Një monedhë e fortë është njëkohësisht shkak dhe pasojë e dështimit të BQE-së

Një monedhë e fortë është njëkohësisht shkak dhe pasojë e dështimit të BQE-së

Banka Qëndrore Europiane

Gjatë dekadës së kaluar, shpesh, Banka Qendrore Europiane (BQE) ka qenë i vetmi institucion që ka shpëtuar Eurozonën nga harresa financiare. Problemi i Europës ishte frenimi i buxhetit dhe ndarja e pabarabartë e rrezikut. Hartuesit e politikës monetare ishin mjeti i vetëm i shpëtimit.

Por, jo më. Në fillim të këtij viti, Bashkimi Europian ra dakord që të emetojë një borxh të përbashkët për të financuar përgjigjen fiskale ndaj pandemisë, duke forcuar besimin në monedhën e përbashkët. Tani, problemi më i ngutshëm në politikën ekonomike të Eurozonës buron nga Frankfurti. Pothuajse askush nuk e beson se BQE-ja është serioze në arritjen e objektivit të saj të inflacionit “nën, por afër shifrës 2%”, shkruan The Economist.

Covid-19 vazhdon të rëndojë pjesën më të madhe të botës me një ekonomi 90%, ku aktiviteti është i kufizuar. Dezinflacioni është një pasojë e natyrshme. Në gusht, çmimet e Eurozonës ranë për herë të parë në katër vjet. Por është detyra e politikanëve që të sigurohen që goditjet të mos bëhen rrënime të zgjatura dezinflacioniste.

Parashikimet e vetë BQE-së, të publikuara pas takimit të 10 shtatorit mbi politikën monetare, tregojnë se ajo po dështon. Inflacioni do të rritet në tre vitet e ardhshme – por vetëm në 1.3%. Tregjet financiare presin që ai të qëndrojë pak a shumë në këtë nivel për pjesën më të madhe të dekadës së ardhshme. Parashikuesit profesionistë janë vetëm paksa më optimistë. Forca e fundit që i mban çmimet e ulëta është një euro e fortë. Këtë vit, monedha është rritur me 5.4% kundrejt dollarit.

Një bankë qendrore, që e merr seriozisht synimin e saj, do të luftonte me mish e me shpirt për të përmirësuar këtë perspektivë. Pritshmëritë e inflacionit të ulët janë një skenar i rrezikshëm. Ato i mbajnë normat reale të interesit – pra normat pa inflacionin e parashikuar – më të larta se zakonisht. Ky është një problem kur, normat nominale nuk mund të bien më tej, siç është rasti i tanishëm.

Dhe sistemi bankar qendror është një lojë besimi: sa më shumë që një objektiv humbet besueshmërinë, aq më e vështirë është të shënohet në shenjë. Rezerva Federale e Amerikës është aq e shqetësuar për pritshmëritë e inflacionit, saqë ka premtuar të lejojë inflacionin të tejkalojë përkohësisht objektivin e tij, për të kompensuar mungesat, duke siguruar që inflacioni të jetë mesatarisht 2% për një kohë të gjatë.

Nga ana tjetër, BQE-ja duket se nuk e vret shumë mendjen. Në vend që të injektonte një stimul të ri së fundmi, ajo u zmbraps. Problemi nuk është mungesa e mjeteve. Ajo këmbëngul se mund t’i ulë normat e interesit nën nivelin e sotëm prej -0.5%, të ofrojë fonde për bankat me terma më të lirë ose të zgjerojë blerjet e borxhit qeveritar. Por nuk ka bërë asnjë nga këto gjëra.

Pas takimit të fundit, presidentja e bankës, Christine Lagarde, tha se blerjet e rritura të aseteve as nuk ishin diskutuar. Kjo e rriti euron edhe më tej, duke treguar se mospërfillja e bankës po ndikon në forcimin e monedhës dhe po vetëpërmbush pritshmëritë e inflacionit të ulët. Ndoshta zonja Lagarde dha një përshtypje tepër të egër, dhe jo për herë të parë. Ditën e nesërme, në një postim në rrjetet sociale, mesa duket për të korrigjuar tonin, kryeekonomisti i bankës Philip Lane, u tregua më i butë. BQE-ja ndoshta do të veprojë në dhjetor. Por ajo vazhdon të mbetet një institucion që duket se i sheh mungesat e inflacionit thjesht si një bezdi e vogël, jo një provë e aftësive të bankës.

Sipas disave, problemi mbetet fiskal. Stimuli buxhetor i Europës është më i vogël se ai i Amerikës dhe këtë vit, BQE-ja ka luajtur tashmë një rol të madh në tregje. Por ideja se nevojiten kufizime më të buta “për të lehtësuar barrën” e politikës monetare, është e rrezikshme. Nëse efekti praktik i lehtësimit të buxhetit është që të lejojë bankën qendrore të marrë frymë, shanset janë që kursi i këmbimit do të rritet, duke kompensuar një pjesë ose të gjithë stimulin. Rubinetet monetare duhet të qëndrojnë plotësisht të hapura që stimuli fiskal ekstra të ketë efektin e dëshiruar. Kjo është ajo që po ndodh në Amerikë.

Nuk ka asgjë të gabuar me një euro të fortë. Shumë modele, përfshirë indeksin Big Mac, sugjerojnë se ai është i justifikuar. Por aktualisht, kjo rritje pasqyron pjesërisht dyshimin se BQE-ja është e gatshme të pranojë një normë më të ulët inflacioni sesa objektivi zyrtar. Kjo rrezikon të dëmtojë besueshmërinë e bankës qendrore dhe rimëkëmbjen e Eurozonës. / Monitor.al

E.M./Shqiptarja.com
Komento

KUJDES! Nuk do të publikohen komente që përmbajnë fjalë të pista, ofendime personale apo etiketime mbi baza fetare, krahinore, seksuale apo që shpërndajnë urrejtje. Në rast shkelje të rëndë të etikës, moderatorët e portalit mund të vendosin të bllokojnë autorin e komentit, të cilit do t'i ndalohet nga ai moment të komentojë te Shqiptarja.com

  • Sondazhi i ditës:

    'Rasti Qefalia', a fshihen gjobat pas akuzave të Këlliçit, Nokës, opozitës?



×

Lajmi i fundit

'S'i bashkon raporti, por leku' PS dhe PD votojnë pro një page shpërblim për orët shtesë në Komisionin e TIMS

'S'i bashkon raporti, por leku' PS dhe PD votojnë pro një page shpërblim për orët shtesë në Komisionin e TIMS