BERLIN - Kërcënimet për një pushtim të Grenlandës nga SHBA- të vazhdojnë të trondisin marrëdhëniet transatlantike. Dje, Donald Trump konfirmoi se do të fluturojë për në Zvicër këtë javë për të folur në Forumin Ekonomik Botëror. Dhe ndërsa titulli i takimit të Davosit të këtij viti, "Fryma e Dialogut", duket satirik, evropianët nuk e kanë humbur shpresën për të penguar aneksimin e ishullit më të madh në botë.

Sekretari i Përgjithshëm i NATO-s, Mark Rutte, do të takohet me presidentin amerikan në Zvicër dhe ish-kryeministri holandez foli dje në telefon me shefin e Shtëpisë së Bardhë "për të diskutuar për Groenlandën", dosjen që kërcënon ta varrosë NATO-n përgjithmonë. Tetë vendet evropiane të kërcënuara nga një valë e re tarifash doganore amerikane paralajmëruan dje për "një spirale të rrezikshme", dhe presidenti francez Emmanuel Macron kërcënoi me kundërmasa të rënda. Por një nga zëvendësit e Trump, Sekretari i Thesarit Scott Bessent, e fyeu përsëri Evropën dhe konfirmoi se "beteja për Arktikun është reale".

Edhe "nëse nuk është këtë vit", dhe edhe nëse "nuk ka konflikt" me vetë Groenlandën, për Bessentin problemi është se "Shtetet e Bashkuara projektojnë forcë, evropianët projektojnë dobësi". Dhe për të ndërtuar mburojën e tij gjigante anti-raketore, Kupolën e Artë, Trump dëshiron të sigurojë kontrollin e ishullit Arktik "për arsye sigurie", përfundoi zyrtari amerikan.

Megjithatë, brenda partisë së Trump dhe Bessentit, fushata ushtarake e kërcënuar për të pushtuar ishullin danez po shkakton pakënaqësi në rritje. Kryetari i Dhomës së Përfaqësuesve Mike Johnson i tha BBC-së se "nuk parashikoj ndërhyrje ushtarake në Groenlandë. Rruga diplomatike është ajo që duhet ndjekur". Kolegët e tjerë republikanë kanë shprehur gjithashtu zhgënjim për mosmarrëveshjen e shkaktuar me aleatët e NATO-s dhe luftën e re tregtare të kërcënuar nga Shtëpia e Bardhë.

Përfaqësuesi Don Bacon i quajti kërcënimet e Trumpit "një farsë", ndërsa kolegët e tij të partisë, Thom Tills dhe Lisa Murkokowski, i dënuan tarifat si "të këqija për Amerikën, bizneset amerikane dhe aleatët e Amerikës". Një iniciativë dypartiake është nisur gjithashtu në Senat: Senatori Demokrat Tim Kaine dhe Senatori Republikan Rand Paul do të prezantojnë dy rezoluta për të bllokuar Trumpin.

Ndërkohë, evropianët po përpiqen të ngushtojnë radhët: takimi i ambasadorëve nga 27 shtetet anëtare zbuloi plane për të përgatitur masa kundërfinancimi që arrijnë në 93 miliardë euro ose për të futur kufizime aktuale në aksesin e kompanive amerikane në tregun evropian. Dhe tetë vendet e synuara nga kërcënimet tarifore për dërgimin e trupave në Groenlandë kanë marrë stilolapsin dhe letrën për të paralajmëruar Trump për rrezikun e "një spiraleje të rrezikshme": Britania e Madhe, Danimarka, Finlanda, Franca, Gjermania, Holanda, Norvegjia dhe Suedia. Tetë vendet po nënvizojnë unitetin e tyre në prag të një jave në të cilën Parlamenti Evropian pritet të miratojë marrëveshjen tregtare të nënshkruar me Shtetet e Bashkuara. Dhe Danimarka, përmes Ministrit të saj të Jashtëm Lars Lokke Rasmussen, na ka kujtuar se çfarë është në lojë: "Aleanca Atlantike dhe rendi botëror siç e njohim ne janë në rrezik".

Dje, qeveritë evropiane bënë deklarata të reja solidariteti me Danimarkën, por përgjigjet e tyre ndaj Trump ishin të një natyre tjetër. Emmanuel Macron kërcënoi përsëri me hakmarrje të rëndë, por patrulla e vogël që Gjermania dërgoi në Grenlandë për të sinjalizuar gatishmërinë e saj për të mbrojtur Arktikun është kthyer tashmë në shtëpi./La Repubblica

Rendit zhvillimet sipas orarit:
Ora 20:26
Hungaria: E ardhmja e Groenlandës nuk është çështje e BE-së

1768851022_Szijjarto.jpeg

"E ardhmja e Groenlandës nuk është një çështje për Bashkimin Evropian". Kështu është shprehur ministri i Jashtëm hungarez, Peter Szijjarto duke sinjalizuar se nuk do të mbështesë një deklaratë të përbashkët të BE-së kundër Donald Trump.

