Qeveria në mbledhjen e sotme ka miratuar projektligjin “Për Censin e Bujqësisë”, i cili përcakton rregullat për organizimin dhe zhvillimin e censit bujqësor në të gjithë territorin e Shqipërisë.

Sipas projektligjit, censi do të shërbejë për mbledhjen e informacionit të plotë dhe të detajuar mbi fermat bujqësore, me qëllim krijimin e statistikave të besueshme dhe ndërtimin e regjistrit statistikor të njësive ekonomike bujqësore në vend.

Dokumenti parashikon që censi të përfshijë të gjitha njësitë që përdorin tokë bujqësore ose ushtrojnë veprimtari bujqësore dhe blegtorale, pavarësisht nëse produktet e tyre tregtohen në treg apo përdoren vetëm për konsum familjar. Të dhënat e mbledhura duhet të mbulojnë të paktën 98% të sipërfaqes së përdorur për qëllime bujqësore, me përjashtim të kopshtarisë, si dhe 98% të njësive blegtorale në vend.

Projektligji përcakton se pyjet dhe kullotat në pronësi publike nuk do të jenë pjesë e censit, përveç rasteve kur shfrytëzohen drejtpërdrejt nga njësitë ekonomike bujqësore për aktivitetet e tyre.

Një nga elementët kryesorë të nismës është përfshirja e treguesve gjinorë, me qëllim matjen dhe analizimin e rolit të grave dhe burrave në strukturën dhe funksionimin e fermave dhe njësive të tjera bujqësore.

Instituti i Statistikave do të jetë institucioni përgjegjës për planifikimin, organizimin, zbatimin dhe menaxhimin e procesit të censit, si dhe për publikimin e statistikave që do të gjenerohen nga të dhënat e mbledhura.

Përmes këtij censi, autoritetet synojnë të sigurojnë një bazë të përditësuar informacioni për sektorin bujqësor, e cila do të përdoret në hartimin dhe zbatimin e politikave të zhvillimit të bujqësisë dhe zonave rurale në Shqipëri.

Njoftimi i Këshillit të Ministrave:

Ky ligj rregullon organizimin dhe realizimin e censit të bujqësisë në nivelin e njësive ekonomike bujqësore, brenda territorit të Republikës së Shqipërisë.

Neni 2
Qëllimi i censit të bujqësisë

Censi i bujqësisë bëhet me qëllim që:

a) të sigurojë informacion të përgjithshëm dhe të detajuar për të gjitha njësitë ekonomike bujqësore, brenda territorit të Republikës së Shqipërisë;
b) të ofrojë të dhëna të besueshme statistikore, përfshirë ato gjinore në fushën e bujqësisë, të nevojshme për planifikimin dhe vënien në zbatim të politikave të përgjithshme të zhvillimit bujqësor në Republikën e Shqipërisë, duke zbatuar parimet statistikore të përcaktuara në legjislacionin për statistikat zyrtare;
c) të krijojë regjistrin statistikor të njësive ekonomike bujqësore.

Neni 3
Fusha e zbatimit të censit të bujqësisë

1. Censi i bujqësisë përfshin të gjitha njësitë ekonomike, që kanë në përdorim tokë bujqësore apo që kryejnë aktivitet bujqësor dhe/ose blegtoral, brenda territorit të Republikës së Shqipërisë. Objekt i censit janë njësitë ekonomike bujqësore që tregtojnë plotësisht ose pjesërisht produktet e tyre, si dhe ato që prodhojnë vetëm për konsum familjar.

2. Të dhënat e mbledhura nga njësitë ekonomike bujqësore, sipas pikës 1 të këtij neni, duhet të mbulojnë 98% të sipërfaqes së përdorur për qëllime bujqësore, me përjashtim të kopshtarisë, dhe 98% të njësive blegtorale brenda territorit të Republikës së Shqipërisë.

3. Pyjet dhe kullotat në pronësi publike nuk përfshihen në fushën e zbatimit të këtij censi, përveç rasteve kur shfrytëzohen drejtpërdrejt nga njësitë ekonomike bujqësore për aktivitetin e tyre bujqësor ose blegtoral.

