Presidenti i Shteteve të Bashkuara, Donald Trump, ka rindezur përplasjen me Europën për tarifat doganore. Në një postim në rrjetin e tij social Truth, ai ka sulmuar Bashkimin Evropian, duke e akuzuar se nuk po respekton marrëveshjet dhe duke paralajmëruar tarifa 25% për makinat.

“Jam i lumtur të njoftoj se, duke qenë se Bashkimi Evropian nuk po respekton marrëveshjen tonë tregtare, javën e ardhshme do të rris tarifat ndaj BE-së për automjetet dhe kamionët që hyjnë në Shtetet e Bashkuara. Tarifa do të rritet në 25%”, shkroi ai.

“Nëse prodhojnë automjete dhe kamionë në fabrika brenda SHBA-së, nuk do të ketë asnjë tarifë”, shtoi më tej. “Sot janë në ndërtim shumë impiante, me investime mbi 100 miliardë dollarë, një rekord në historinë e industrisë automobilistike”.

Nga ana tjetër, Bernd Lange, kreu i Komisionit të Tregtisë në Parlamentin Evropian, mohoi që Evropa të ketë shkelur marrëveshjet dhe akuzoi administratën amerikane për mungesë besueshmërie.

“Sjellja e Trump është e papranueshme”, tha ai. “Parlamenti ishte gati të ratifikonte legjislacionin për marrëveshjen tregtare me SHBA-në. Janë Shtetet e Bashkuara që kanë shkelur vazhdimisht marrëveshjet, dhe kjo nuk është mënyra për të trajtuar aleatët. Tani mund të përgjigjemi vetëm me qartësi dhe vendosmëri”.

Lëvizja e SHBA-së vjen në një moment tensioni të lartë në ekonominë globale dhe atë evropiane, i lidhur edhe me pasojat e luftës së nisur nga SHBA dhe Izraeli kundër Iranit, përfshirë bllokimin e Ngushticës së Hormuzit, një nga rrugët kryesore të transportit të naftës në botë.

Trump dhe presidentja e Komisionit Evropian, Ursula von der Leyen, kishin arritur një marrëveshje tregtare korrikun e kaluar, sipas së cilës shumica e mallrave evropiane që importohen në SHBA i nënshtrohen një tarife bazë prej 15%.

Si SHBA ashtu edhe BE kishin konfirmuar angazhimin për të ruajtur Marrëveshjen e Turnberry-t, e quajtur sipas fushës së golfit të Trump në Skoci ku u nënshkrua. Por statusi i saj u vu në pikëpyetje pasi Gjykata Supreme vendosi se presidenti amerikan nuk kishte autoritet ligjor për të shpallur emergjencë ekonomike dhe për të vendosur tarifa ndaj mallrave evropiane.

Vendimi i Gjykatës Supreme e uli tarifën bazë në 10%.

Ditët e fundit, Trump është përplasur edhe me kancelarin gjerman Merz, i cili ka deklaruar se SHBA nuk ka një strategji për t’i dhënë fund luftës në Iran dhe është “poshtëruar” nga regjimi i Teheranit. Tarifat e reja për makinat pritet të godasin veçanërisht Gjermaninë, ekonomia e së cilës ndodhet në një moment delikat.

Pasojat mund të jenë të rënda. Një tarifë 25% do t’i bëjë më të shtrenjta në SHBA makinat e prodhuara në Evropë nga kompani si Volkswagen, BMW, Mercedes-Benz, Stellantis dhe marka të tjera premium.

Kompanitë do të përballen me dy zgjedhje: të përthithin një pjesë të kostos duke ulur fitimet, ose t’ua kalojnë atë konsumatorëve amerikanë përmes rritjes së çmimeve. Në të dy rastet, goditja vjen në një sektor që tashmë është nën presion për shkak të tranzicionit drejt makinave elektrike, konkurrencës kineze dhe kostove të larta industriale.

Për Bashkimin Evropian, rreziku është si ekonomik ashtu edhe politik. Të dhënat e ACEA tregojnë se në vitin 2025 eksportet e makinave nga Evropa kanë rënë me 6.2%, ndërsa eksportet drejt SHBA-së kanë pësuar rënie prej 21.4%, si pasojë direkte e tarifave të mëparshme.

Lëvizja e Trump ka edhe një qëllim strategjik: të shtyjë prodhuesit e huaj të zhvendosin prodhimin në SHBA. Deklarata “pa tarifa” për ata që prodhojnë në Amerikë synon të tërheqë investime dhe të rrisë punësimin.

Megjithatë, jo të gjitha modelet evropiane mund të prodhohen menjëherë në SHBA, pasi zhvendosja e zinxhirëve të furnizimit dhe linjave të prodhimit kërkon vite.

Nga ana tregtare, Brukseli mund të përgjigjet me kundërmasa, duke hapur një fazë të re të luftës tarifore transatlantike. Një përshkallëzim i tillë mund të shtrihet përtej sektorit të automobilave, duke prekur çelikun, aluminin, ushqimin, teknologjinë dhe mallra të tjera industriale.

Ky është pikërisht skenari që marrëveshja e vitit 2025 synonte të shmangte, duke vendosur kufij tarifash për t’u dhënë bizneseve më shumë siguri dhe parashikueshmëri./CorrieredellaSera