SHBA ka autorizuar largimin e punonjësve periferikë të qeverisë dhe familjeve të tyre nga Izraeli, ndërsa kërcënimi për një sulm amerikan ndaj Iranit po afrohet.

Qytetarët amerikanë duhet “të konsiderojnë largimin nga Izraeli ndërsa fluturimet komerciale janë të disponueshme”, shtoi këshilltari i Departamentit të Shtetit. Ai gjithashtu këshilloi të shmanget udhëtimi drejt Izraelit.

Paralajmërimi erdhi pasi bisedimet mes SHBA-ve dhe Iranit për të ardhmen e programit bërthamor të Teheranit përfunduan pa rezultat, me sugjerimin se diskutime të mëtejshme do të zhvilloheshin javën e ardhshme. Donald Trump ka mbledhur dy grupe sulmi me aeroplanmbajtëse, të gatshme për të goditur nëse ai beson se Teherani nuk po tregon seriozitet për t’u dhënë fund aktiviteteve të tij bërthamore.

Paralajmërimi i Departamentit të Shtetit u plotësua nga një mesazh për stafin e ambasadës amerikane nga ambasadori në Izrael, Mike Huckabee, duke i nxitur ata që dëshironin të largoheshin ta bënin këtë “sot”.

Huckabee kontaktoi stafin e ambasadës në një email të dërguar në orën 12:04 të mesnatës sipas orës lokale, duke i nxitur të rezervonin fluturime kudo që të mundnin.

Ky veprim “ka të ngjarë të rezultojë në kërkesë të lartë për vende në avion sot”, shkroi ai. “Përqendrohuni në sigurimin e një vendi drejt cilitdo destinacion nga ku më pas mund të vazhdoni udhëtimin drejt Uashingtonit, por prioriteti i parë është largimi sa më i shpejtë nga vendi.”

Mbretëria e Bashkuar tha të premten se kishte tërhequr përkohësisht stafin e saj nga Irani, duke përmendur situatën e sigurisë në rajon. Zyra e Jashtme njoftoi se aftësia e saj për të ndihmuar shtetasit britanikë tani është jashtëzakonisht e kufizuar, me ambasadën që operon në distancë dhe pa mbështetje konsullore fizike të disponueshme, madje as në raste emergjente.

Thirrja e SHBA-ve për t’u larguar nga Izraeli erdhi ndërsa ministri i jashtëm i Omanit, Badr Albusaidi, ndërmjetësi kryesor në bisedimet mes SHBA-së dhe Iranit, fluturoi drejt Uashingtonit, diçkaqë dukej gjithnjë e më shumë si një përpjekje e fundit për të bindur administratën Trump të tërhiqej. Ai pritej të informonte zëvendëspresidentin amerikan, JD Vance, dhe të argumentonte se ishte bërë mjaftueshëm përparim në bisedime për të justifikuar kujdes.

Urgjenca e vizitës së tij, vetëm disa orë pasi bisedimet mes Iranit dhe SHBA-së përfunduan në Gjenevë të enjten në mbrëmje, sugjeronte se ai besonte se duhej të vepronte shpejt për të kundërshtuar ata që mbështesnin ndërhyrjen ushtarake.

Si shenjë se ekzistojnë dallime të mëdha mes dy palëve, udhëheqja iraniane i bëri thirrje SHBA-ve të heqë dorë nga kërkesat e saj më të ashpra. Negociatorët amerikanë, Steve Witkoff dhe Jared Kushner, nuk dhanë asnjë deklaratë pas bisedimeve.

Vance thuhet se është anëtari i lartë i administratës më kundër ndërhyrjeve ushtarake dhe detyra e Albusaidit është të përpiqet ta bindë atë se një goditje e shpejtë ushtarake nuk do ta ndryshojë qëndrimin bazë negociues të Iranit.

Megjithatë, Departamenti amerikan i Shtetit ka njoftuar zyrtarisht se Marco Rubio do të udhëtojë në Izrael për takime në fillim të javës së ardhshme. Nuk ka gjasa që Izraeli apo SHBA-të të nisin një sulm ndaj Iranit ndërsa Rubio ndodhet në Izrael, për shkak të pritshmërisë për një kundërsulm iranian ndaj vendit.

Rubio pritet të takohet me kryeministrin e Izraelit, Benjamin Netanyahu, si dhe me zyrtarë të tjerë të lartë izraelitë. Rubio do të udhëtojë në Izrael të hënën dhe të martën, por në një devijim të rrallë nga udhëtimet e mëparshme nuk do të marrë me vete gazetarë. Departamenti i Shtetit nuk specifikoi pse gazetarët nuk do të ishin pjesë e udhëtimit.

