Jeta e dytë e Umberto Bossit nis pas sëmundjes, rreth vitit 2005. Nëse e para ishte e vrullshme dhe dominuese, 15 vitet e fundit u mbushën me hidhërim, zhgënjim dhe vetmi.

Krijesa e tij politike, Lega që themeloi në vitin 1984 në Varese me bashkëshorten Manuela dhe disa bashkëpunëtorë të parë, në një moment u kthye kundër tij. Si një kalë që ndjen se po i lirohen frerët, partia u rebelua dhe e rrëzoi, deri në pikën që pothuajse e mohoi.

Perëndimi i “luftëtarit padan” ishte i trishtë. Vila e tij në Gemonio u kthye në një lloj vendi simbolik, ku herë pas here shkonin besnikët për të kërkuar një lloj “bekimi” nga ish-lideri. Edhe pse jashtë loje, i rrethuar nga familja dhe pak miq të afërt, ai mbeti një figurë që askush nuk mund ta fshinte plotësisht.

Momenti që shënoi kthesën ishte 10 prilli 2012, e ashtuquajtura “nata e fshesave”. Në panairin e Bergamos ndodhi ajo që shumë e quajtën një “parricid politik”. Hetimet për arkëtarin Belsito, përfshirja e djalit të tij Renzo dhe zërat për “rrethin magjik” shpërthyen publikisht.

Ndërsa militantët tundnin fshesat dhe kërkonin pastrim, Bossi në skenë u përlot. Një skenë që mbeti gjatë në kujtesë. I vetmi që e mbrojti hapur ishte Roberto Maroni, i cili tha se Bossi nuk e meritonte atë që po ndodhte dhe se partia duhej të pastronte veten.

Pas kësaj, Bossi pagoi çmimin. U mbyll në heshtje, rralloi daljet publike dhe u la mënjanë edhe nga ata që deri pak më parë e kishin idhull. Nga lavdërimi i tepruar, kalimi në sulm erdhi shpejt, sipas një skeme të njohur në politikën italiane.

Ndërkohë, Lega po ndryshonte rrënjësisht. Pas Maronit, drejtimin e mori Matteo Salvini. Projekti fillestar i ndërtuar mbi federalizmin dhe idenë e ndarjes u transformua deri në atë pikë sa u bë pothuajse i panjohur për vetë themeluesin.

Kësisoj lindi “Lega Salvini Premier”, ndërsa “Lega Nord” përfundoi në sirtar bashkë me borxhet dhe skandalet. Ndryshuan ngjyrat nga jeshilja në blu. U zhdukën simbolet, si Dielli i Alpeve. Edhe thirrja “Bos-si, Bos-si” në mitingje u zbeh gradualisht deri sa mbeti vetëm për pak besnikë.

Megjithatë, një gjë nuk iu hoq kurrë: vendi në Parlament. Fillimisht në Dhomën e Deputetëve dhe më pas në Senat. Askush nuk arriti deri aty sa ta largonte plotësisht nga skena institucionale. Por në një moment u mendua se ai nuk ishte më i denjë për të qenë në qendër.

Kjo u pa qartë në vitin 2017, në Pontida, vendi simbol për militantët e Legës. Pikërisht aty, ku zhvilloheshin ritualet e “popullit padan”, Bossit iu ndalua të ngjitej në skenë.

Ishte hera e parë dhe e fundit. Ai u pa duke ecur mes turmës me fytyrë të zbehtë dhe të hutuar, si një militant i zakonshëm. Një poshtërim i hapur.

Një vit më pas nuk u shfaq fare në Pontida. Ndërsa raportimet flisnin për pjesëmarrje të madhe nga jugu i Italisë, shenjë e kthesës kombëtare të Salvinit, Bossi nga Gemonio reagoi me tone kritike. Ai u shpreh se kishte parë shumë njerëz që prisnin të mbaheshin, duke marrë distancë të qartë nga drejtimi i ri.

Marrëdhënia me Salvinin, nëse ka ekzistuar ndonjëherë realisht, zgjati shumë pak. Me kalimin e viteve distanca vetëm u rrit. Herë pas here kishte gjeste formale respekti, por asnjëherë bindëse.

Disa sinjale afrimi u panë, si kandidimi në Senat në vitin 2022 dhe një video urimi për 80-vjetorin. Por vizitat në shtëpinë e Bossit mbetën të rralla. E fundit u regjistrua më 7 shtator 2024, pak ditë pasi qarkulloi lajmi i rremë për vdekjen e tij.

U fol për një “paqe të Gemonios”, por Salvini e mohoi duke thënë se nuk kishte pasur kurrë luftë. Vizita u paraqit si private dhe pa domethënie politike.

Ndërkohë, figura e Bossit vazhdoi të përdorej nga ish-besnikë që kërkonin të përfitonin nga emri i tij. Nuk munguan vizitat në shtëpinë e tij, zërat për një votë të mundshme për Forza Italia në zgjedhjet europiane dhe përfshirja simbolike në “Patto per il Nord”, pa hequr dorë nga karta e Legës.

Në fund, mbeti një tablo e hidhur. Një lider që dikur udhëhiqte një lëvizje të tërë, në vitet e fundit u kthye në një figurë gjithnjë e më të zbehtë, pothuajse një simbol i lënë në harresë nga vetë partia që krijoi./CorrieredellaSera