Ukraina thotë se ka rifilluar pompimin e naftës ruse përmes një tubacioni në Hungari dhe Sllovaki, duke i dhënë fund një bllokimi prej muajsh për një kredi prej 90 miliardë eurosh, e parë si mbështetje jetësore e Bashkimit Evropian për Kievin.

Menjëherë pas kësaj, ambasadorët e BE-së në takimin në Bruksel dhanë miratimin paraprak për kredinë, si dhe për një paketë të 20-të sanksionesh ndaj Rusisë, thanë zyrtarët. Vendimi pritet të miratohet të enjten.

Edhe pse financimi u ra dakord dhjetorin e kaluar, Viktor Orbán i Hungarisë vendosi veton ndaj pagesës në shkurt, pasi Ukraina tha se dëmet e shkaktuara nga një sulm rus kishin ndaluar furnizimet.

Burime ukrainase të naftës dhe qeverisë u thanë zyrtarëve në Hungari dhe Sllovaki se pompimi i naftës kishte rinisur, disa orë pasi ambasadorët e BE-së filluan të diskutonin për kredinë.

Orbán kishte kërkuar që nafta të fillonte të lëvizte përsëri përpara se të paguhej kredia dhe Ukraina konfirmoi se riparimet kishin përfunduar të martën.

Humbja e tij në zgjedhje të dielën e kaluar i dha fund epokës së tij 16-vjeçare si kryeministër. Udhëheqësi i ardhshëm i Hungarisë, Péter Magyar, i ka dhënë përparësi një rivendosjeje të marrëdhënieve të dobëta të Budapestit me Brukselin.

“Ukraina ka nevojë vërtet për këtë kredi dhe është gjithashtu një shenjë se Rusia nuk mund ta mbijetojë Ukrainën”, tha shefja e politikës së jashtme të BE-së, Kaja Kallas, përpara takimit të ambasadorëve.

Financimi i BE-së është përshkruar nga zëvendëskryeministri ukrainas Taras Kachka si "një çështje jete a vdekjeje" për Kievin dhe dy të tretat e tij do të shpenzohen për forcimin e nevojave të mbrojtjes së Ukrainës, ndërsa pjesa tjetër do të shkojë për ndihmë më të gjerë financiare.

Ministrja sllovake e Ekonomisë, Denisa Sakova, tha se operatori i energjisë Ukrtransnaft, i cili kujdeset për tubacionin Druzhba në Ukrainë, tha se presioni i tubacionit kishte filluar të mërkurën në mëngjes dhe nafta bruto do të fillonte të rrjedhë në Sllovaki të enjten, për herë të parë që nga 27 janari.

Vëllimi i pompimit nuk ishte ende i qartë, por një burim qeveritar ukrainas tha se tranziti i naftës kishte filluar në orën 12:35 sipas kohës lokale.

Orbán, i cili do të veprojë si udhëheqës i përkohshëm deri në fillim të muajit të ardhshëm, e bëri të qartë në fundjavë se sapo të rikthehen furnizimet me naftë përmes tubacionit, "ne nuk do të pengojmë më miratimin e kredisë".

Në prag të zgjedhjeve të kontestuara ashpër të Hungarisë këtë muaj, të cilat Orbán i humbi, ai e kishte akuzuar Ukrainën për vendosjen e një "bllokade nafte" ndaj vendit të tij dhe Sllovakisë fqinje, duke pretenduar se BE-ja po punonte me Kievin kundër tij.

Imazhet satelitore në atë kohë sugjeronin dëme të konsiderueshme në një rezervuar të madh nafte në Brody në Ukrainën perëndimore në fund të janarit dhe Kievi kishte këmbëngulur se riparimet do të zgjasin pak kohë, duke shtuar se inxhinierët e tij ishin sulmuar nga Rusia.

Ndërkohë, Ukraina ka shënjestruar këtë javë edhe objektet e naftës brenda Rusisë, përfshirë një stacion pompimi në rajonin e Samarës të lidhur me tubacionin Druzhba.

Vendimi i Orbán-it për të mos iu përmbajtur marrëveshjes së dhjetorit të kaluar për t'i dhënë Ukrainës një kredi prej 90 miliardë eurosh kishte zemëruar udhëheqësit e BE-së, të cilët kishin rënë dakord t'i jepnin Hungarisë, Sllovakisë dhe Republikës Çeke një mundësi për t'u përjashtuar nga skema.

Udhëheqësi hungarez, i parë prej kohësh si partneri më i ngushtë i BE-së me Vladimir Putinin e Rusisë, e bëri armiqësinë ndaj Volodymyr Zelensky të Ukrainës dhe BE-së në qendër të fushatës së tij të dështuar zgjedhore. Posterat e fushatës në të gjithë Hungarinë e portretizonin Zelenskyn së bashku me hungarezët me mesazhin: "Ata janë të rrezikshëm!"

"Nuk mund të ketë më arsye për ta bllokuar atë", tha Zelensky. "BE-ja i kërkoi Ukrainës të riparojë tubacionin e naftës Druzhba, i cili ishte shkatërruar nga Rusia. Ne e kemi riparuar atë. Shpresojmë që BE-ja do të përmbushë gjithashtu angazhimet e rëna dakord", tha Zelensky të martën.

Megjithatë mund të duhen ende javë para se fondet të mbërrijnë në Kiev, raportojnë mediat ukrainase./BBC