TIRANË - Qeveria përmes një p/ligji që ia propozon Kuvendit për miratim ka përcaktuar rregullat e karrierës për FA. Ligji ka për qëllim përcaktimin e kritereve për pranimin në FA, rendin e gradave, përparimin në gradë dhe karrierë, ndërprerjen e karrierës ushtarake, si dhe të autoriteteve përgjegjëse për zhvillimin e karrierës në FA. Sipas p/ligjit, karriera ushtarake është ecuria në funksion dhe rendin e gradave gjatë kryerjes së shërbimit ushtarak aktiv. Në draft përcaktohet se ushtarakët e FA janë ushtarakë të shërbimit aktiv dhe ushtarakë në rezervë.

Ushtarakët e shërbimit të përkohshëm janë oficerët me gradë të ulët, ndërsa ushtarakë të shërbimit të karrierës janë oficerët me gradë major, nënkolonel, kolonel e oficerët me gradë madhore dhe nënoficerët me gradë rreshter, kapter dhe kryekapter. Pezullimi është ndërprerja e përkohshme e marrëdhënieve të punës për periudhën sa zgjat arsyeja e ndërprerjes. Në mbarim të kësaj periudhe, ushtaraku emërohet në përputhje me gradën që mban, me përjashtim të rastit kur dënohet me burgim. Ushtaraku pezullohet kur ndaj tij fillon ndjekja penale dhe vendoset masa e sigurisë, arrest në burg ose arrest në shtëpi etj.

Në këtë rast, pezullimi nuk zgjat më shumë se 4 vjet. Gjatë periudhës së pezullimit, ushtaraku nuk paguhet. Pezullimi i oficerit nga detyra bëhet me urdhër të ministrit të Mbrojtjes, ndërsa pezullimi i nënoficerit dhe ushtarit/detarit bëhet me urdhër të autoritetit që ka kompetencën e emërimit. Mosha minimale e pranimit në Forcat e Armatosura është 18 vjeç. Shtetasit, në momentin e titullimit oficer aktiv dhe ushtar/detar aktiv, nuk duhet të kenë mbushur moshën 27 vjeç. Përjashtim bëjnë vetëm shtetasit që do titullohen oficerë dhe ushtarë/detarë aktivë, të cilët do të jenë personel mjekësor i Forcave të Armatosura dhe në momentin e titullimit nuk duhet të kenë mbushur moshën 32 vjeç. Ndërsa shefi i Shtabit të Përgjithshëm del në lirim me dekret të Presidentit, me propozimin e Kryeministrit. Ndërsa oficerët me gradë madhore dalin në lirim me urdhër të Kryeministrit me propozim të ministrit të Mbrojtjes.

Gradat dhe karriera ushtarake në FA
Sipas p/ligjit, karriera ushtarake është ecuria në funksion dhe rendin e gradave gjatë kryerjes së shërbimit ushtarak aktiv. Në draft përcaktohet se ushtarakët e Forcave të Armatosura janë ushtarakë të shërbimit aktiv dhe ushtarakë në rezervë. Ushtarakët e shërbimit aktiv janë ushtarakë të shërbimit të përkohshëm dhe ushtarakë të shërbimit të karrierës. Ushtarakët e shërbimit të përkohshëm janë oficerët me gradë nëntoger, toger dhe kapiten, nënoficerët me gradë nëntetar dhe tetar dhe ushtarët/detarët. Ushtarakë të shërbimit të karrierës janë oficerët megradë major, nënkolonel, kolonel dhe oficerët me gradë madhore dhe nënoficerët me gradë rreshter, kapter dhe kryekapter. Ushtarakë të shërbimit aktiv në Forcat e Armatosura janë oficerë, nënoficerë dhe ushtarë/detarë. Në Forcat e Armatosura gradat u jepen oficerëve, nënoficerëve, ushtarëve/detarëve, studentëve ushtarakë dhe ushtarakëve në rezervë.
 