Neni 4
Përkufizime

Në këtë ligj termat e mëposhtëm kanë këto kuptime:

1. “Censi i bujqësisë”, vrojtimi, në një kohë të caktuar, i njësive ekonomike bujqësore në të gjithë territorin e Republikës së Shqipërisë, të cilat janë të detyruara të përgjigjen sipas ligjit.

2. “Njësi ekonomike bujqësore (NJEB)”, një njësi e vetme, si nga pikëpamja teknike, ashtu edhe ekonomike, e cila drejtohet nga një person i vetëm ose grup personash, që ndërmerr veprimtari ekonomike në bujqësi ose mirëmban tokën bujqësore, duke e kultivuar atë në gjendje të mirë bujqësore dhe mjedisore brenda territorit të Republikës së Shqipërisë.

3. “Drejtues i njësisë ekonomike bujqësore”, individi, personi fizik ose administratori i personit juridik, i cili, personalisht, si kultivues dhe mbarështues i drejtpërdrejtë ose me vartës e bashkëpjesëmarrës apo me persona dhe subjekte të tjera merr përsipër dhe udhëheq zhvillimin e një njësie ekonomike bujqësore.
4. “Vendndodhje”, vendbanimi i zotëruesit të njësisë ekonomike bujqësore ose vendndodhja administrative e selisë së njësisë ekonomike bujqësore.

5. “Njësi bujqësore e tokës së përbashkët”, sipërfaqja e tokës mbi të cilën zbatohen të drejtat e përbashkëta dhe e cila përdoret nga dy ose më shumë njësi bujqësore për prodhim bujqësor, por që nuk ndahet ndërmjet tyre.

6. “Njësi blegtorale”, një njësi matëse standarde për kategoritë individuale të bagëtive, të vendosura nga INSTAT-i, e cila lejon grumbullimin e kategorive të ndryshme të kafshëve në mënyrë që ato të krahasohen.

7. “Sipërfaqe e destinuar për përdorim bujqësor”, sipërfaqja e tokës që përdoret për bujqësi, duke përfshirë tokën e punueshme, tokën me bar të përhershëm, kulturat e përhershme dhe tokën tjetër bujqësore të shfrytëzuar.

8. “Ditë e censit”, dita e parë e fillimit të mbledhjes së të dhënave në terren.

9. “Vit referencë”, viti kalendarik të cilit i referohen periudhat e referencës.

10. “Kopshtari”, zonat e përdorura për prodhimin e ushqimit të destinuar për konsum personal.

11. “Mbledhje e të dhënave”, procesi i mbledhjes së informacionit të censit në një territor të caktuar, për një periudhë të caktuar kohore, nëpërmjet intervistave të kryera nga personeli i terrenit, plotësimit të pyetësorëve për secilën njësi ekonomike bujqësore në atë territor.

12. “Periudhë e mbledhjes së të dhënave”, periudha kohore gjatë së cilës të dhënat mblidhen nëpërmjet personelit të censit në terren.

13. “INSTAT”, Instituti i Statistikave të Shqipërisë, që është autoriteti ekzekutiv përgjegjës për planifikimin, zbatimin, menaxhimin e censit, si dhe shpërndarjen e statistikave të gjeneruara nga të dhënat e censit.

14. “Të dhëna personale” kanë të njëjtin kuptim me përkufizimin e dhënë në lëgjislacionin në fuqi për mbrojtjen e të dhënave personale.

15. “Identifikim i drejtpërdrejtë” dhe “identifikim i tërthortë” kanë kuptim të njëjtë me atë të përcaktuar në legjislacionin për statistikat zyrtare.

16. “Zonë censi”, njësia më e vogël gjeografike për qëllime statistikore, e përdorur nga INSTAT-i për mbledhjen e të dhënave në cens.
17. “Treguesit gjinorë në censin e njësive ekonomike bujqësore”, statistika të ndjeshme ndaj gjinisë që synojnë të masin dhe të analizojnë dallimet mes grave dhe burrave brenda strukturës dhe funksionimit të njësive ekonomike bujqësore.

18. “Anonimizim” ka të njëjtin kuptim me përkufizimet e dhëna në legjislacionin në fuqi për mbrojtjen e të dhënave personale”.