Ata thonë se duhet ta mbani mend këtë datë: 28 qershor 1981. Në selinë e Partisë Islamike në Teheran, vriten 74 zyrtarë të Republikës Islamike, përfshirë Ajatollah Mohammad Beheshti. Ata qëllohen gjatë një takimi, duke i dhënë një goditje regjimit të sapoformuar islamist . Khomeini ia atribuon këtë organizatës Muxhahedine të Popullit  . Ata e mohojnë.

Pas sulmit, ajatollahët u përgjigjën me "një nivel të paparë represioni". Ata ndoqën disidentët: qëllimi ishte pastrimi i shoqërisë "së korruptuar" . Intelektualët, shkencëtarët, artistët, socialistët dhe pakicat u eliminuan. Por objektivi kryesor ishte eliminimi i muxhahedinëve, armiqve të betuar të diktaturës.

Midis qershorit 1981 dhe marsit 1982, ata arrestuan mijëra njerëz dhe eliminuan 3,500 në 85 qytete: shumica ishin midis moshës 11 dhe 24 vjeç. Ata i vranë duke i qëlluar pas murit. Gra shtatzëna ishin midis viktimave.

"Ne rrezikojmë t'i rijetojmë të gjitha këto", thotë Mahmood Amiry-Moghaddam i të Drejtave të Njeriut në Iran. "Nëse protestat nuk çojnë në një revolucion dhe status quo-ja kthehet, ajatollahët do të hakmerren siç bënë në ato vite."

Moghaddam tashmë e di se si funksionon. Gjyqet e shpejta të të burgosurve do të transmetohen në televizionin kombëtar. Ata do të detyrohen të pranojnë se kanë vrarë një nga të vetët dhe më pas do të akuzohen për moharebeh (armiqësi kundër Allahut) dhe ifsad-fil-arz (përhapje të korrupsionit në Tokë).

"Dhe pastaj do t'i varin nga krahu i vinçit në agim." Kreu i gjyqësorit thotë se do të ketë gjyqe dhe ekzekutime të shpejta për ata që janë arrestuar gjatë këtyre ditëve të kryengritjes kombëtare: "Nëse presim shumë gjatë, nuk do të ketë të njëjtin efekt." Ai do të thotë që popullsia, e cila duhet të mësojë nga kjo, duhet të mësojë prej saj. Aktivistët besojnë se të paktën 97 protestues janë detyruar tashmë të japin rrëfime dhe janë torturuar.

I pari në listën e viktimave është Erfan Soltani. Ai është 26 vjeç dhe u arrestua të enjten në Fardis, një periferi në perëndim të Teheranit. Dy ditë më vonë, autoritetet i telefonuan familjes së tij: "Ekzekutimi është planifikuar." Nuk dihet asgjë për të ose për gjyqin e tij. Ai duhej të varej dje, por nuk ndodhi . "Mund të ndodhë në çdo kohë", vazhdon Moghaddam. Pavarësisht pretendimeve të Donald Trump se "vrasjet në Iran po ndalen dhe nuk ka plane për ekzekutime", Soltani drejton një dyqan rrobash. Ata e marrin në shtëpi sepse po marshonte në rrugët e kryeqytetit. Motra e tij, një avokate, dëshiron të kuptojë, por "nuk ka asgjë që mund të bëjnë për të", përgjigjen ata.

Ajo shpjegon: "Vëllai im është thjesht një djalë që kundërshton këtë regjim; ai po vritet sepse shpreh mendimin e tij". Sipas avokatit, ekziston një "probabilitet i lartë që njerëz të tjerë të jenë në të njëjtën situatë me të" dhe se bllokada e internetit po fsheh historitë e tyre. Irani ekzekuton qindra dënime me vdekje çdo vit, me një kulm rekord në vitin 2025: 1,500 . Kjo është një mesatare prej më shumë se katër në ditë. Ata vrasin për vrasje, trafik droge, korrupsion, kurorëshkelje, spiunazh, përdhunim dhe rebelim. Rruga drejt vinçit është gjithmonë e njëjtë: gjyqe të errëta, rrëfime të detyruara.

