Profesor Müller, një penalist i njohur, në ligjëratën e tij mbi dinamikën dhe karakteristikat e krimit në çdo shtet, theksonte se shqiptarët dhe çeçenët, në disa raste, vrasin pa asnjë motiv, ose thënë ndryshe, pa shkaqe të njohura si në shoqëri të tjera. Ai nuk e vinte theksin te rrezikshmëria, por te agresiviteti me motive banale e pa interes.

Por a ka Shqipëria më shumë kriminelë, apo njerëz të çmendur me probleme psikike?

Kjo pyetje meriton një analizë juridiko-sociale, me të gjitha rrethanat dhe komponentët e zhvillimit shoqëror gjatë 35 viteve të fundit.

Vrasjet si fenomen në Shqipëri ndahen në tre kategori kryesore:

1. Vrasje me paramendim, mes grupeve rivale të strukturuara kriminale, në rrethana cilësuese;

2. Vrasje brenda familjes apo rrethit fisnor;

3. Vrasje për motive të dobëta.

“Motiv i dobët” (në terminologjinë ligjore shqiptare) do të thotë një arsye e pavlefshme, e padenjë ose pa bazë të arsyeshme, që nuk mund të justifikojë në asnjë mënyrë heqjen e jetës së një personi.

Këtu përfshihen:

– Vrasje për xhelozi, hakmarrje të vogël, fyerje të lehtë ose sherr të momentit;

– Vrasje për shkaqe banale;

– Vrasje nga mospëlqimi personal, zili ose inat i pakuptimtë.

Në këto raste, motivi konsiderohet “i ulët” sepse tregon egoizëm ekstrem, mungesë të ndjenjës njerëzore dhe padenjësi morale.

Kronikat e zeza raportojnë çdo ditë për:

– Vrasje për një vend parkimi;

– Vrasje për karikuesin e celularit;

– Vrasje për çadrën e plazhit në rresht të parë;

– Vrasje për parakalim në autostradë;

– Vrasje për dritat e gjata të makinës.

Dje ndodhi edhe e paparashikueshmja:

Vrasja e dy personave për një filxhan ekspres.

Në fakt, Shqipëria nuk e ndjen prezencën e krimit në rrugë. Nga 10 milionë turistë, as nuk u vra dhe as nuk u grabit askush, por kjo nuk do të thotë që Shqipëria është e qetë dhe e sigurt.

Në Shqipëri, më të rrezikshëm janë të çmendurit sesa kriminelët. 90% e autorëve të vrasjeve të momentit nuk janë kriminelë, por njerëz me probleme psikike.

Sot, rrugët e Shqipërisë janë plot me njerëz të vrenjtur, të cilëve nuk u qesh buza kurrë.

Shikimi i njerëzve me prirje psikopatie ndjehet kudo — në lokale, në rrugë, në dyqane, në semaforë, në bilardo…...

Në Shqipëri, nuk duhet të keni frikë nga mafia apo trafikantët e drogës, sepse ata s’kanë punë me ju.

Në Shqipëri, ruhuni nga njerëzit e çmendur — nga ata që vrasin shokun, kalimtarin, komshiun, kamarierin apo kushëririn, vetëm pse i pa shtrembër.

Nuk di nga buron ky agresivitet.

Ndoshta nga izolimi, frustrimi, varfëria, përçmimi, dështimi, mungesa e arsimimit ose nga familja.

Ndoshta unë gabohem, por mendoj se numri i të çmendurve është më i lartë se ai i kriminelëve.

Dje u shuan dy jetë për një filxhan ekspres.

Kjo nuk ndodh as në Afrikë.