“Sekretari do të diskutojë një sërë prioritetesh rajonale, përfshirë Iranin, Libanin dhe përpjekjet e vazhdueshme për të zbatuar planin me 20 pika të paqes për Gazën të presidentit Trump,” tha Tommy Piggott, zëvendëszëdhënësi kryesor i Departamentit amerikan të Shtetit.

Departamenti i Shtetit mohoi lajmet se ambasadat amerikane në Irak dhe Kuvajt kishin marrë urdhra për evakuimin e personelit periferik. Raportimet për evakuime të mohuara me këmbëngulje nga zyrtarët amerikanë të premten, u panë si një tjetër tregues se SHBAtë po përgatitej për një goditje të afërt ndaj Iranit.

Në një intervistë për Washington Post, Vance tha se nuk e dinte nëse Trump do të mbështeste një goditje ushtarake, por shtoi se SHBA-të mund të angazhohen në goditje të kufizuara në rajon pa përfunduar në një luftë të pafund.

“Mendoj se duhet të shmangim përsëritjen e gabimeve të së kaluarës,” tha Vance. “Gjithashtu mendoj se duhet të shmangim mësimin e tepruar të leksioneve nga e kaluara. Vetëm sepse një president e ka dështuar një konflikt ushtarak nuk do të thotë se nuk mund të angazhohemi kurrë më në një konflikt ushtarak.”

“Duhet të jemi të kujdesshëm për këtë, por mendoj se presidenti po tregohet i kujdesshëm,” shtoi ai.

Irani ka kundërshtuar kërkesën e Uashingtonit për të eksportuar rezervën e tij të uraniumit të pasuruar në nivel të lartë drejt SHBA-ve dhe thotë se nuk është i gatshëm të heqë dorë plotësisht nga e drejta për të pasuruar uranium brenda vendit. Parlamenti iranian miratoi një ligj korrikun e kaluar që ndalon bashkëpunimin me Agjencinë Ndërkombëtare për Energjinë Atomike (IAEA) dhe kërkon njohjen e “të drejtës për pasurim” të Iranit para se inspektorët të rikthehen.

Në një raport për një mbledhje të bordit të IAEA-së javën e ardhshme, zyrtarët konfirmuan se nuk kishin dijeni për vendndodhjen e 400 kg uraniumi të pasuruar në nivel të lartë brenda Iranit, duke shtuar: “Është kritike që të kemi qasje pa vonesë.” Raporti tha se ishte veçanërisht shqetësuese që IAEA nuk kishte pasur kurrë qasje në një objekt pasurimi në Isfahan, i cili u deklarua për herë të parë në qershor.

IAEA raportoi gjithashtu se, përmes analizës së imazheve satelitore komerciale, kishte vëzhguar “aktivitete që po zhvillohen në disa nga objektet bërthamore të prekura, përfshirë objektet e pasurimit në Natanz dhe Fordow”, por shtoi se “pa qasje në këto objekte nuk është e mundur që agjencia të konfirmojë natyrën dhe qëllimin e aktiviteteve”.

Irani ka thënë se do të angazhohej për pasurim sipas nevojave dhe se për momentin do të kërkonte vetëm nivele pastërtie 20% ose më të ulëta në reaktorin e tij kërkimor në Teheran. Karburanti për këtë reaktor vjen nga Rusia.

Ky objekt prodhon kryesisht izotope mjekësore që përdoren për të diagnostikuar sëmundje si sëmundjet e zemrës. Tre objektet kryesore bërthamore të Iranit u shkatërruan nga bombardimet amerikane qershorin e kaluar.

Irani ka gjithashtu një objekt të ndërtuar kryesisht nga Rusia në Bushehr, në bregdetin e Gjirit. Centrali i parë bërthamor civil në Lindjen e Mesme furnizohet gjithashtu me karburant rus.

Çështja e veçantë e rezervës së tij prej 400 kg uraniumi të pasuruar në 60% mund të trajtohej përmes hollimit ose “zbritjes së nivelit të pasurimit”, siç ndodhi në kuadër të marrëveshjes bërthamore të vitit 2015.

Dy palët pritet të takohen javën e ardhshme në nivel teknik në Vjenë, në selinë e IAEA-s, organi i lidhur me OKB-në që do të kërkohej të verifikonte përputhshmërinë e Iranit.