Presidenti Trump ka shqyrtuar mundësinë e rikthimit në një luftë të plotë me Iranin, duke zhvilluar disa biseda ditët e fundit me Sekretarin e Mbrojtjes Pete Hegseth dhe Shefin e Shtabit të Përgjithshëm, gjeneralin Dan Caine, mbi mundësinë e sulmeve të tjera, por ka vendosur që, për momentin, t’i përmbahet bisedimeve diplomatike, sipas zyrtarëve amerikanë të njohur me diskutimet.

Bisedimet janë përqendruar nëse SHBA duhet të braktisë negociatat dhe të rifillojë sulmet në shkallë të plotë ndaj Iranit, thanë zyrtarët, një veprim që disa prej tyre e përshkruajnë si “përfundimin e punës”. Edhe pse nuk ka marrë një vendim përfundimtar, Trump u ka thënë bashkëpunëtorëve se beson se një raund tjetër sulmesh në shkallë të plotë mund të dëmtojë diplomacinë dhe të ulë shanset e Uashingtonit për të çmontuar përfundimisht programin bërthamor të Iranit.

Trump u ka thënë gjithashtu bashkëpunëtorëve se nuk ka problem nëse negociatat me Teheranin tejkalojnë afatin e 18 gushtit për një marrëveshje bërthamore, thanë zyrtarët, një vendim që u jep më shumë kohë bisedimeve për të dhënë rezultat. Ndërkohë, presidenti ka thënë se aktualisht është i kënaqur me urdhërimin e sulmeve të izoluara ndaj Iranit kur ai shkel “memorandumin e mirëkuptimit”, gjë që shkaktoi përplasje të ndërsjella gjatë fundjavës dhe minoi armëpushimin e brishtë të arritur dy javë më parë.

Informimet e Pentagonit për opsionet ushtarake të një presidenti gjatë një konflikti nuk janë të pazakonta, ndërsa Trump zhvillon rregullisht takime formale dhe informale për Iranin. Por diskutimet e fundit sugjerojnë se ai po kërkon mënyra për të thyer ngërçin me Teheranin dhe ende nuk e ka përjashtuar rikthimin e luftimeve. Rifillimi i konfliktit, pranojnë disa zyrtarë, do të ishte një pranim i heshtur se marrëveshja shumë e promovuar me Iranin ka dështuar.

Publikisht, Trump thotë se bisedimet po ecin me sukses dhe se ai ruan opsionet ushtarake nëse ato dështojnë. “Ata po bien dakord me gjithçka që unë dua, dhe duhet ta bëjnë,” u tha ai gazetarëve javën e kaluar. “Përndryshe, ne thjesht do të rikthehemi dhe do të bëjmë atë që duhet të bëjmë.”

Një zyrtar i Shtëpisë së Bardhë tha se preferenca e Trump është gjithmonë diplomacia dhe se iranianët do të bënin mirë të arrinin një marrëveshje të mirë me SHBA-në. Zëdhënësit e Hegseth dhe Caine refuzuan të komentojnë për këtë artikull.

Në një intervistë të martën për Fox News, zëvendëspresidenti JD Vance tha se “ajo që presidenti na ka thënë është: punoni për zgjidhjen e problemit, shihni se ku do të çojnë negociatat. Dhe nëse ato nuk çojnë në një zgjidhje të suksesshme në rrugë diplomatike, ne kemi ende shumë opsione dhe kemi arritur tashmë shumë për popullin amerikan.”

Të dërguarit e presidentit për Iranin, Steve Witkoff dhe Jared Kushner, mbërritën të martën në Doha për një raund të ri negociatash, megjithëse ata komunikuan përmes ndërmjetësve dhe jo drejtpërdrejt me homologët iranianë, thanë zyrtarët e Katarit. Ekspertët teknikë të të dy vendeve ishin gjithashtu planifikuar të zhvillonin bisedime indirekte gjatë kësaj jave.

SHBA-ja dhe Irani kanë hyrë në më shumë se një javë negociatash, pasi ranë dakord për 60 ditë bisedimesh, thonë zyrtarët dhe analistët. Një pikë kyçe mosmarrëveshjeje është këmbëngulja e Iranit për të tarifuar me miliarda dollarë anijet që kalojnë nëpër Ngushticën e Hormuzit. Ndërkohë, SHBA-ja thotë se kjo rrugë ujore duhet të jetë e lirë për lundrim, siç ishte përpara fillimit të luftës. Teherani gjithashtu thotë se nuk do të pranojë kufizime të rënda mbi aktivitetin e tij bërthamor, pavarësisht këmbënguljes së Trump se Irani tashmë e ka marrë një angazhim të tillë.

