Nga OpenAI te Google, Microsoft dhe Meta, Nvidia furnizon çipat e domosdoshëm për inteligjencën artificiale, investon te klientët e saj dhe financon qendrat e të dhënave. Një fuqi ekonomike dhe strategjike që ndihmon për të kuptuar pse themeluesi i saj është vënë në shënjestër të spiunëve kinezë.

Për të kuptuar pse shërbimet sekrete kineze dyshohet se janë përpjekur t'i afrohen Jensen Huang, duhet parë ajo që ka ndërtuar themeluesi i Nvidia-s, i cili dha dorëheqjen papritur më 12 nëntor.

Nuk bëhet fjalë thjesht për një gjigant të gjysmëpërçuesve, por për një kompani të domosdoshme për zhvillimin e inteligjencës artificiale: ajo furnizon me çipa kompanitë më të mëdha të këtij sektori dhe, gjithnjë e më shpesh, financon edhe infrastrukturën e tyre.

Kjo fuqi e ka kthyer Huang në një nga njerëzit më me ndikim në garën teknologjike mes Shteteve të Bashkuara dhe Kinës. Pikërisht në këtë kontekst, skandali i lidhjes së tij me një grua që dyshohet nga inteligjenca amerikane se punon për Pekinin merr përmasa që shkojnë shumë përtej jetës së tij private.

Nvidia, gjiganti i çipave që dominon inteligjencën artificiale

Pozita dominuese e Nvidia-s buron para së gjithash nga procesorët e saj, mbi të cilët mbështeten sistemet e mëdha të inteligjencës artificiale të zhvilluara nga OpenAI, Google, Microsoft, Meta dhe shumë kompani të tjera.

Por avantazhi i saj nuk lidhet vetëm me performancën e çipave. Për më shumë se 20 vjet, Nvidia ka ndërtuar rreth tyre një ekosistem programesh kompjuterike, rrjetesh dhe infrastrukture, që e bën të kushtueshëm dhe të ndërlikuar kalimin te konkurrentët.

Në tremujorin që përfundoi në korrik, të ardhurat arritën në 96.2 miliardë dollarë, më shumë se dyfishi krahasuar me një vit më parë. Nga kjo shumë, 89 miliardë dollarë erdhën nga qendrat e të dhënave, të cilat janë kthyer në motorin kryesor të rritjes.

“Banka qendrore e inteligjencës artificiale”: Si i financon Nvidia klientët e saj

Ekziston edhe një element i dytë, më pak i njohur, që ndihmon për të kuptuar fuqinë e Huang.

Siç e përkufizon revista The Economist, Nvidia po shndërrohet në një lloj “banke qendrore të inteligjencës artificiale”.

Ajo nuk kufizohet vetëm te shitja e procesorëve. Kompania investon në bizneset që i blejnë ata, mbështet ndërtimin e qendrave të të dhënave dhe ofron garanci financiare që u mundësojnë klientëve të marrin kredi me kushte më të favorshme.

Me fjalë të tjera, Nvidia ndihmon në krijimin dhe nxitjen e kërkesës për produktet e veta.

Kjo strategji e ka shndërruar grupin nga një furnizues i thjeshtë teknologjie në një nga aktorët kryesorë të financimit të inteligjencës artificiale.

Shifrat tregojnë përmasat e këtij fenomeni.

Sipas revistës britanike, gjatë tre viteve të fundit, Nvidia ka premtuar mbi 70 miliardë dollarë investime në kompani të reja teknologjike dhe rreth 300 miliardë dollarë mbështetje të mundshme financiare për klientët.

Në gusht, kompania njoftoi një marrëveshje me gjashtë grupe të mëdha financiare, mes tyre BlackRock, Goldman Sachs dhe KKR, për të mobilizuar mbi 500 miliardë dollarë kapital për infrastrukturën e inteligjencës artificiale.

Por jo të gjitha këto para vijnë drejtpërdrejt nga Nvidia.

