Në mars të vitit 2026, Amerika nuk po përballet thjesht me një krizë gjeopolitike apo një cikël ekonomik të vështirë; ajo po përballet me një krizë të thellë të teleologjisë - një humbje të qëllimit përfundimtar që dikur e bënte atë busullën morale dhe teknologjike të planetit. Për ta kuptuar këtë udhëkryq, duhet të zhveshim John F. Kennedy-n nga velloja e romantizmit të "Camelot"-it dhe ta shohim si arkitektin e ftohtë të një "Pragmatizmi intelektual" që sot duket si një oaz i humbur në shkretëtirën e populizmit digjital.

Kennedy nuk ishte thjesht një idealist që shihte yjet; ai ishte një llogaritës strategjik i cili kuptoi se në epokën bërthamore, imazhi i progresit shkencor dhe kultura e inovacionit janë vetë substanca e fuqisë kombëtare. Siç thoshte ai: "Ne kemi nevojë për njerëz që mund të ëndërrojmë gjëra që nuk kanë qenë kurrë," por ky ëndërrim ishte gjithmonë i ankoruar në nevojën për të udhëhequr përmes mendjes.

Sot, nën presidencën e dytë të Donald Trump, ky model ndeshhet ballë për ballë me një "Pragmatizëm të Instinktit" - një vizion ku fuqia nuk projektohet drejt horizonteve të reja për të hapur rrugë, por përdoret si një mburojë reaktive ndaj një bote që shihet si armiqësore.

Ndarja midis këtyre dy figurave është epistemologjike: Kennedy ngriti një teknokraci të shpresës, i bindur se problemet e njerëzimit ishin në thelb teknike, duke deklaruar në Yale se: "Çështjet e vërteta të kohës sonë nuk janë ideologjike, por teknike. Ato kërkojnë zgjidhje të sofistikuara për probleme komplekse që nuk mund të rregullohen me sllogane të vjetra."

Donald Trump, përkundrazi, e ka përmbysur këtë paradigmë, duke e parë menaxhimin teknik si "shtetin e thellë" dhe duke e zëvendësuar planifikimin racional me një transaksionalizëm që shpesh injoron paralajmërimin e Kennedy-t: "Gabimi nuk bëhet e vërtetë vetëm sepse ka shumë njerëz që e besojnë atë, as e vërteta nuk bëhet gabim sepse askush nuk e sheh atë."

Kjo përplasje filozofike shpërthen me të gjithë forcën në krizën e vitit 2026 me Iranin, ku Teherani po i afrohet pragut bërthamor. Kennedy do të aplikonte këtu doktrinën e tij të "përgjigjes fleksibël", duke refuzuar zgjedhjen e thjeshtë mes luftës dhe kapitullimit, sepse siç e artikuloi pas krizës së Kubës: "Fuqitë bërthamore duhet t'i shmangen atyre konfrontimeve që e detyrojnë kundërshtarin të zgjedhë midis një tërheqjeje poshtëruese ose një lufte bërthamore."

Për Kennedy-n, suksesi do të ishte krijimi i një "rrugëdaljeje" (off-ramp) diplomatike, duke ndjekur parimin: "Të mos negociojmë kurrë nga frika, por të mos kemi kurrë frikë të negociojmë." Ai do ta shihte paqen me Iranin jo si një akt dashurie, por si një proces funksional, duke na kujtuar se: "Paqja është një proces - një mënyrë për të zgjidhur problemet, jo një fund i thjeshtë i konflikteve."

Ndërkohë, Trump zbaton "presionin maksimal 2.0", duke besuar se vetëm forca transaksionale funksionon, duke rrezikuar ta shndërrojë armikun në një aktor të dëshpëruar.

Kennedy do ta luftonte Iranin edhe me ide, duke besuar se: "Ne nuk mund të fitojmë një luftë idesh duke izoluar mendjet e atyre që duan të na dëgjojnë."

Edhe në garën për Inteligjencën Artificiale, Kennedy do të shpallte një mision kombëtar unifikues, i bindur se liria kërkon qasje të hapur në informacion, pasi: "Një komb që ka frikë të lejojë njerëzit e tij të gjykojnë të vërtetën dhe gënjeshtrën në një treg të hapur, është një komb që ka frikë nga vetvetja."

Në rrafshin e brendshëm, ku polarizimi në vitin 2026 po arrin kulmin, vizioni i Kennedy-t për drejtësinë sociale si mjet stabiliteti mbetet alarmues: "Ata që e bëjnë revolucionin paqësor të pamundur, do ta bëjnë revolucionin e dhunshëm të pashmangshëm." Ai kërkonte një "Kufi të Ri" që i bashkonte njerëzit nën një ajër të përbashkët, sepse: "Në analizë të fundit, lidhja jonë më themelore është se ne të gjithë banojmë në këtë planet të vogël. Ne të gjithë thithim të njëjtin ajër. Ne të gjithë kemi të shtrenjtë të ardhmen e fëmijëve tanë. Dhe ne të gjithë jemi vdekjatarë." Ky humanizëm pragmatik bie ndesh me strategjinë e Trump-it për të përdorur ndasitë si motor elektoral.

Në fund të fundit, Kennedy na mësoi se: "Udhëheqja dhe mësimi janë të pandashme nga njëra-tjetra." Nëse Amerika e vitit 2026 dëshiron të mbijetojë, ajo duhet të rinisë të mësojë: të mësojë se paqja botërore, siç thoshte Kennedy, "nuk kërkon që çdo njeri të dojë fqinjin e tij - ajo kërkon vetëm që ata të jetojnë së bashku në tolerancë reciproke," dhe se një komb që pushon së shpikuri të ardhmen e tij, është i dënuar të bëhet pre e hijeve të të kaluarës së tij.