“Irani nuk ka qenë aspak bashkëpunues deri tani,” tha të martën për Fox News Sekretari i Energjisë, Chris Wright. Përpjekja ushtarake amerikane për të shoqëruar anijet është e vetmja arsye pse furnizimet globale me naftë po rikuperohen, vazhdoi Wright. “Me ose pa Iranin, ne do të sigurojmë rrjedhën e energjisë përmes Ngushticës së Hormuzit. Natyrisht, është më mirë me bashkëpunimin e tyre. Ne duam t’i japim fund programit të tyre bërthamor.”

Në përpjekje për të ulur tensionet, SHBA-ja ka ndërmarrë hapa për të krijuar një linjë komunikimi për menaxhimin e krizave mes Gardës Revolucionare Islamike dhe Komandës Qendrore Amerikane. Disa zyrtarë amerikanë e kanë paraqitur këtë përpjekje si dëshmi të përmirësimit të marrëdhënieve mes Uashingtonit dhe Teheranit, ndërsa të tjerë kanë paralajmëruar se ajo është ende në fazat e hershme të zhvillimit. Zyrtari i Shtëpisë së Bardhë tha se kanali për shmangien e përplasjeve është i hapur dhe tashmë përdoret nga të dyja palët.

Ngërçi diplomatik e ka shtyrë Trump të shqyrtojë alternativa të tjera, duke u kërkuar bashkëpunëtorëve ide të reja. Hegseth dhe Caine kanë paraqitur opsione për rifillimin e sulmeve ajrore në shkallë të gjerë ndaj objektivave ushtarake iraniane, thanë zyrtarët.

Gjatë Operacionit Epic Fury, i cili nisi më 28 shkurt, forcat ushtarake amerikane goditën më shumë se 13 mijë objektiva në të gjithë Iranin, duke shkatërruar një pjesë të madhe të arsenalit të raketave konvencionale dhe dronëve të Teheranit, si edhe aftësinë e tij për të prodhuar armë të reja. Në fund të marsit, drejtuesit më të lartë ushtarakë e informuan presidentin se do t’u duheshin edhe disa javë të tjera për të eliminuar plotësisht kërcënimin ushtarak të Iranit. Trump pranoi një armëpushim fillestar më 7 prill.

Disa zyrtarë amerikanë vënë në dukje se Trump ka refuzuar vazhdimisht të autorizojë operacione në shkallë të gjerë që nga ajo kohë. Ai kërcënoi se do të shkatërronte të gjithë qytetërimin iranian dhe do të merrte nën kontroll ishullin Kharg, qendrën e eksportit të naftës së Iranit, por në të dy rastet u tërhoq dhe iu rikthye bisedimeve diplomatike. Trump u kishte thënë më parë bashkëpunëtorëve se do ta rifillonte luftën vetëm nëse Irani do të vriste ushtarë amerikanë.

“Nëse shkojmë dhe bombardojmë, gjë që mund ta bëjmë shumë lehtë nëse duam, dhe kalojmë edhe dy ose tre javë të tjera duke bombarduar, atyre nuk do t’u mbetet asgjë, por ngushtica nuk do të hapet për muaj të tërë. Nëse bombardojmë, shumë njerëz do të vriten. Kush dëshiron ta bëjë këtë? Unë jo,” tha ai në qershor, duke shtuar se një marrëveshje do të ishte “më e fortë sesa bombardimet”.

Presidenti ka edhe opsione të tjera në dispozicion, tha Suzanne Maloney, eksperte për Iranin dhe zëvendëspresidente për studimet e politikës së jashtme në institutin Brookings në Uashington. SHBA-ja mund të vonojë zhbllokimin e miliarda dollarëve fonde iraniane të ngrira që Teherani i dëshiron me ngulm ose të vazhdojë të rrisë koston e përpjekjeve të Iranit për të kontrolluar Ngushticën e Hormuzit.

“Kjo strategji e ndërmjetme ka kufizime të qarta,” tha ajo, duke vënë në dukje se Trump nuk duket se dëshiron një luftë tjetër në shkallë të plotë dhe se Irani ka ende aftësinë të pengojë trafikun në këtë rrugë ujore. “Por kombinimi i kundërpërgjigjeve të parashikueshme amerikane dhe kushtëzimi i stimujve ekonomikë me respektimin e marrëveshjeve mund ta bindë Teheranin të mos e teprojë.”/Wall Street Journal