Donald Trump promovoi programin e mbrojtjes hapësinore, "Kupola e Artë", me një urdhër ekzekutiv të nënshkruar më 27 janar 2025, vetëm një javë pasi mori detyrën. Sipas presidentit amerikan, ky është masa vendimtare për të siguruar Shtetet e Bashkuara duke neutralizuar të gjitha llojet e raketave. Përfshirë ato me koka bërthamore? Ndoshta po: jo të gjithë ekspertët bien dakord.

Teksti i projektligjit nuk përmend në mënyrë të qartë asnjë vend. Megjithatë, Gregory M. Guillot, gjenerali përgjegjës për Komandën Veriore të SHBA-së, konfirmoi gjatë seancave parlamentare atë që ishte qartësisht e nënkuptuar. "Kërcënimi" mund të vijë nga "kundërshtarët" e Shteteve të Bashkuara, përkatësisht Rusia, Kina, Koreja e Veriut dhe Irani. Prandaj, është thjesht surreale që "Kupola e Artë" po shkakton një krizë të pashembullt për Aleancën Atlantike.

Të shtunën, më 17 janar, Trump shpjegoi, për herë të parë qartë, se Groenlanda "është thelbësore" për të arritur efektivitetin maksimal të "Kupolës së Artë". Kjo deklaratë tronditi Danimarkën, pjesë e së cilës është Groenlanda si "Territor i Veçantë", qeveritë e tjera evropiane dhe madje edhe udhëheqësit e NATO-s. Në të vërtetë, në të gjithë dokumentacionin zyrtar, nuk ka asnjë referencë për ishullin e madh Arktik.

Një shembull: dosja e përgatitur nga zyrtarët e kongresit dhe e publikuar më 29 shtator 2025."Kupola e Artë" është frymëzuar nga mburoja e ngjashme që mbron Izraelin, "Kupola e Hekurt ", por me efektivitet dukshëm më të madh. Ndryshe nga sistemi izraelit, i projektuar për të kapur raketa me rreze të shkurtër deri të mesme, ai amerikan duhet të jetë në gjendje të zbulojë dhe më pas të rrëzojë raketa të lëshuara nga distanca të gjata ose nga hapësira, me një trajektore të sheshtë (raketa kruiz) ose një trajektore parabolike (raketa balistike).

Ideja bazohet në një arkitekturë komplekse, "shumështresore", siç thuhet në dokumentet e Kongresit. Faza e parë është zbulimi. Do të varet nga konstelacioni i satelitëve dhe rrjeti i radarëve, të vendosur në tokë dhe në det, për të identifikuar raketat që drejtohen drejt Shteteve të Bashkuara. Në atë pikë, do të aktivizohen platformat e ndryshme kundërajrore. Forcat e armatosura amerikane, sigurisht, tashmë i kanë këto mjete. Më të njohurat janë bateritë Patriot, ose bateritë Thaad (Terminal High Altitude Aerial Defense), si dhe "interceptorët" e modulit, të cilët mund të operohen edhe nga anijet luftarake.

"Kupola e Artë" nuk është projektuar për të zëvendësuar infrastrukturën ekzistuese të mbrojtjes. Përkundrazi, qëllimi është të forcohet rrjeti i mbrojtjes, të mbyllen boshllëqet dhe të përmirësohen aftësitë e reagimit, duke marrë parasysh pretendimet e Pentagonit dhe burimeve të inteligjencës: Kina dhe Rusia po intensifikojnë kërkimet për të vendosur armë ofensive që janë gjithnjë e më të vështira për t'u kapur. Prandaj, plani i amerikanëve është i qartë. Moska dhe Pekini kanë investuar në një strategji lufte ofensive për vite me radhë. Uashingtoni duhet ta pengojë shpejt këtë plan, duke i bërë edhe raketat më vdekjeprurëse të vjetëruara.

Sigurisht, ekziston një çështje kostoje. Kongresi deri më tani ka ndarë 24.4 miliardë dollarë për të mbuluar kostot e projektimit dhe testimit fillestar. Sipas Shtëpisë së Bardhë, do të nevojitet një investim total prej 175 miliardë dollarësh. Por Zyra e Buxhetit të Kongresit vlerëson se do të nevojiten mbi 500 miliardë dollarë. Trump ka njoftuar se gjithçka do të jetë gati deri në fund të mandatit të tij, që është mesdita e 20 janarit 2029. Do ta shohim.

Por çfarë lidhje ka Groenlanda me të gjitha këto? Përveç fjalëve të Trump, nuk ka shpjegime më të hollësishme. Duket e mundshme që në ishull mund të instalohen pajisje mbikëqyrjeje ose, ndoshta, edhe baza kundërajrore. Sidoqoftë, thekson qeveria daneze, amerikanët mund të vazhdojnë tani ; nuk ka nevojë të "pushtohet" ose "blihet" ajsbergu. Marrëveshja e sigurisë e nënshkruar në vitin 1951 midis Danimarkës dhe Shteteve të Bashkuara i jep Uashingtonit të drejtën të krijojë aq baza ushtarake sa i nevojiten në Groenlandë. Thjesht duhet të "konsultohet" me Kopenhagenin dhe autoritetet lokale. Domethënë, jo të kërkojë leje, por të gjejë kohë për një telefonatë të thjeshtë mirësjelljeje, siç është (ose ishte?) zakon midis aleatëve./Corriere della Sera