Lufta në Iran/ Anija e parë kalon nëpër Hormuz pas hyrjes në fuqi të bllokadës detare nga SHBA-të! Trump: Irani dëshiron një marrëveshje

Raundi i ardhshëm i negociatave midis Shteteve të Bashkuara dhe Iranit mund të mbahet në Pakistan më 16 prill, raportoi The Atlantic, duke cituar një burim në Teheran.

Të dy vendet zhvilluan bisedime në Islamabad të shtunën, pasi Presidenti i SHBA-së Donald Trump njoftoi një marrëveshje armëpushimi dyjavore me Teheranin.

Të dielën në mëngjes, zëvendëspresidenti i SHBA-së J.D. Vance deklaroi se Irani dhe Shtetet e Bashkuara nuk kishin arritur një marrëveshje pas 21 orësh negociatash.

Media britanike BBC raporton se ka identifikuar atë që duket të jetë anija e parë që kalon nëpër Ngushticën e Hormuzit që kur SHBA-të vendosën bllokadë ndaj cisternave të naftës të lidhura me Iranin dhe porteve iraniane.

Sipas të dhënave të gjurmimit të anijeve të MarineTraffic, anija kontejnerësh Paya Lebar është drejtuar për në Dubai, Emiratet e Bashkuara Arabe, pasi u nis nga India.

Një anije tjetër, cisterna e naftës Rich Starry, ndryshoi kurs ndërsa po i afrohej Ngushticës, tregon MarineTraffic.

Nuk është e qartë nëse anija, subjekt i sanksioneve të SHBA-së, po përpiqej të kalonte nëpër Ngushticë dhe më pas të dilte nëpërmjet Gjirit të Omanit.

Një sulm me dron izraelit ka goditur qytetin Tayr, në distriktin Sour të Libanit jugor, raporton Al Jazeera. Sulme ajrore u raportuan gjithashtu në Deir Antar, në distriktin Bint Jbeil të Libanit jugor, dhe në Sahmar, në rajonin Bekaa në lindje.

Avichay Adraee, zëdhënësi i Izraelit tha se forcat ajrore izraelite sulmuan "rreth 150 objektiva të lidhura me grupin terrorist Hezbollah në 24 orët e fundit".

Ai shtoi se sulmet kishin në shënjestër "platforma lëshimi raketash dhe dronësh", si dhe "ndërtesa ushtarake".

Foto: Donald Trump

Gjatë një konference për shtyp këtë të hënë Trump tha se udhëheqësit iranianë duan të arrijnë një marrëveshje dhe se këtë mëngjes kishte marrë telefonata nga "njerëzit e duhur".

Ai shtoi se ishte "i sigurt" se iranianët do të bien dakord.

"Zëvendëspresidenti J.D. Vance ka bërë një punë të mirë në negociatat me Iranin. Pala tjetër na telefonoi dhe dëshiron një marrëveshje. Na telefonuan këtë mëngjes njerëzit e duhur dhe ata duan të punojnë për një marrëveshje, tha Trump.

Kryeministri britanik Sir Keir Starmer ka bërë thirrje që Libani të përfshihet urgjentisht në armëpushimin që është aktualisht në fuqi midis Izraelit, SHBA-së dhe Iranit.

Starmer paralajmëroi se veprimet e vazhdueshme ushtarake izraelite në Liban rrezikojnë të përkeqësojnë krizën humanitare.

"Bombardimet duhet të ndalen menjëherë", i tha ai Parlamentit, duke shtuar se Hezbollahu "duhet të çarmatoset".

Ndërsa teksa kritikoi veprimet izraelite, sulmet e IDF-së në Liban Starmer i cilësoi "të gabuara".

Bllokada e Ngushticës së Hormuzit nga SHBA është në fuqi dhe më shumë se 15 anije amerikane po kryejnë operacionin.

Wall Street Journal raportoi këtë informacion, duke cituar një zyrtar amerikan, i cili tha se në Lindjen e Mesme, Shtetet e Bashkuara mund të mbështeten në shkatërrues me raketa të telekomanduara dhe disa anije luftarake.

Një ligjvënës i lartë iranian ka paralajmëruar SHBA-në se çdo anije e Marinës që përpiqet të bllokojë portet e Iranit do të “dërgohet në fund të detit”.

Alaeddin Boroujerdi, anëtar i Komitetit të Politikës së Jashtme dhe Sigurisë Kombëtare të Iranit, e hodhi poshtë kërcënimin e Presidentit të SHBA-së Donald Trump për të bllokuar portet e Iranit si propagandë të pabazuar ushtarakisht, sipas televizionit shtetëror iranian Press TV.

Boroujerdi tha se SHBA-të nuk kanë “asnjë aftësi të vërtetë” për të zbatuar kërcënimin dhe tha se anëtarët e tjerë të NATO-s nuk do ta mbështesnin një veprim të tillë.

Foto: Benjamin Netanyahu

Kryeministri izraelit Benjamin Netanyahu përsëriti se, nga perspektiva e tij, lufta kundër Iranit ishte një sukses.