"Ne e konsiderojmë këtë si një çështje dypalëshe që mund të zgjidhet nëpërmjet bisedimeve midis dy palëve... Nuk mendoj se është një çështje e BE-së", tha Szijjarto.

Hungaria është një nga zërat më euroskeptikë të bllokut dhe qeveria e saj, e udhëhequr nga kryeministri Viktor Orban, shpesh ka bllokuar dhe vënë veton ndaj vendimeve të BE-së.

Budapesti gjithashtu është pozicionuar afër administratës Trump. 

Ora 20:04
Trump: Europa duhet të përqendrohet tek lufta në Ukrainë, jo te Groenlanda

1768631100_donaldtrump.jpg

Presidenti amerikan, Donald Trump thotë se Evropa duhet të përqendrohet te lufta në Ukrainë, jo te Grenlanda, dhe këmbënguli se do të ndjekë planin e tij për tarifa ndaj shteteve që dërgojnë trupa ushtarakë në ishullin arktik.

Në një intervistë të shkurtër telefonike me NBC News, Trump tha se do t'i godasë "100%" vendet evropiane me tarifa nëse nuk mund të arrihet një marrëveshje për Groenlandën.

“Evropa duhet të përqendrohet në luftën me Rusinë dhe Ukrainën, sepse, sinqerisht, e shihni se çfarë u ka sjellë kjo atyre. Kjo është ajo në të cilën duhet të përqendrohet Evropa - jo Groenlanda.", theksoi Trump.

I pyetur nëse do të përdorte forcën për të pushtuar Groenlandën, presidenti tha: “Pa koment”.

Ora 19:41
Kallas: Nuk duam luftë me SHBA për Groenlandën, por BE do mbajë qëndrimin e saj

1767880788_kajakallas.JPG

Evropa nuk është e interesuar të fillojë një luftë me SHBA-në lidhur me ambiciet e Presidentit Donald Trump për të aneksuar Grenlandën, por blloku do të mbajë pozicionin e tij.

Kështu u shpreh shefja e politikës së jashtme të BE-së, Kaja Kallas.

“Nuk kemi interes të nisim një luftë, por do të qëndrojmë në pozicionin tonë. Evropa ka një sërë mjetesh për të mbrojtur interesat e saj. Kërcënimi i Trump për të goditur aleatët e tij me tarifa nëse nuk arrihet një marrëveshje për blerjen e Grenlandës nga SHBA-ja “nuk është mënyra e duhur për ta bërë këtë”, tha Kallas në një postim në rrjetet sociale.

Ora 15:59
Trump tha se Norvegjia nuk i dha Nobelin për paqe! Kryeministri norvegjez: Çmimin e jep një komitet i pavarur, jo shteti

1768835099_kryeministriinorvegjise.JPG

Kryeministri norvegjez Jonas Gahr Støre konfirmoi se të dielën kishte marrë një mesazh me tekst, si përgjigje të një mesazhi që ai dhe presidenti i Finlandës, Alexander Stubb, i kishin dërguar Donald Trumpit.

Støre tha se ata kishin shprehur kundërshtimin ndaj rritjeve të propozuara të tarifave në lidhje me mosmarrëveshjen për Groenlandën dhe kishin theksuar nevojën për ulje të tensioneve, duke propozuar një telefonatë trepalëshe po atë ditë.

Støre vuri në dukje se Çmimi Nobel për Paqen jepet nga një komitet i pavarur, dhe jo nga qeveria e Norvegjisë. Trump nuk e ka fshehur dëshirën e tij për t’u nderuar me këtë çmim vjetor.

Ai ka këmbëngulur gjithnjë e më shumë se Shtetet e Bashkuara duhet të marrin kontrollin e Groenlandës për arsye të sigurisë kombëtare. Ishulli arktik, me popullsi të rrallë por i pasur me burime natyrore, është i pozicionuar në mënyrë strategjike për sistemet e paralajmërimit të hershëm në rast sulmesh me raketa dhe për monitorimin e anijeve në rajon.

Në një mesazh drejtuar kryeministrit norvegjez, Trump fajësoi Norvegjinë për faktin që nuk ia kishte dhënë atij çmimin Nobel për Paqen dhe se nuk ka më prioritet të angazhohet më për paqen.

 

Ora 15:52
Kryeministri i Groenlandës: Nuk pranojmë të na bëhet presion, kërcënimet për tarifa s'e ndryshojnë qëndrimin tonë

1768835751_jensfrederiknielsen.JPG

Kryeministri i Groenlandës thotë se nuk do të lejoj që ndaj vendit të tij të ushtrohet presion, teksa presidenti i SHBA, Donald Trumo ka kërcënuar me tarifa vendet që vendosin trupa ushtarake në ishull.

Në një postim në Facebook, Jens-Frederik Nielsen mirëpriti mbështetjen e kombeve të tjera, duke e quajtur atë një njohje të qartë se Groenlanda është një shoqëri demokratike me të drejtën për të marrë vendimet e veta.

 “Deklaratat e fundit nga SHBA-të, përfshirë kërcënimet për tarifa, nuk e ndryshojnë këtë qëndrim. Ne nuk do të lejojmë që të na bëhet presion. Ne qëndrojmë të vendosur për dialog, për respekt dhe për të drejtën ndërkombëtare.”, shtoi ai.

