Shumë qytetarë në Shtetet e Bashkuara përjetuan edhe një tjetër natë jashtëzakonisht të ftohtë, me temperatura nën zero, ndërprerje të energjisë elektrike dhe vështirësi në transport, ndërsa një stuhi gjigante dimërore fajësohet për vdekjen e rreth 30 personave në disa shtete të vendit.

Agjencia e lajmeve Associated Press raporton se stuhia lidhet me këto vdekje, me shkaqe që variojnë nga hipotermia deri te aksidentet rrugore të shkaktuara nga moti, aksidentet gjatë rrëshqitjes me slita dhe përplasjet me borëpastruese.

Sipas një përmbledhjeje të raportimeve të qeverive shtetërore dhe mediave lokale të publikuara vonë të hënën, mes viktimave janë edhe tetë persona që u gjetën jashtë gjatë fundjavës së acartë në qytetin e Nju Jorkut.

Dy persona raportohet se u shtypën nga borëpastruesit në Masaçusets dhe Ohajo, ndërsa aksidentet me slita shkaktuan vdekjen e adoleshentëve në Arkansas dhe Teksas. Një grua u gjet gjithashtu e vdekur nga policia, pasi ishte parë për herë të fundit duke u larguar nga një bar në Kansas.

Autoritetet shëndetësore në shtetin jugor të Luizianës raportuan se dy persona kishin vdekur nga hipotermia, ndërsa moti i akullt rrëzoi linja energjie në Tenesi.
Të paktën 20 shtete dhe kryeqyteti Uashington, DC, shpallën gjendje emergjence për të angazhuar personel dhe burime emergjente.

Më shumë se 12.000 fluturime u vonuan ose u anuluan në mbarë vendin të hënën, sipas faqes së ndjekjes së fluturimeve flightaware.com. Rreth 285 fluturime të tjera të planifikuara për të martën janë anuluar tashmë, sipas të njëjtit burim.
Të dielën, 45% e fluturimeve u anuluan, duke shënuar ditën me më shumë anulime që nga pandemia e COVID-19, sipas kompanisë së analizës së aviacionit Cirium.

Sipas AccuWeather, stuhia pritet të bëhet ngjarja më e kushtueshme e motit ekstrem në SHBA që nga zjarret në zonën e Los Anxhelosit në fillim të vitit 2025, me dëme dhe humbje ekonomike paraprake të vlerësuara nga 105 deri në 115 miliardë dollarë.

Anulimet e fluturimeve pritet të rriten

Deri të hënën në mbrëmje, faqja poweroutage.com raportoi se më shumë se 630.000 shtëpi dhe biznese në SHBA kishin mbetur pa energji elektrike, kryesisht në jug të vendit, ku stuhia solli shi të ngrirë dhe temperatura nën zero.

Zëdhënësja e Shtëpisë së Bardhë, Karoline Leavitt, u tha gazetarëve të hënën se presidenti Donald Trump kishte miratuar 12 deklarata federale të emergjencës për fatkeqësi, duke liruar burime shtesë për shtete si Arkansas, Georgia, Indiana, Kentucky, Louisiana, Maryland, Mississippi, North Carolina, South Carolina, Tennessee, Virginia dhe West Virginia.
“Këto deklarata do të ndihmojnë përpjekjet e drejtuara nga shtetet për rikthimin e energjisë elektrike, pastrimin e rrugëve për shërbimet emergjente dhe mbajtjen e komuniteteve të sigurta,” tha Leavitt.

Agjencia e lajmeve AFP raportoi se rreth 190 milionë njerëz në SHBA ishin nën një formë alarmi për të ftohtë ekstrem, duke cituar një deklaratë të Shërbimit Kombëtar Meteorologjik.
Bora e dendur ka mbuluar gjithashtu rrugët, duke penguar lëvizjen lokale dhe duke nxitur paralajmërime nga Agjencia Federale për Menaxhimin e Emergjencave dhe autoritetet lokale që banorët të qëndrojnë brenda, nëse është e mundur.

Dega e Shërbimit Kombëtar Meteorologjik për shtetin e Nju Jorkut tha të hënën se temperaturat pritet të mbeten nën zero gjatë gjithë javës, por reshjet e mbetura të borës do të jenë të lehta dhe pritet të përfundojnë të hënën në mëngjes ose herët pasdite.

Sistemi i stuhisë ishte rezultat i shtrirjes së vorbullës polare, një zonë arktike me ajër të ftohtë dhe presion të ulët që zakonisht formon një sistem relativisht kompakt dhe rrethor, por që ndonjëherë shndërrohet në një formë më ovale, duke dërguar ajër të ftohtë në të gjithë Amerikën e Veriut.

Shkencëtarët thonë se frekuenca në rritje e këtyre çrregullimeve mund të lidhet me ndryshimet klimatike, megjithëse debati nuk është i mbyllur dhe variacionet natyrore luajnë gjithashtu rol.

Dave Radell, meteorolog i Shërbimit Kombëtar Meteorologjik me bazë në Nju Jork, i tha AFP-së se bora e kësaj stuhie ishte “shumë e thatë” dhe “e lehtë”, çka do të thotë se era mund ta shpërndajë lehtësisht, duke vështirësuar pastrimin e rrugëve dhe dukshmërinë.