Udhëheqësi kinez Xi Jinping do të presë “mikun e tij të vjetër” Vladimir Putin më pak se një javë pas vizitës së profilit të lartë të Donald Trump, ndërsa Pekini kërkon të projektojë veten si një fuqi e qëndrueshme dhe e parashikueshme në një botë të tronditur nga tensionet tregtare, luftërat dhe një krizë energjetike.

Kina dhe Rusia kanë paraqitur udhëtimin dy-ditor të Putinit këtë javë — vizita e tij e 25-të në Kinë — si dëshmi të mëtejshme të partneritetit të tyre “gjithëkohor”, edhe pse Perëndimi i kërkon Pekinit të ushtrojë presion mbi Moskën për t’i dhënë fund luftës në Ukrainë.

Ndërsa Kina paraqitet si ndërmjetëse paqeje në konflikt dhe si palë neutrale, Putini thotë se Kina dhe Rusia mbështesin “interesat thelbësore” të njëra-tjetrës, ndërsa ai kërkon marrëveshje të reja energjetike me ekonominë e dytë më të madhe në botë përballë sanksioneve perëndimore.

“Samit i Xi-Putin do t’i tregojë botës se partneriteti strategjik Kinë-Rusi mbetet gur themeli i politikës së jashtme të të dy vendeve dhe se çdo përpjekje e SHBA për të krijuar përçarje mes tyre është e destinuar të dështojë”, tha Ian Storey, bashkëpunëtor kryesor në ISEAS–Yusof Ishak Institute në Singapor.

Vizita vjen pas udhëtimit të Trump javën e kaluar, i cili prodhoi imazhe pozitive, por pak marrëveshje të mëdha tregtare. Xi i përshkroi marrëdhëniet Kino-SHBA si një marrëdhënie “stabiliteti strategjik”, duke sfiduar kornizën e “konkurrencës strategjike” të lidhur me administratën e ish-presidentit Joe Biden.

Duke pritur liderë të huaj, Kina kërkon të forcojë imazhin e saj si një shtyllë e stabilitetit global, në kontrast me vështirësitë e SHBA për të përfunduar luftën në Ukrainë dhe për të përballuar një konflikt tjetër me Iranin që ka ndikuar në rrjedhat globale të energjisë.

PEKINI KËRKON TË QETËSOJË PARTNERËT TREGTARË TË PERËNDIMIT

Gjatë vizitave shtetërore, Pekini përpiqet të qetësojë partnerët tregtarë perëndimorë, përfshirë SHBA, mbi ngritjen e tij si fuqi ekonomike dhe teknologjike, duke minimizuar rreziqet në marrëdhëniet e tyre. Shtëpia e Bardhë tha pas vizitës së Trump në Kinë se ishte arritur një konsensus për çështje që do të rrisin “stabilitetin” për bizneset dhe konsumatorët globalë.

Në të njëjtën kohë, angazhimi i Kinës me vende si Rusia forcon mesazhin se diplomacia e saj është konsistente dhe nuk ndikohet nga veprimet e partnerëve strategjikë, pavarësisht presionit perëndimor.

“Është joreale të pritet që Xi të ushtrojë presion mbi Putinin për t’i dhënë fund luftës në Ukrainë. Xi nuk ka atë nivel ndikimi mbi Putinin dhe, në çdo rast, kinezët e kuptojnë se një humbje e Rusisë në Ukrainë do të dobësonte pozitën politike të Putinit”, tha Storey.

“Sipas kësaj, Pekini do të vazhdojë t’i japë Moskës mbështetje diplomatike në OKB, ndihmë ekonomike dhe teknologji me përdorim të dyfishtë për forcat e armatosura ruse”, shtoi ai. Kina thotë se nuk ka furnizuar kurrë armë vdekjeprurëse asnjërës palë në konfliktin Rusi–Ukrainë dhe se kontrollon rreptësisht eksportet e artikujve me përdorim të dyfishtë.

“Gjatë vizitës, dy krerët e shtetit do të shkëmbejnë pikëpamje mbi bashkëpunimin në të gjitha fushat e marrëdhënieve dypalëshe, si dhe mbi çështje ndërkombëtare dhe rajonale me interes të përbashkët”, tha Guo Jiakun, zëdhënës i Ministrisë së Jashtme kineze, në një konferencë të rregullt për shtyp të hënën.

NDËRTIMI I GAZËSJELLËSIT SIBERIA 2

Gjatë vizitës së fundit të Putinit në shtator 2025, Rusia dhe Kina ranë dakord të ndërtojnë gazsjellësin “Poëer of Siberia 2”, por ende nuk kanë arritur marrëveshje për çmimin. Mungesat e furnizimit me energji të lidhura me konfliktin në Iran mund të forcojnë argumentin e Rusisë për gazsjellësin si një burim afatgjatë gazi. Megjithatë, Pekini pritet të vazhdojë strategjinë e tij të diversifikimit duke diskutuar marrëveshje furnizimi si me Turkmenistanin ashtu edhe me Rusinë, tha një ekspert i industrisë me bazë në Pekin.

Kina mund të pranojë një marrëveshje të gjerë me Rusinë që përfshin vëllime vjetore furnizimi dhe kushte të tilla si fleksibiliteti i furnizimit dhe sezonaliteti, ndërsa çmimi të mbetet i hapur, tha burimi, i cili nuk pranoi të identifikohej për shkak të ndjeshmërisë së temës. Negociatat për çmimin mund të zgjasin për vite.

Xi në vitin 2014 njoftoi një tubacion të katërt që lidh fushën gjigante të gazit Galkynysh të Turkmenistanit me veriperëndimin e Kinës, por projekti ende nuk është finalizuar për shkak të mosmarrëveshjeve për çmimin dhe kompleksitetit që përfshin Uzbekistanin, Kirgistanin dhe Taxhikistanin, përmes të cilëve kalon tubacioni.

Kina mbetet blerësi më i madh i naftës ruse, përfshirë furnizimet përmes tubacioneve dhe dërgesat detare.

Pavarësisht sanksioneve perëndimore ndaj eksporteve të naftës ruse, rafineritë private kineze janë klientë të rregullt, me transaksione që kryhen kryesisht në juan kinez. Rafineritë shtetërore të naftës kanë rifilluar së fundmi blerjet pas një pezullimi të shkurtër për shkak të një lehtësimi të sanksioneve amerikane. Rusia në vitin 2025 ra dakord të furnizojë edhe 2.5 milionë ton metrikë naftë në vit për Kinën përmes Kazakistanit.

“Në parim, kemi arritur një shkallë të lartë konsensusi për të ndërmarrë një hap serioz — në të vërtetë shumë të rëndësishëm — përpara në bashkëpunimin tonë në sektorët e naftës dhe gazit”, tha Putin për gazetarët më 9 maj.

“Nëse arrijmë t’i finalizojmë dhe t’i çojmë deri në fund gjatë vizitës, do të jem shumë i kënaqur.”