"Teherani është më i dobët se kurrë, Izraeli është më i fortë se kurrë", shkroi ai në një video të postuar në mediat sociale.

Bllokada e Ngushticës së Hormuzit nuk është në interesin e përbashkët të bashkësisë ndërkombëtare dhe arritja e një armëpushimi gjithëpërfshirës dhe të qëndrueshëm përmes mjeteve politike dhe diplomatike është mënyra themelore për të zgjidhur krizën.

Kështu deklaroi Ministri i Jashtëm kinez Wang Yi, anëtar i Byrosë Politike të Komitetit Qendror të Partisë Komuniste të Kinës, gjatë një takimi me Khaldoon Khalifa Al Mubarak, të Dërguarin Special të Presidentit të Emirateve të Bashkuara Arabe në Kinë, i cili po shoqëron Princin e Kurorës së Abu Dhabit Khaled bin Mohamed bin Zayed Al Nahyan, në një vizitë në vend.

Diplomati kinez përshkroi qëndrimin parimor të Pekinit mbi situatën në Lindjen e Mesme, duke deklaruar se Kina i kupton plotësisht shqetësimet legjitime të sigurisë të shteteve arabe të Gjirit dhe mbështet Emiratet e Bashkuara Arabe në mbrojtjen e sovranitetit të saj kombëtar dhe të drejtave dhe interesave legjitime.

Khaldoon Khalifa Al Mubarak shprehu vlerësim për përpjekjet e Kinës për të ulur tensionet në Lindjen e Mesme, duke kërkuar një rol më aktiv nga Pekini në këtë drejtim.

Foto: Donald Trump

Presidenti i SHBA-së, Donald Trump, ka kërcënuar se do të "eliminojë" anijet iraniane që përpiqen të shkelin bllokadën detare amerikane duke filluar nga kjo pasdite.

"Marina e Iranit është në fund të detit, plotësisht e shkatërruar - 158 anije. Ajo që nuk kemi goditur është numri i tyre i vogël i atyre që ata i quajnë "anije sulmi të shpejtë", sepse nuk i konsideronim shumë kërcënim. Paralajmërim: Nëse ndonjë nga këto anije i afrohet BLLOKADËS sonë, ato do të ELIMINOHEN menjëherë, duke përdorur të njëjtin sistem vrasjeje që përdorim kundër tregtarëve të drogës në anije në det.

Është i shpejtë dhe brutal. PS: 98.2% e drogës që hyn në SHBA nga oqeani ose deti janë NDALUAR! Faleminderit për vëmendjen tuaj ndaj kësaj çështjeje.", shkruan Trump në Truth.

Foto: Një anije duke kaluar në Ngushticën e Hormuzit

Bllokada e Ngushticës së Hormuzit nga Donald Trump ka hyrë në fuqi në orën 16:00.

Ushtria amerikane nuk e ka konfirmuar zyrtarisht hyrjen e saj në fuqi, por Komanda Qendrore e Shteteve të Bashkuara (Centcom) deklaroi një orë më parë se do të fillonte në orën 16:00, siç u shpall nga Trump.

"Bllokada do të zbatohet në mënyrë të paanshme kundër anijeve të të gjitha kombeve që hyjnë ose dalin nga portet dhe zonat bregdetare iraniane, duke përfshirë të gjitha portet iraniane të vendosura në Gjirin Arabik dhe Gjirin e Omanit", tha Centcom.

Një raport i Organizatës së Kombeve të Bashkuara thekson se 32 milionë njerëz të tjerë mund të shkojnë drejt varfërisë në mbarë botën, për shkak të ndikimit të luftës në Iran.

“Bota po përballet me një tronditje të trefishtë", tha raporti i Programit të Zhvillimit të Kombeve të Bashkuara, me energjinë, ushqimin dhe rritjen ekonomike të prekura nga konflikti dhe vendet në zhvillim që pritet të goditen më rëndë.

“Ndërsa ndikimet janë të përqendruara në vendet e prekura drejtpërdrejt nga konflikti dhe ato që varen nga energjia e importuar, gjetjet tregojnë dëme të konsiderueshme afatgjata për vendet më të varfra që janë shumë larg luftimeve”, tha UNDP.

32 milionë njerëz të tjerë mund të shkojnë në varfëri "nën skenarin më të keq", thuhej në raport.

Administratori i UNDP-së, Alexander De Croo, tha se lufta ishte "zhvillim në të kundërt".

“Konflikti mund të zhbëjë brenda disa javësh atë që vendet kanë ndërtuar gjatë viteve”, vijoi më tej Alexander De Croo.

Kremlini ka kritikuar vendimin e Presidentit Donald Trump për të filluar bllokadën e porteve iraniane.

“Veprime të tilla ka gjasa të vazhdojnë të ndikojnë negativisht në tregjet ndërkombëtare. Kjo mund të supozohet me një shkallë të lartë sigurie”, tha zëdhënësi i Kremlinit, Dmitry Peskov.