Nielsen mori pjesë në një protestë kundër kërkesës së presidentit amerikan që ishulli Arktik t'i cedohet SHBA-së, duke kërkuar që atij t'i lejohet të përcaktojë vetë të ardhmen e vet, përpara konsullatës amerikane në kryeqytetin e Groenlandës, Nuuk, në fundjavë.

Ora 15:47
Kina i përgjigjet Trump: Mos përdor pretekse, ne nuk përbëjmë kërcënim për Groenlandën

1768834325_jiakun.JPG

Kina ka hedhur poshtë pretendimin e SHBA se ajo përbën një kërcënim për Groenlandën.

“Ne i bëjmë thirrje SHBA-së të ndalojë përdorimin e të ashtuquajturit ‘kërcënim kinez’ si pretekst për të kërkuar përfitime egoiste”, tha zëdhënësi i ministrisë së jashtme të Kinës, Guo Jiakun, gjatë një konference për shtyp në Pekin.

Reagimi vjen pasi Presidenti i SHBA-së, Donald Trump ka thënë se Shtetet e Bashkuara kishin nevojë për zotërimin e Groenlandës për t'iu kundërvënë kërcënimeve kineze dhe ruse në Arktik dhe për të zhvilluar atë që ai e ka quajtur Kupola e Artë për të mbrojtur Amerikën e Veriut nga raketat balistike.

“Kina e ka shprehur qëndrimin e saj në shumë raste për Groenlandën. E drejta ndërkombëtare, e mbështetur në qëllimet dhe parimet e Kartës së OKB-së, është themeli i rendit aktual ndërkombëtar dhe duhet të mbështetet”, shtoi Jiakun.

Ora 15:29
Kërcënimi i Trump për Groenlandën, Këshilli Evropian do të mbajë mbledhje të jashtëzakonshme të enjten në Bruksel

1768833166_antoniocosta.JPG

Këshilli Evropian do të zhvillojë një mbledhje të jashtëzakonshme lidhur me tensionet me SHBA, teksa presidenti amerikan, Donald Trump ka kërcënuar me tarifa vendet që do dërgojnë trupa ushtarake në Groenlandë.

António Costa, presidenti i Këshillit Evropian bëri thirrje për një takim të jashtëzakonshëm të liderëve të BE-së, që do të mbahet në Bruksel të enjten.

Costa ka thënë se pas konsultimeve me shtetet anëtare, udhëheqësit evropianë janë dakordësuar se tarifat e SHBA do të dëmtonin marrëdhëniet transatlantike.

Ora 10:30
Trump drejtuar kryeministrit norvegjez: Vendi juaj s’ma dha çmimin Nobel, tani nuk ndihem më i detyruar të mendoj për paqen

1768734896_donaldtrump.jpg

Presidenti amerikan Donald Trump i ka dërguar një letër kryeministrit norvegjez, Jonas Gahr Store, ku ka shkruar për çështjen e Groenlandës.

Sipas mediave të huaja, në letrën drejtuar Kryeministrit norvegjez, Trump ka shkruar se tani mund të mendojë për atë që është e drejtë dhe e përshtatshme për Shtetet e Bashkuara dhe se "bota nuk është e sigurt nëse nuk kemi kontroll të plotë dhe total të Groenlandës".

Trump ka shkuar edhe më tej kur ka thënë se përderisa nuk ka marrë çmimin Nobel për paqen, nuk ndihet më i detyruar që të mendojë për paqen.

"Meqenëse vendi juaj ka vendosur të mos më japë Çmimin Nobel për Paqen, pavarësisht se kam ndihmuar në ndalimin e më shumë se tetë luftërave, nuk ndihem më i detyruar të mendoj ekskluzivisht për paqen, edhe pse ky do të jetë gjithmonë një objektiv mbizotërues", shkruante më tej Trump në letrën e tij.

Letra e siguruar nga Bloomberg, e lidh qartë dështimin e Çmimit Nobel me kërcënimet ndaj Groenlandës. "Bota nuk është e sigurt nëse nuk kemi kontroll të plotë dhe total mbi Groenlandën", përfundon ai në letër.

Kujtojmë se çmimi Nobel për Paqen, në fakt, nuk jepet nga qeveria norvegjeze, por nga një komitet i pavarur, i cili vendosi t'ia japë Çmimin Nobel për vitin 2025 udhëheqëses së opozitës venezueliane, Maria Corina Machado.

“Danimarka nuk mund ta mbrojë Groenlandën nga Rusia apo Kina, dhe pse duhet të ketë të drejta pronësie gjithsesi? Nuk ka të dhëna të shkruara; është thjesht se qindra vjet më parë një anije zbarkoi atje, por edhe ne kishim anije që zbarkuan atje", vijon më tej letra e Trump.

"Unë kam bërë më shumë për NATO-n se kushdo tjetër që nga themelimi i saj dhe tani NATO duhet të bëjë diçka për Shtetet e Bashkuara", shkroi Trump.