Sipas p/ligjit të propozuar për miratim gradat ushtarake në Forcat e Armatosura klasifikohen:
 
a) Për oficerët aktivë: Grada madhore; grada të larta;grada të ulëta.
b) Për nënoficerët aktivë: Grada të larta;  grada të ulëta.
 
Arsimimi dhe kualifikimi për përparim në gradë
Ushtarakët e Forcave të Armatosura, për të fituar gradën e radhës, duhet të plotësojnë kriteret e arsimimit dhe të kualifikimit, si më poshtë vijon:
 
a) Oficerët:
i. Nëntogeri, për të fituar gradën e togerit, të ketë kryer kursin bazë të oficerit ose kurse të njësuara me të sipas urdhrit të ministrit të Mbrojtjes;
 
ii. Togeri, për të fituar gradën e kapitenit, të ketë kryer kursin e avancuar të oficerit ose kurse të njësuara me të sipas urdhrit të ministrit të Mbrojtjes;
 
iii. Kapiteni, për të fituar gradën e majorit, të ketë kryer kursin themelor të oficerit të shtabit ose kurse të njësuara me të sipas urdhrit të ministrit të Mbrojtjes;
 
iv. Majori, për të fituar gradën e nënkolonelit, të ketë kryer kursin e Komandës dhe Shtabit të Përgjithshëm ose kurse të njësuara me të sipas urdhrit të ministrit të Mbrojtjes;
 
v. Nënkoloneli, për të fituar gradën e kolonelit, të ketë kryer kursin e lartë të oficerit ose kurse të njësuara me të sipas urdhrit të ministrit të Mbrojtjes;
 
vi. Koloneli, për të fituar gradën gjeneral brigade, të ketë kryer kursin e lartë për sigurinë dhe mbrojtjen ose kurse të njësuara me të sipas urdhrit të ministrit të Mbrojtjes;
 
vii. Gradimi gjeneral major/nënadmiral dhe gjeneral lejtnant/admiral bëhet në bazë të meritave, përgatitjes dhe aftësive profesionale, të vlerësuara nga Komisioni i Veçantë i Karrierës.
 
b) Nënoficerët:
 
i. Nëntetari, për të fituar gradën tetar, duhet të ketë kryer kursin bazë të nënoficerit;
 
ii. Tetari, për të fituar gradën rreshter, duhet të ketë kryer kursin e avancuar të nënoficerit;
 
iii. Rreshteri, për të fituar gradën kapter, duhet të ketë kryer kursin e lartë të nënoficerit;
 
iv. Kapteri, për të fituar gradën kryekapter, duhet të ketë kryer kursin e kryekapterit.
 
c) Ushtarët:
 
i. Kursanti, për të fituar gradën ushtar/detar I, duhet të ketë kryer stërvitjen bazë;
 
ii. Ushtari/detari I, për të fituar gradën ushtar/detar II, duhet të ketë kryer stërvitjen individuale të avancuar.
 
Kurset dhe kualifikimet e kryera brenda dhe jashtë vendit, për efekt të përparimit në gradë, për të gjitha llojet e gradave, njësohen me urdhër të ministrit të Mbrojtjes, me propozimin e Shefit të Shtabit të Përgjithshëm. Kurset dhe kualifikimet e kërkuara nga legjislacioni nëfuqi, që regullon aktivitetin e Agjencisë së Inteligjencës dhe Sigurisë së Mbrojtjes dhe të shërbimit të policisë kriminale ushtarake, njësohen me kurset dhe kualifikimet e kërkuara për marrjen e gradave sipas këtij ligji, me urdhër të ministrit të Mbrojtjes.
 
Pezullimi i ushtarakëve nga detyra
Pezullimi është ndërprerja e përkohshme e marrëdhënieve të punës për periudhën sa zgjat arsyeja e ndërprerjes. Në mbarim të kësaj periudhe, ushtaraku emërohet në përputhje me gradën që mban, me përjashtim të rastit kur dënohet me burgim.
 