“Megjithatë, shumë detaje mbeten të paqarta, kështu që do të përmbahesha nga bërja e komenteve thelbësore në këtë kohë”, shtoi Peskov.

Ai u pyet gjithashtu në lidhje me ofertën e Rusisë për të pranuar uraniumin iranian si pjesë e një marrëveshjeje më të gjerë mbi të ardhmen e programit bërthamor të Iranit.

“Oferta u bë publike, por nuk u pranua. Rusia mbetet e hapur për të ofruar ndihmën e saj”, tha Peskov.

Forcat e armatosura të Iranit kanë paralajmëruar se çdo kërcënim ndaj porteve të vendit do të shkaktonte një përgjigje më të gjerë rajonale, duke deklaruar se asnjë port në Gjirin Persik ose në Detin e Omanit nuk do të mbetej i sigurt nëse portet iraniane do të shënjestroheshin.

"Nëse siguria e porteve të Republikës Islamike të Iranit kërcënohet, asnjë port në Gjirin Persik ose në Detin e Omanit nuk do të mbetet i sigurt", tha nënkoloneli Ebrahim Zolfaqari, zëdhënës i Shtabit të Komandës së Bashkuar Khatam al-Anbiya.

Lidhur me kalimin nëpër Ngushticën e Hormuzit, Zolfaqari tha se "anijet e lidhura me armikun nuk kanë dhe nuk do të kenë të drejtë të kalojnë nëpër Ngushticën e Hormuzit".

"Anijet e tjera, do të lejohen të kalojnë nëpër ngushticë në përputhje me rregulloret e Forcave të Armatosura të Republikës Islamike të Iranit", shtoi ai.

Forcat e armatosura të Iranit kanë kërcënuar me hakmarrje ndaj planit të propozuar të SHBA-ve për bllokimin e porteve të saj, duke i cilësuar kërcënimet si të paligjshme dhe “akt piraterie”.

Në një deklaratë të publikuar nga agjencia shtetërore IRIB, Teherani thotë se do të vazhdojë të kontrollojë Ngushticën e Hormuzit edhe pas përfundimit të luftës, dhe se anijet e lidhura me armikun nuk kanë të drejtë të kalojnë në ujërat e tij territoriale.

Në një paralajmërim drejtuar vendeve të tjera të Gjirit, ushtria iraniane deklaron se siguria e porteve në rajon “është ose për të gjithë ose për askënd”, dhe se nëse portet iraniane shënjestrohen nga SHBA-të, “asnjë port në Gjirin Persik dhe në Detin e Omanit nuk do të jetë i sigurt”.

Duke folur pak më parë në Joint Base Andrews pas kthimit nga Florida, Donald Trump u tha gazetarëve se është “në rregull” edhe nëse Irani nuk rikthehet në negociata.

“Nuk më intereson nëse kthehen apo jo. Nëse nuk kthehen, për mua është në rregull,” tha Trump, një ditë pasi bisedimet për paqe mes SHBA-ve dhe Iranit në Islamabad përfunduan pa marrëveshje.

Ai shtoi se armëpushimi mes SHBA-ve dhe Iranit “po mbahet mirë”.

Trump deklaroi se Teherani ende synon të sigurojë armë bërthamore dhe se këtë e kishte bërë të qartë gjatë takimit në Islamabad.

“Ata ende e duan, dhe e bënë të qartë atë natë. Irani nuk do të ketë armë bërthamore,” u shpreh ai.

Trump tha më herët se bisedimet direkte dështuan sepse Irani “nuk ishte i gatshëm të hiqte dorë nga ambiciet e tij bërthamore”.

Nga ana tjetër, ministri i jashtëm iranian Abbas Araghchi ka deklaruar se palët ishin “shumë pranë” një marrëveshjeje, por se Irani u përball me “maksimalizëm, ndryshim të vazhdueshëm të kushteve dhe bllokadë”.

Mohammad Bagher Ghalibaf, kryetari i parlamentit iranian që udhëhoqi negociatat në Islamabad, ka ironizuar Donald Trumpin në një postim në X, duke iu referuar planeve të SHBA-ve për të bllokuar Ngushticën e Hormuzit.

“Shijoni çmimet e tanishme të karburantit. Me të ashtuquajturin ‘bllokim’, së shpejti do të ndjeni nostalgji për naftën 4–5 dollarë,” thuhet në postim, i shoqëruar me një hartë që duket se tregon çmimet e karburantit rreth Uashingtonit.

Në një deklaratë të mëparshme të transmetuar nga mediat iraniane, Ghalibaf tha se Irani nuk do të “dorëzohet nën kërcënime”.

Çmimet e naftës u rritën mbi 100 dollarë për fuçi pasi tregjet e energjisë u rihapën pas dështimit të bisedimeve midis SHBA-ve dhe Iranit për një marrëveshje të re, ndërsa Trump deklaroi se do të vendosë bllokadë ndaj porteve iraniane.

Nafta Brent është rreth 102 dollarë, ndërsa ka shqetësime se përshkallëzimi i konfliktit mund të thellojë më tej krizën energjetike globale.