Në teatrin kompleks të politikës në Maqedoninë e Veriut, ku skenari shpesh shkruhet me bojë interesash të ngushta dhe prapaskena kompromisesh të dhimbshme, një akt i ri po luhet në rrugë – aty ku zëri është i pastër dhe e vërteta nuk ka nevojë për interpretues. Ngritja e studentëve të drejtësisë, e atyre që nesër do të jenë gardianët e kushtetutshmërisë dhe ligjit, përbën një moment kthese që tejkalon kërkesat e thjeshta administrative. Kjo është një betejë për palcën e identitetit: për gjuhën shqipe, e cila nuk është thjesht një mjet komunikimi, por vula e ekzistencës sonë si popull shtetformues brenda këtij shteti multietnik.
Në nivelet e larta politike, aty ku pluhuri i burokracisë shpesh mbulon parimet, vazhdon një debat absurd dhe i rrezikshëm. Ndërsa disa zëra institucionalë përpiqen të relativizojnë zyrtarizimin e gjuhës shqipe, duke kërkuar "interpretime kushtetuese" që ngjasojnë më shumë me akrobaci juridike sesa me drejtësi, studentët po na kujtojnë një të vërtetë aksiomatike: shqiptarët janë aty, janë me përqindje tejet të konsiderueshme dhe janë shtylla pa të cilën Maqedonia e Veriut nuk mund të mbijetojë dot si një projekt demokratik.
Pa një gjuhë shqipe të barabartë, të mbrojtur dhe të përdorshme në çdo qelizë të administratës, godina shtetërore rrezikon të shndërrohet në një ndërtesë pa themele solide, duke vënë në rrezik paqen dhe stabilitetin e vetë rajonit.
Maqedonia e Veriut ka kaluar nëpër një kalvar sfidash ekzistenciale gjatë procesit të saj të integrimit euro-atlantik. Ka negociuar mbi historinë, ka bërë kompromise mbi emrin dhe identitetin, por asnjë nga këto procese nuk mund të jetë i plotë pa përmbushur kriterin më elementar të Bashkimit Evropian: respektimin e diversitetit dhe të drejtave gjuhësore. Status-quoja e sotme institucionale është fryt i sakrificave të mëdha dhe marrëveshjeve që garantojnë bashkëjetesën, prandaj çdo tentativë për të kthyer orën pas në çështjen e gjuhës është një sulm direkt mbi aspiratën evropiane të këtij vendi.
Por, këtu lind pyetja që djeg më shumë: ku është faktori politik shqiptar? Fakti që sot janë studentët ata që dalin në ballë të kësaj kauze, dhe jo liderët që flasin në emër të popullit, flet vëllime për gjendjen e përfaqësimit tonë. Kjo protestë është një pasqyrë ku pushteti i sotëm duhet të shohë fytyrën e tij të vërtetë. Ajo dëshmon se një pjesë e mirë e faktorit politik ka rënë në gjumin e privilegjeve, duke zgjedhur rehatinë e zyrave dhe kompromiset e papranueshme për hir të lakmisë për pushtet, duke u larguar kështu nga shqetësimet reale të qytetarit shqiptar.
Megjithatë, pikërisht në këtë revoltë gjejmë shpirtin e gjallë të kombit. Ngritja e studentëve e legjitimon kauzën e gjuhës si kurrë më parë, sepse ajo vjen nga një shtresë që nuk kërkon tenderë, por kërkon dinjitet. Ky është një sinjal i qartë se një rikonfigurim i realitetit politik është i pashmangshëm. Koha e retorikave boshe po perëndon, dhe po lind një brez që nuk pranon më të jetë "përqindje", por kërkon të jetë zot i fatit të vet në shtëpinë e tij.
Kur rinia ngrihet për gjuhën e saj, ajo nuk po mbron vetëm të kaluarën, por po projekton një të ardhme ku drejtësia nuk interpretohet sipas tekave politike, por jetohet.
Ky zgjim studentor na jep garancinë se gjuha shqipe do të vazhdojë të kumbojë lirshëm në institucione, në rrugë dhe në zemrat e çdo shqiptari. E ardhmja i përket këtij guximi dhe kjo shpresë e re është drita që do të udhëheqë Maqedoninë e Veriut drejt një shoqërie ku barazia nuk është lëmoshë, por një fakt i kryer, i pacenueshëm dhe i përjetshëm. Gjuha jonë është forca jonë, dhe me këtë rini në ballë, ajo nuk do të heshtet kurrë.
Komente