Ushtaraku pezullohet: 
a) kur ndaj tij fillon ndjekja penale dhe vendoset masa e sigurisë, arrest në burg ose arrest në shtëpi, deri në marrjen e një vendimi të formës së prerë nga gjykata ose kur ndaj tij fillon procedimi penal për vepra penale që lidhen me detyrën; 
b) për periudha studimi më shumë se 6 muaj, të ndërmarra me nismën e vetë ushtarakut dhe në lidhje me profesionin që ai ushtron; 
c) me kërkesën e ushtarakut për të shoqëruar bashkëshortin/bashkëshorten, që emërohet jashtë shtetit në funksione zyrtare. Në këtë rast, pezullimi nuk mund të zgjatë më shumë se katër vjet.
 
Gjatë periudhës së pezullimit, ushtaraku nuk paguhet. Në rastin e parashikuar në shkronjën “a”, të pikës 2, të këtij neni, kur çështja penale pushohet ose kur me vendim gjykate të formës së prerë ushtaraku deklarohet i pafajshëm, ai emërohet në detyrë, i jepet paga bazë me të
gjitha përfitimet e tjera që nga çasti i pezullimit. Periudha e kohës së pezullimit nga detyra njihet si vjetërsi grade dhe shërbimi në Forcat e Armatosura, kur pezullimi ndodh për rastin e parashikuar në shkronjën “a”, të pikës 2, të këtij neni, dhe çështja penale pushohet ose kur me vendim gjykate të formës së prerë ushtaraku deklarohet i pafajshëm, ndërsa për rastet e parashikuara në shkronjat “b” dhe “c”,  të pikës 2, të këtij neni, periudha e pezullimit njihet vetëm për efekt të vjetërsisë së gradës. Pezullimi i oficerit nga detyra bëhet me urdhër të ministrit të Mbrojtjes, ndërsa pezullimi i nënoficerit dhe ushtarit/detarit bëhet me urdhër të autoritetit që ka kompetencën e emërimit.
 
Gradat ushtarake, sipas klasifikimit dhe shërbimit, të renditura nga më e larta te më e ulëta, janë:
 
a) Për oficerët aktivë:
a) Për oficerët aktivë:
       Klasifikimi             Grada Forca Tokësore/Ajrore          Grada Forca Detare
i. Gradë madhore                Gjeneral lejtnant                               Admiral;
ii. Gradë madhore               Gjeneral major                                 Nënadmiral;
iii. Gradë madhore              Gjeneral brigade                              Kundëradmiral;
iv. Gradë e lartë                  Kolonel                                          Kapiten i rangut I;
v. Gradë e lartë                   Nënkolonel                                     Kapiten i rangut II;
vi. Gradë e lartë                  Major                                              Kapiten i rangut III;
vii. Gradë e ulët                  Kapiten                                           Kapiten Lejtnant;
viii. Gradë e ulët                 Toger                                              Lejtnant;
ix. Gradë e ulët                   Nëntoger                                        Nënlejtnant;
      b) Për nënoficerët aktivë:
       Klasifikimi         Grada Forca Tokësore/Ajrore         Grada Forca Detare
i. Gradë e lartë                  Kryekapter                                       Kryekapter;
ii. Gradë e lartë                 Kapter                                             Kapter;
iii. Gradë e ulët                 Rreshter                                          Rreshter;
iv. Gradë e ulët                 Tetar                                               Tetar;
v. Gradë e ulët                  Nëntetar                                           Nëntetar;
 
     c) Për ushtarët aktivë:
 Titulli                   Grada Forca Tokësore/Ajrore           Grada Forca Detare
 
i. Ushtar                           Ushtar IV                                    Detar IV;
ii. Ushtar                           Ushtar III                                    Detar III;
iii. Ushtar                          Ushtar II                                     Detar II;
iv. Ushtar                   Ushtar I                                     Detar I.
 