Shole Pakravan, nëna e Reyhaneh Jabbari-t, nuk ka fjetur për dy ditë. "Sa herë që shpallin varje, rri zgjuar gjithë natën duke menduar për të dënuarit dhe familjet e tyre." Sepse Pakravan e di se çfarë po kalojnë. Vajza e saj, Reyhaneh, u var në vitin 2014 për vrasjen e një burri që u përpoq ta përdhunonte. "Natën para ekzekutimit të saj, ne qëndruam para burgut. Ne bërtitëm emrin e saj, duke shpresuar se do të na dëgjonte", thotë ajo. Ajo e mendon Erfan sikur të ishte Reyhaneh: "Ai është moshatar."/Corriere della Sera

Rendit zhvillimet sipas orarit:
Ora 15:47
Vendet e G7 paralajmërojnë për sanksione të tjera ndaj Iranit

1768488825_iran.JPG

Në një deklaratë të përbashkët, vendet e G7 dhe shefi kryesor i politikës së jashtme të Bashkimit Evropian thanë se ishin thellësisht të shqetësuar nga zhvillimet në Iran, duke paralajmëruar për sanksione të tjera.

Ministrat e jashtëm të Kanadasë, Francës, Gjermanisë, Italisë, Japonisë, Mbretërisë së Bashkuar, SHBA-së deklaruan se kundërshtojnë fuqimisht intensifikimin e shtypjes brutale të popullit iranian nga autoritetet iraniane.

Ora 14:18
Irani nuk do ekzekutojë më protestues, Trump: Lajm i mirë, shpresoj të vazhdojë kështu

1768315099_donaldtrump.JPG

Donald Trump e mirëpriti lajmin se protestuesit iranianë, si Erfan Soltani, i riu nga Teherani që kishte frikë se do të ekzekutohej, nuk do të dënoheshin me vdekje.

"Protestuesi iranian nuk do të përballet më me dënimin me vdekje pas paralajmërimeve të Presidentit Trump. Dhe kështu do të ndodhë edhe me të tjerët. Ky është një lajm i mirë. Le të shpresojmë se do të vazhdojë kështu", shkroi Trump në Truth Social.

Ora 12:41
Tensionet nga protestat antiqeveritare, Portugalia mbyll përkohësisht ambasadën në Teheran

1768477525_iran.JPG

Portugalia njoftoi të enjten një mbyllje të përkohshme të ambasadës së saj në Teheran dhe i këshilloi shtetasit e saj të mos udhëtojnë në Iran.

Ministria e Jashtme e Portugalisë tha në një deklaratë se tetë shtetas portugezë ishin larguar tashmë nga Irani dhe të tjerë po përgatiteshin të bënin të njëjtën gjë. 

Mbyllja e ambasadës u vendos të mërkurën, një ditë pasi qeveria thirri ambasadorin e Iranit për të shprehur protestën e saj kundër shtypjes së dhunshme të demonstratave kundër regjimit dhe për t'i kërkuar Teheranit të respektojë të drejtat e qytetarëve iranianë.

Në një deklaratë të postuar në X, ministri i jashtëm Paulo Rangel tha se Portugalia ishte gati të bashkohej me çdo shtrëngim të përbashkët të sanksioneve kundër Iranit nga Bashkimi Evropian.

Ora 12:35
Protestat dhe dhuna kanë ‘mbërthyer’ vendin, Këshilli i Sigurimit të OKB-së mbledhje urgjente për Iranin me kërkesë të SHBA

1768477012_OKB.JPG

Këshilli i Sigurimit i Organizatës së Kombeve të Bashkuara ka planifikuar një takim urgjent pasditen e sotme, për të diskutuar zhvillimet në Iran.

Sipas mediave të huaja, takimi i Këshillit të Sigurimit të OKB-së u thirr me kërkesë të Shteteve të Bashkuara të Amerikës.

Kujtojmë se Irani gjatë ditëve të fundit ishte ‘mbërthyer’ nga protestat masive, ndaj të cilave regjimi nisi shtypjen me metoda të dhunshme, duke vrarë disa qindra demonstrues.

Ora 12:22
Raporti i AP: Protestat në Iran duket se janë zvogëluar, regjimi i ka shtypur thuajse totalisht

1768476180_Irannnn.jpg

Sipas një raporti nga agjencia e lajmeve Associated Press, protestat që ‘mbërthyen’ Iranin gjatë ditëve të fundit, thuajse janë shtypur tërësisht.

Në javën që kur Teherani zbatoi një bllokim të internetit, ai ka kryer një shtypje të dhunshme ndaj protestuesve, për të cilën një grup i të drejtave të njeriut thotë se ka çuar në të paktën 2,615 vdekje.

Në Teheran, dëshmitarët i thanë AP-së se mëngjeset e fundit nuk panë shenja të zjarreve të ndezura gjatë natës, apo mbeturina në rrugë nga trazirat, siç ishte parë më parë.

