Presidenti i Shteteve të Bashkuara, Donald Trump, po rindez luftën e tarifave doganore. Në një postim në rrjetin e tij social Truth, lideri amerikan sulmoi Bashkimin Europian, duke e akuzuar se nuk respekton marrëveshjet dhe duke njoftuar tarifa prej 25% për automjetet.

“Jam i lumtur të njoftoj se, duke qenë se Bashkimi Europian nuk po respekton marrëveshjen tonë tregtare, javën e ardhshme do të rris tarifat ndaj BE-së për makinat dhe kamionët që hyjnë në Shtetet e Bashkuara. Tarifa do të rritet në 25%”, shkroi ai në Truth. “Nëse do të prodhojnë makina dhe kamionë në fabrika në SHBA, nuk do të ketë asnjë tarifë”, shtoi ai. “Shumë impiante janë aktualisht në ndërtim, me investime mbi 100 miliardë dollarë, një rekord në historinë e industrisë automobilistike”.

Bernd Lange, kreu i Komisionit të Tregtisë në Parlamentin Europian, mohoi që Europa të mos ketë respektuar angazhimet e saj dhe denoncoi mungesën totale të besueshmërisë së administratës amerikane. “Sjellja e Trump është e papranueshme”, tha ai. “Parlamenti ishte gati të ratifikonte legjislacionin për marrëveshjen tregtare me SHBA-në. Janë Shtetet e Bashkuara që kanë thyer vazhdimisht marrëveshjet dhe kjo nuk është mënyra për të trajtuar aleatët. Tani mund të përgjigjemi vetëm me qartësi dhe vendosmëri maksimale”.

Lëvizja e SHBA-së vjen në një moment tensioni të madh në ekonominë botërore dhe europiane, në rrënjë të të cilit janë pasojat e luftës së nisur nga SHBA dhe Izraeli kundër Iranit – ndër të cilat edhe bllokimi i Ngushticës së Hormuzit, një nga rrugët më të rëndësishme të transportit të naftës në botë.

Trump dhe presidentja e Komisionit Europian, Ursula von der Leyen, kishin arritur një marrëveshje tregtare korrikun e kaluar, sipas së cilës shumica e mallrave europiane të importuara në SHBA i nënshtrohen një tarife bazë prej 15%.

Si Shtetet e Bashkuara ashtu edhe BE-ja kishin konfirmuar më parë angazhimin për të ruajtur Marrëveshjen e Turnberry-t – marrëveshje që merr emrin nga fusha e golfit e Trump në Skoci ku u nënshkrua – por statusi i saj u vu në dyshim pasi Gjykata e Lartë vendosi se presidenti amerikan nuk kishte autoritet ligjor për të shpallur një emergjencë ekonomike dhe për të vendosur tarifa mbi mallrat europiane.

Vendimi i Gjykatës së Lartë e uli tarifën bazë në 10%.

Ditët e fundit, Trump është përplasur drejtpërdrejt me kancelarin gjerman Merz, sipas të cilit Shtetet e Bashkuara nuk kanë një strategji për të përfunduar luftën në Iran dhe janë “poshtëruar” nga regjimi i Teheranit. Tarifat për importin e makinave të vendosura sot nga Trump mund të godasin veçanërisht Gjermaninë, ekonomia e së cilës ndodhet në një fazë shumë delikate.

Pasojat e mundshme janë të rënda. Një masë prej 25% do t’i bënte më të shtrenjta në SHBA makinat e prodhuara në Europë nga grupe si Volksëagen, BMË, Mercedes-Benz, Stellantis dhe marka të tjera premium.

Kompanitë mund të zgjedhin të përthithin një pjesë të kostos, duke ulur fitimet, ose ta kalojnë atë te konsumatorët amerikanë përmes rritjes së çmimeve. Në të dyja rastet, goditja do të prekë një sektor që tashmë është nën presion për shkak të tranzicionit drejt elektrifikimit, konkurrencës kineze dhe kostove të larta industriale.

Për BE-në, rreziku është si industrial, ashtu edhe politik. Të dhënat e Acea-s tregojnë se në vitin 2025 eksporti automobilistik europian ka pësuar tashmë presione të forta, me një rënie prej 6,2%, ndërsa eksportet drejt SHBA-së ranë me 21,4%, si efekt i drejtpërdrejtë i tarifave të vendosura një vit më parë.

Lëvizja e Trump ka edhe një objektiv strategjik: të shtyjë prodhuesit e huaj të prodhojnë në SHBA. Fraza “asnjë tarifë” për ata që prodhojnë në Amerikë synon të favorizojë investime të reja industriale dhe punësim të brendshëm. Por jo të gjitha modelet europiane të shitura në SHBA mund të transferohen shpejt në fabrikat amerikane: përshtatja e zinxhirëve të prodhimit, furnitorëve dhe linjave të montimit kërkon vite.

Në planin tregtar, Brukseli mund të reagojë me kundërmasa, duke hapur një fazë të re të luftës tarifore transatlantike. Një përshkallëzim i tillë rrezikon të shtrihet përtej sektorit të automjeteve, duke përfshirë çelikun, aluminin, agro-ushqimin, teknologjinë dhe mallrat industriale. Ky është pikërisht skenari që marrëveshja e vitit 2025 synonte të shmangte, duke vendosur një tavan për tarifat për t’u dhënë parashikueshmëri bizneseve.