Një pjesë e konsiderueshme përfshin investime nga palë të treta dhe garanci që mund të aktivizohen vetëm në rrethana të caktuara.

Megjithatë, thelbi nuk qëndron te madhësia e çdo angazhimi financiar, por te mënyra se si funksionon ky mekanizëm: Nvidia nuk shet më vetëm çipa, por ndihmon edhe që blerja e tyre të bëhet e mundur.

Rasti i CoreWeave

Shembulli më përfaqësues është ai i CoreWeave, një kompani e specializuar në dhënien me qira të kapaciteteve kompjuterike.

Nvidia është aksionere e saj, i shet procesorë për ndërtimin e qendrave të të dhënave dhe është angazhuar të blejë deri në 6.3 miliardë dollarë kapacitet që mund të mbetet i papërdorur deri në vitin 2032.

Kjo është një lloj garancie që e bën më të lehtë sigurimin e financimeve për ndërtimin e qendrave të reja.

Ndërkohë, në Ohajo, Nvidia ka parashikuar garanci deri në 105 miliardë dollarë për një projekt të madh infrastrukture të destinuar për OpenAI, i cili do të përdorë procesorët e saj.

Në këtë mënyrë, prodhuesi i çipave kontribuon në financimin e vetë tregut nga i cili siguron të ardhurat.

Por kjo strategji mbart edhe rreziqe. Nëse kërkesa për inteligjencë artificiale rritet më pak nga sa parashikohet, Nvidia mund të përballet me njëkohësisht më pak porosi dhe angazhime më të mëdha financiare ndaj klientëve që nuk arrijnë të përdorin të gjithë kapacitetin e blerë.

Për disa analistë, kjo perspektivë të kujton flluskën e telekomunikacionit në fund të viteve 1990.

Në atë periudhë, prodhues pajisjesh si Cisco dhe Lucent financonin operatorët që blinin produktet e tyre.

Kur kërkesa u ngadalësua, një pjesë e këtyre kredive u kthyen në humbje.

Situata bëhet edhe më e ndërlikuar nga fakti se disa prej klientëve më të mëdhenj të Nvidia-s, si Google, Amazon dhe Microsoft, po zhvillojnë procesorë alternativë për të ulur varësinë nga kompania amerikane.

Fuqia e Nvidia-s në garën teknologjike mes Shteteve të Bashkuara dhe Kinës

Por ndikimi i kompanisë së themeluar nga Huang nuk kufizohet vetëm te çipat dhe financimet. Themeluesi i Nvidia-s ishte kthyer gjithashtu në një bashkëbisedues të administratës Trump për vendimet që lidhen me eksportet e teknologjisë.

Ai ka mbështetur vazhdimisht nevojën për ta mbajtur të hapur tregun kinez, duke kundërshtuar kufizimet që pengojnë shitjen në Pekin të gjysmëpërçuesve më të avancuar. Ky qëndrim buron nga interesat tregtare të Nvidia-s, por bie ndesh me shqetësimet e Uashingtonit, ku këta procesorë konsiderohen strategjikë edhe për shkak të përdorimeve të tyre të mundshme ushtarake.

Pikërisht këtu, fuqia ekonomike e Nvidia-s kthehet në një çështje gjeopolitike. Huang kontrollonte një teknologji për të cilën Kina ka nevojë që të konkurrojë me Shtetet e Bashkuara, kontribuonte në financimin e infrastrukturës që e përdor këtë teknologji dhe kishte mundësi të ndikonte në diskutimet për rregullat që përcaktojnë tregtinë e saj.

Nuk ka prova publike që operacioni i dyshuar i spiunazhit të ketë mundësuar marrjen e informacioneve sekrete apo ndikimin në vendimet e Huang.

Por ky rast tregon pse afrimi me themeluesin e Nvidia-s mund të përbëjë një objektiv strategjik: jo vetëm për të mësuar sekretet e një kompanie, por edhe për të tentuar të ndikohet në ekuilibrat e një industrie nga e cila varet një pjesë gjithnjë e më e madhe e ekonomisë botërore./CorrieredellaSera