Kryeministrja e djathtë e Italisë, Giorgia Meloni, nuk mund ta përballojë më luksin e mbajtjes së Donald Trump të kënaqur, ndërsa përgatitet për betejën e rizgjedhjes në vitin 2027.

Gjatë vitit të parë të presidencës së Trump, Meloni, e njohur për orientimin e saj transatlantik, u paraqit si liderja europiane më e aftë për të ndërtuar ura me lëvizjen MAGA. Gjatë vitit 2025, ajo kultivoi një marrëdhënie të afërt me presidentin amerikan, i cili e përshkroi si “shumë të respektuar” dhe një “mike”.

Por kostot e luftës me Iranin po ndihen tashmë dhe ekonomia në dobësim paraqet një kërcënim serioz për perspektivat e saj elektorale në vitin 2027. Shumë italianë fajësojnë Trump për rritjen e ndjeshme të kostove të energjisë për familjet, ndërsa po krijohet një konsensus gjithnjë e më i gjerë politik se kërkesat amerikane për rritjen e shpenzimeve ushtarake janë të papërballueshme për Romën.

Përballë realitetit politik dhe ekonomik në vend, Meloni ka nisur të distancohet nga Trump, duke e kritikuar publikisht dhe duke mos lejuar avionët amerikanë të përdorin një bazë ajrore italiane.

Meloni e njeh mirë elektoratin e saj. Një sondazh i Ipsos në muajin maj tregoi se 77% e italianëve kanë një opinion negativ për Trump. Ndërkohë, presidenti amerikan, i pakënaqur me ndryshimin e qëndrimit të saj, është shprehur se Meloni “nuk është më i njëjti person”.

Megjithatë, sfida më e madhe strategjike për kryeministren italiane mbetet rritja e shpenzimeve ushtarake, një çështje që mund të përcaktojë marrëdhëniet mes Italisë dhe SHBA-së.

Aktualisht Italia shpenzon pak më shumë se 2% të Prodhimit të Brendshëm Bruto për mbrojtjen, por Trump po kërkon që të gjitha vendet e NATO-s ta çojnë këtë nivel në 5% deri në vitin 2035. Meloni e ka mbështetur objektivin, por ekonomia italiane po has vështirësi dhe kundërshtarët e saj argumentojnë se vendi ka prioritete më urgjente sesa kërkesat e Trump për NATO-n.

Të vendosësh shpenzimet ushtarake në krye të axhendës, ndërsa familjet dhe bizneset përballen me fatura të larta energjie, po bëhet gjithnjë e më e vështirë për t’u justifikuar politikisht.

“Angazhimi i NATO-s për 5% është plotësisht jorealist për Italinë”, tha Antonio Misiani, ish-zv.ministër i Financave dhe senator i Partisë Demokratike. “Për një vit Giorgia Meloni na tha se ishte ura me Trump, por ajo urë nuk ka ekzistuar kurrë dhe tani po përballemi me pasojat.”

Edhe Claudio Borghi, senator i partisë Liga, pjesë e koalicionit qeverisës dhe kritik i rritjes së shpenzimeve ushtarake, u shpreh: “Është politikisht e vështirë t’u shpjegosh njerëzve se mund të shpenzosh për tanke, por jo për t’i ndihmuar me faturat.”

Meloni pranon se duhet të ketë një ekuilibër në shpenzime, por këmbëngul se Italia nuk mund të tërhiqet nga angazhimet ushtarake.

“E vërteta është se nëse nuk di të mbrosh veten dhe i kërkon dikujt tjetër të garantojë sigurinë tënde, do ta paguash këtë me autonominë, sovranitetin dhe aftësinë për të mbrojtur interesat kombëtare,” deklaroi ajo gjatë një fjalimi para federatës kryesore të biznesit në Itali. “Shpenzimet për mbrojtjen janë çmimi i lirisë dhe unë dua që Italia të jetë një komb i lirë.”

Pas katër vitesh relativisht të qëndrueshme në pushtet, Meloni po shfaq shenja dobësie politike. Programi europian i rimëkëmbjes pas pandemisë, me vlerë afro 200 miliardë euro, po shkon drejt përfundimit, produktiviteti mbetet i ulët dhe financat publike janë sërish nën vëzhgimin e Brukselit.

Kjo situatë ekonomike vjen në një moment kur edhe popullariteti i saj politik po lëkundet. Një referendum i dështuar për reformën në drejtësi ka nxjerrë në pah dobësi të reja, ndërsa partitë opozitare, që deri vonë dukeshin të demoralizuara, po besojnë se mund të sfidojnë seriozisht Melonin në zgjedhjet e vitit 2027.

Qeveria e saj ka kaluar pjesën më të madhe të mandatit duke ndjekur politika të kujdesshme fiskale, me shpresën se stabiliteti ekonomik do të krijonte hapësirë për ulje taksash dhe masa mbështetëse para zgjedhjeve.

Megjithatë, pasojat e luftës me Iranin kanë ndryshuar këto plane.

“Italia është e fundit në Europë për rritjen ekonomike dhe ka më shumë borxhe se Greqia,” tha Mario Turco, senator i Lëvizjes 5 Yjet. “Kjo na tregon se politika ekonomike e Giorgia Melonit ka dështuar.”

Në këtë kontekst, përpjekjet e Italisë për të rritur shpenzimet ushtarake po bëhen gjithnjë e më të vështira politikisht.

Roma kishte planifikuar të përdorte 15 miliardë euro kredi nga programi europian SAFE për të rritur shpenzimet e mbrojtjes nga 2% në 2.5% të PBB-së deri në vitin 2030.

Por niveli i lartë i deficitit buxhetor e bën të vështirë marrjen e këtyre kredive, sipas Enrico Borghi, senator i opozitës së qendrës së majtë dhe anëtar i komisionit parlamentar të sigurisë.