Në mënyrë të ngjashme, u raportua se zhurma e të shtënave me armë zjarri, e cila kishte qenë intensive për disa netë, ishte zbehur gjithashtu.

Në median shtetërore iraniane, u pretendua se ishin kryer disa valë arrestimesh, duke synuar ata protestues që regjimi i quante “terroristë”.

“Që nga 8 janari, kemi parë një luftë të plotë dhe kushdo që ishte në tubim që atëherë është kriminel”, tha ministri i Drejtësisë së Iranit, Amin Hossein Rahimi, sipas një raporti nga agjencia e lajmeve Mizan e gjyqësorit.

Ora 11:59
Media: Trump do të donte që veprimi ushtarak në Iran të ishte i shpejtë dhe vendimtar

Donald Trump e ka informuar ekipin e tij të sigurisë kombëtare se do të donte që çdo veprim i SHBA-së në Iran t'i japë një goditje të shpejtë dhe vendimtare regjimit në Teheran, sipas NBC News.

Duke cituar një zyrtar amerikan, dy persona të njohur me diskutimet dhe një person të afërt me Shtëpinë e Bardhë, raporti shton se Trump po kërkon të shmangë çdo konflikt të zgjatur dhe të zvarritur.

"Nëse ai bën diçka, ai dëshiron që ajo të jetë përfundimtare", i tha NBC-së një nga njerëzit e njohur me diskutimet.

Presidenti amerikan është i gatshëm dhe i vullnetshëm të mbajë premtimin e tij ndaj protestuesve në vend për të ndërhyrë në mbështetje të përpjekjeve të tyre, shton raporti.

Ora 11:41
Turqia, kundër ndërhyrjes ushtarake në Iran: Problemet të zgjidhen përmes dialogut

1768473839_hakanfidan.JPG

Ministri i jashtëm turk, Hakan Fidan, tha se Turqia kundërshton një operacion ushtarak kundër Iranit .

"Ne jemi kundër një operacioni ushtarak kundër Iranit. Ne besojmë se problemet autentike të Iranit duhet të zgjidhen vetë.", deklaroi Fidan.

“Ne absolutisht duam që problemet të zgjidhen përmes dialogut”, shtoi ai, gjatë një komunikimi me mediat në Stamboll.

Ora 11:06
Trump vë në pikëpyetje mbështetjen e e udhëheqësit të opozitës iraniane: Nuk e di nëse do e marrë pushtetin

1768471787_donaldtrump.JPG

Presidenti i SHBA-së, Donald Trump shprehu pasiguri nëse udhëheqësi i opozitës iraniane në mërgim, Reza Pahlavi do të jetë në gjendje të sigurojë mbështetje brenda Iranit për të marrë përfundimisht pushtetin.

"Ai duket shumë i mirë, por nuk e di se si do të vepronte brenda vendit të tij. Dhe ne me të vërtetë nuk jemi ende në atë pikë. Nuk e di nëse vendi i tij do ta pranonte apo jo udhëheqjen e tij, dhe sigurisht nëse do ta pranonin, kjo do të ishte në rregull për mua.", tha Trump për Reuters.

Ora 08:26
Në Iran vijojnë protestat, Trump: Regjimi mund të bjerë

1768396887_donaldtrumpajatollahalikhamenei.JPG

Foto: Ali Khamenei dhe Donald Trump

Udhëheqësit klerikë të Republikës Islamike në Iran po bëjnë përpjekje për ta shtypur valën më të madhe të protestave antiqeveritare ndër vite, duke nxitur kërcënime për ndërhyrje nga SHBA-ja.

Vetë presidenti amerikan, Donald Trump tha se regjimi në Iran mund të bjerë, për shkak të trazirave që kanë përfshirë vendin.

"Qeveria mund të bjerë për shkak të trazirave, çdo regjim mund të dështojë"., u shpreh Trump nga Zyra Ovale.

Irani po përballet me protestat më të mëdha kundër regjimit klerikal në vitet e fundit, me autoritetet që po shtypin me brutalitet pakënaqësitë në rritje. Protestat nisën më 28 dhjetor për shkak të pakënaqësive me krizën ekonomike, zhvlerësimin e monedhës kombëtare dhe krizës energjetike.

Shtetet e Bashkuara kanë shprehur mbështetje për protestuesit iranianë, me presidentin amerikan, Donald Trump, që ka paralajmëruar autoritetet në Teheran se Uashingtoni do të ndërhyjë nëse Irani vret protestues.