ç) Për studentët:
 
Titulli                                                                   Lloji i gradës
Student                                                                         Kadet
 
Në rast mospërparimi në gradë, ushtarët me gradën ushtar IV, nënoficerët me gradat nëntetar, tetar dhe oficerët me gradat nëntoger, toger, kapiten, që plotësojnë 14 vite shërbimi aktiv në Forcat e Armatosura, pavarësisht nga parashikimet e pikës 1, të nenit 14, të këtij ligji, dalin në rezervë.  Koha e qëndrimit në një gradë në shërbimin aktiv llogaritet nga data e hyrjes në fuqi të urdhrit përkatës për dhënien e gradës.Koha e shërbimit në rezervë nuk llogaritet si kohë qëndrimi në gradë për gradim në shërbimin aktiv. Kriteret për gradimin e oficerëve, nënoficerëve dhe ushtarëve në rezervë përcaktohen me vendim të Këshillit të Ministrave, me propozimin e ministrit të Mbrojtjes.
 
Mosha maksimale e qëndrimit në shërbimin aktiv
Oficeri me gradë madhore, pavarësisht nga mosplotësimi i moshës së përcaktuar në pikën 1, të këtij neni, dhe i kritereve të përcaktuara në nenet 26 dhe 27, të këtij ligji, nxirret në rezervë apo lirim, kur plotëson njërin nga këto kritere: a) Kur pas kalimit të kohës së qëndrimit në një gradë sipas pikës 1, të nenit 13, të këtij ligji, nuk ka marrë gradën e radhës; b) Kur nuk ka kuota të lira për konkurrim për gradën e radhës, sipas tabelës së organizimit dhe pajisjeve. Oficerët, pas marrjes se gradës major dhe nënoficerët pas marrjes së gradës rreshter, nuk nënshkruajnë kontratë, por vazhdojnë shërbimin aktiv të karrierës dhe shërbejnë në shërbimin aktiv sipas përcaktimeve të pikës 1, të këtij neni.
 
Mosha minimale e pranimit në Forcat e Armatosura është 18 vjeç. Shtetasit, në momentin e titullimit oficer aktiv dhe ushtar/detar aktiv, nuk duhet të kenë mbushur moshën 27 vjeç. Përjashtim bëjnë vetëm shtetasit që do të titullohen oficerë dhe ushtarë/detarë aktivë, të cilët do të jenë personel mjekësor i Forcave të Armatosura dhe në momentin e titullimit nuk duhet të kenë mbushur moshën 32 vjeç.
 
1.  Koha minimale e qëndrimit në një gradë për fitimin e gradës së radhës është:
 
       Forca Tokësore/Ajrore      Forca Detare                    Koha në gradë           
 
        a) Ushtar I                            Detar I                               1 vit;
        b) Ushtar II                           Detar II                               1 vit;
        c) Ushtar III                          Detar III                              1 vit;
        ç) Ushtar IV                          Detar IV                             3 vjet;
        d) Nëntetar                           Nëntetar                             3 vjet;
       dh) Tetar                               Tetar                                  4 vjet;
        e) Rreshter                           Rreshter                             6 vjet;
        ë)  Kapter                             Kapter                               5 vjet;
         f)  Nëntoger                          Nënlejtnant                         3 vjet;
        g) Toger                               Lejtnant                              4 vjet;
        gj) Kapiten                          Kapiten lejtnant                    5 vjet;
        h) Major                              Kapiten i rangut III                6 vjet;
         i) Nënkolonel                      Kapiten i rangut II                 5 vjet;
         j) Kolonel                           Kapiten i rangut I                  5 vjet;
        k) Gjeneral brigade               Kundëradmiral                     3 vjet;
         l) Gjeneral major                  Nënadmiral                         3 vjet.

Redaksia online
(ac/shqiptarja.com)