Katër astronautë që po kthehen në Tokë nga ana e largët e Hënës në misionin Artemis II të NASA folën për emocionet e tyre teksa po përfundonin këtë fluturim të paprecedentë dhe po përgatiteshin për rikthimin në atmosferë në një “top zjarri”, gjatë konferencës së tyre të parë për shtyp nga hapësira të mërkurën.

Ekuipazhi i Artemis II, që po udhëton me kapsulën Orion që nga nisja nga Florida javën e kaluar, pritet të ulet në oqean pranë brigjeve të Kalifornisë Jugore të premten në mbrëmje, pasi arritën në Hënë më herët këtë javë. Ata ndoqën një trajektore që i çoi përtej anës së errët të Hënës, duke u bërë njerëzit e parë që kanë udhëtuar më larg në histori.

Gjatë kthimit drejt Tokës, ata do të arrijnë shpejtësi deri në 23,839 milje në orë (38,365 km/h) teksa hyjnë në atmosferë, një fazë me rrezik të lartë që do të testojë mburojën termike të Orionit përballë fërkimit intensiv atmosferik.

“Kam menduar për hyrjen në atmosferë që nga 3 prilli 2023, kur u caktuam për këtë mision,” tha piloti i misionit, Victor Glover, kur u pyet si ndihej për kthimin.

“Ka aq shumë fotografi, aq shumë histori, dhe sinqerisht, ende nuk kam filluar ta përpunoj gjithçka që kemi përjetuar. Kemi ende edhe dy ditë, dhe të udhëtosh nëpër atmosferë si një ‘top zjarri’ është gjithashtu diçka e jashtëzakonshme.”

Glover dhe astronautët e tjerë të NASA-s, Reid Wiseman dhe Christina Koch, si dhe astronauti kanadez Jeremy Hansen, përbëjnë valën e parë të një serie misionesh shumë miliardëshe në kuadër të programit Artemis program, që synon rikthimin e njerëzve në sipërfaqen e Hënës deri në vitin 2028 dhe krijimin e një pranie afatgjatë amerikane, me synim ndërtimin e një baze hënore për misione të ardhshme drejt Marsit.

Koch e përshkroi serinë e misioneve si një garë stafetë, duke u thënë gazetarëve: “Ne madje kemi blerë shkopinj simbolikë për ta përfaqësuar fizikisht këtë.”

“Planifikojmë t’ia kalojmë ato ekuipazhit të ardhshëm, dhe çdo gjë që bëjmë është duke menduar për ta,” shtoi ajo.

Misioni i ardhshëm, Artemis III, do të përfshijë një test lidhjeje në orbitë të ulët të Tokës midis kapsulës Orion dhe mjeteve ulëse hënore që NASA planifikon të përdorë për të dërguar astronautët në Hënë në misionet e mëvonshme.

Ndërsa Artemis IV, i planifikuar për vitin 2028, do të jetë ulja e parë e ekuipazhit në Hënë që nga Apollo 17 në vitin 1972.

Në Tokë, dhjetëra shkencëtarë të Hënës janë mbledhur pranë Qendrës së Kontrollit të Misioneve të NASA-s në Houston, duke marrë shënime dhe analizuar komunikimet në kohë reale dhe të regjistruara nga ekuipazhi i Artemis II në Orion.

ULJA NË OQEAN

Ekuipazhi pritet të kthehet në Tokë të premten rreth orës 20:00 sipas kohës lindore, duke u ulur në oqean pranë San Diego, Kaliforni, për të përmbyllur misionin e tyre gati 10-ditor.

Të katër astronautët arritën të hënën një distancë rekord prej rreth 252,000 miljesh nga Toka, duke e kaluar me rreth 4,000 milje rekordin e mëparshëm të mbajtur nga ekuipazhi i Apollo 13 për 56 vjet.

Komandanti i misionit, Wiseman, u tha gazetarëve se secili prej astronautëve pati dy biseda shumë të shkurtra me familjet e tyre gjatë misionit.