Alarm në Moskë pak para shpërthimit të krizës

Pak ditë para se të shpërthente konflikti i ri në Gjirin Persik, situata financiare e Rusisë dukej shumë më e brishtë.

Ministri rus i Financave, Anton Siluanov, bëri një deklaratë që në rrethana të tjera mund t’i kishte kushtuar edhe postin. Ai tha hapur se buxhetit të shtetit po i mungonin të ardhurat dhe se qeveria duhej të ndryshonte diçka.

Në janar, të ardhurat nga nafta dhe gazi kishin rënë në rreth 5.1 miliardë dollarë, pothuajse gjysma e asaj që Rusia kishte fituar në të njëjtin muaj të vitit 2025. Edhe shifrat e shkurtit pritej të mbylleshin në të njëjtin nivel.

Kjo do të thoshte se Rusia rrezikonte të konsumonte brenda pak më shumë se një viti rezervat e fondit të saj sovran, i cili përdoret për të mbuluar shpenzimet që buxheti nuk arrin t’i përballojë.

Në atë moment, shumë analistë nisën të pyesin nëse Moska do të ishte në gjendje të financonte për një kohë të gjatë luftën në Ukrainë.

Një miliard euro më shumë në javë për Kremlinin

Por brenda pak ditësh skenari ndryshoi.

Fillimisht president Donald Trump shpalli atë që shumë e konsiderojnë si “lufta e tretë e Gjirit”. Më pas, nëpërmjet dy urdhrave ekzekutivë, u pezulluan gradualisht disa nga kufizimet për blerjen e naftës ruse.

Për buxhetin e Moskës, kjo seri vendimesh ka pasur një efekt të menjëhershëm: vetëm në dy javët e fundit të ardhurat janë rreth 2.4 miliardë dollarë më të larta se sa do të ishin pa këtë krizë.

Në praktikë, kjo përkthehet në rreth një miliard euro më shumë në javë për arkën e Vladimir Putin.

Nafta e bllokuar në det që papritur u bë e çmuar

Në momentin kur shpërthyen përplasjet në Gjirin Persik, një sasi e madhe nafte ruse ishte e bllokuar në det.

Bëhet fjalë për rreth 150 milionë fuçi që ndodheshin në dhjetëra tankerë të ashtuquajtur të “flotës në hije”, anije që përdoren për të shmangur sanksionet.

Në atë moment kjo naftë ishte praktikisht stok i tepërt, i pashitur dhe i depozituar në mes të detit.

Me çmimin e atëhershëm prej rreth 39 dollarësh për fuçi, vlera e saj ishte pak më pak se 6 miliardë dollarë.

Por shumë rafineri, sidomos në Indi dhe Kinë, hezitonin ta blinin. Arsyeja ishte e thjeshtë: oferta e madhe në treg kishte ulur çmimet dhe blerja e naftës ruse sillte rrezikun e sanksioneve amerikane.

India dhe Kina rikthehen në treg

Lufta në Gjirin Persik dhe rreziku për mbylljen e ngushticës së Hormuzit ndryshuan menjëherë situatën.

Frika për mungesë furnizimi në tregun global të naftës dhe rritja e çmimeve e bënë shumë më tërheqëse naftën ruse që prej javësh qëndronte në tankerë në det.

India dhe Kina nisën të blejnë sërish në sasi të mëdha.

Vendimet e fundit të presidentit amerikan Donald Trump vetëm sa formalizuan atë që tashmë kishte nisur të ndodhte në treg.

Më 6 mars, Shtëpia e Bardhë pezulloi përkohësisht ndalimin për Indinë për të blerë naftë ruse. Në fakt, India tashmë kishte blerë rreth 30 milionë fuçi.

Më pas pezullimi u zgjerua për një muaj për të gjitha vendet, për naftën ruse që ishte tashmë “në tranzit”.

Roli vendimtar i ngushticës së Hormuzit

Sipas Sergey Vakulenko, analist në Carnegie Eurasia Center dhe ish-drejtues i lartë në GazpromNeft, këto vendime nuk ndryshojnë shumë në thelb.

Sipas tij, ato janë më shumë një përpjekje e Donald Trump për të qetësuar tregjet dhe për të mbajtur nën kontroll çmimet e energjisë.

Në praktikë, blerjet e naftës ruse nga Kina dhe India kishin rifilluar edhe pa këto vendime.

Por ajo që ka vërtet rëndësi për Rusinë është vetë lufta dhe rreziku që trafiku në ngushticën e Hormuzit të ndërpritet.

Nafta ruse po afrohet me çmimin e naftës Brent

Ndërprerja e furnizimeve nga Gjiri Persik ka dy pasoja të drejtpërdrejta për tregun e naftës.

Së pari, rrit çmimin global të naftës. Së dyti, e bën naftën ruse shumë më të kërkuar në treg.

Për muaj të tërë, nafta ruse shitej shumë më lirë se referenca ndërkombëtare Brent.

Në disa raste diferenca arrinte deri në 25 dollarë për fuçi, që do të thotë se nafta ruse shitej edhe nën 35 dollarë.

Tani kjo diferencë është ngushtuar ndjeshëm dhe ka rënë në rreth 13 dollarë për fuçi.

Më shumë para për luftën në Ukrainë

Për buxhetin rus kjo është një lajm shumë i mirë.

Sistemi fiskal rus nuk varet aq nga sasia e naftës që shitet, por nga një taksë që lidhet me çmimin e tregut për çdo fuçi të nxjerrë.

Çdo rritje prej 10 dollarësh për fuçi i sjell ekonomisë ruse rreth 2.8 miliardë dollarë më shumë në muaj. Nga kjo shumë, rreth 1.6 miliardë dollarë shkojnë direkt në buxhetin e shtetit.

Duke parë rritjen mesatare të çmimeve në dy javët e fundit, Kremlini ka aktualisht rreth 2.4 miliardë dollarë më shumë për të shpenzuar.

Kjo është një shumë që mund të përdoret edhe për të financuar luftën në Ukrainë.

Deri në 60 miliardë dollarë më shumë në një vit

Nëse kjo situatë do të vazhdonte për një vit të plotë, përfitimi për Rusinë mund të arrinte rreth 60 miliardë dollarë.

Një shumë e tillë mund të ndikojë seriozisht në aftësinë e Moskës për të vazhduar luftën në Ukrainë.

Për këtë arsye, kohëzgjatja e krizës në Gjirin Persik dhe çdo bllokim i ngushticës së Hormuzit mund të bëhet faktor vendimtar.

Sa më gjatë të zgjasë kriza në atë rajon, aq më shumë para do të hyjnë në arkën e Rusisë. Dhe aq më shumë burime do të ketë Kremlini për të vazhduar luftën kundër Ukrainës./CorrieredellaSera