Kryeministri Edi Rama gjatë një interviste për median turke ‘Turkiye Today’ foli në lidhje me deklaratat e presidentit serb Aleksander Vuçiç në lidhje për bashkëpunimin mes Kroacisë, Kosovës dhe Shqipërisë. Kreu i qeverisë deklaroi se Vuçiç është një njeri i madh, por ka makthin e tij: Kosovën.

Sa i përket anëtarësimit të Shqipërisënë BE Rama tha se nuk ka një plan B.

"Ne duam t’i bashkohemi, pikë", tha Rama.

Gjatë kësaj interviste teksa ka vuri në dukje marrëdhënien e mirë midis Turqisë, Rama nga ana tjetër rikonfirmoi edhe njëherë mbështetjen e fortë të Shqipërisë për Kosovën.

“Nëse preket Kosova, preket Shqipëria. Nëse Kosova është nën një kërcënim ekzistencial, edhe Shqipëria është nën një kërcënim ekzistencial”, ka deklaruar kreu i qeverisë.

Duke folur për dialogun e bllokuar të ndërmjetësuar nga Bashkimi Evropian mes Prishtinës dhe Beogradit, Rama tha se këndvështrimi i tij nga Tirana natyrshëm ndryshon nga ai i kryeministrit të Kosovës, Albin Kurti, dhe udhëheqjes në Prishtinë.

“Unë jam në Tiranë, jo në Prishtinë. Kam qenë dëshmitar i luftës së përgjakshme që shpërbëri ish-Jugosllavia, e cila solli në Kosovë furinë e makinerisë nacional-socialiste të vdekjes dhe shkatërrimit”, theksoi Rama.

Artikulli i plotë:

Shqipëria dhe Turqia shpesh e përshkruajnë marrëdhënien e tyre dypalëshe si thellësisht strategjike, të mbështetura nga lidhjet historike dhe një raport i fortë personal midis udhëheqësve të tyre. Megjithatë, sipas kryeministrit të Shqipërisë Edi Rama, realiteti i gjurmës ekonomike të Turqisë në Ballkan nuk arrin të përputhet me ndikimin e saj politik.

Në një intervistë ekskluzive me Türkiye Today, Rama bëri një vlerësim për rolin e Ankarasë në rajon. Ai hodhi poshtë narrativat e vazhdueshme të ambicieve turke "neo-osmane", duke e sfiduar Ankaranë të shkojë përtej popullaritetit personal të Presidentit Rexhep Tajip Erdogan dhe të ankorojë strategjinë e saj ballkanike me investime të konsiderueshme ekonomike.

Kryeministri shqiptar vlerësoi gjithashtu marrëdhënien e tij personale me Presidentin Rexhep Tajip Erdogan.

"Kam një marrëdhënie të shkëlqyer me Presidentin Erdogan. Ai është shumë i drejtpërdrejtë; po është po, jo është jo", tha ai.

Ndërsa Rama e vlerësoi Presidentin Erdogan si një "mik të shkëlqyer" dhe një udhëheqës "të drejtpërdrejtë", ai theksoi se Turqia duhet të bëjë më shumë për të forcuar partneritetin e saj rajonal. Kur u pyet për shtyllat strukturore të partneritetit Turqi-Shqipëri dhe nëse tregtia po ecte përpara, Rama ishte i prerë.

Në një vërejtje që kishte për qëllim të ilustronte hendekun midis marrëdhënieve politike dhe lidhjeve ekonomike, Rama ofroi një krahasim me klubet më të mëdha të futbollit në Turqi.

"Nuk bëra llogaritjet e vlerës së Galatasarayt dhe Fenerbahce, por kam frikë se të marra së bashku, kjo vlerë është më e lartë se vlera e tregtisë midis Turqisë dhe Shqipërisë, dhe nuk është e mjaftueshme", vuri në dukje Rama.

"Të paktën duhet ta kapërcejmë ligën turke", tha ai.

Ai shtoi se aktualisht, nuk ka asnjë projekt ekonomik kryesor që ankoron marrëdhëniet dypalëshe.

"Do të doja që Turqia të bënte më shumë".

“Ka shumë paragjykime, stereotipe dhe gjëra të pakuptimta rreth përfshirjes së Turqisë në rajon, por për mua, kjo nuk është e mjaftueshme. Është larg të qenit e mjaftueshme.”

Turqia ka zgjeruar ndjeshëm praninë e saj ekonomike në të gjithë Ballkanin vitet e fundit nëpërmjet projekteve tregtare , investimeve dhe infrastrukturës. Sipas të dhënave të përpiluara nga Asambleja e Eksportuesve Turq, eksportet e Turqisë në vendet e Ballkanit arritën afërsisht 25.3 miliardë dollarë në vitin 2025, duke shënuar një rritje vjetore prej 8.1%. Ndër këto, Turqia eksportoi mallra me vlerë rreth 819.8 milionë dollarë në Shqipëri.

Ankaraja ka zgjeruar vazhdimisht gjurmën e saj ekonomike në Shqipëri përmes tregtisë, projekteve të infrastrukturës dhe investimeve në sektorin privat. Tregtia dypalëshe tejkalon 1 miliard dollarë dhe të dy vendet kanë vendosur një objektiv për të arritur në 2 miliardë dollarë, ndërsa investimet turke në Shqipëri arrijnë në total afërsisht 3.5 miliardë dollarë, sipas një raporti të vitit 2024 .

'Çfarë neo-osmani?'

Duke iu drejtuar akuzave të shpeshta nga vendet fqinje në lidhje me ambiciet "neo-osmane" të Turqisë, Rama i ironizoi, duke treguar një projekt të vonuar restaurimi që përfshinte një xhami "të vogël, të dëmtuar nga përmbytjet" në Shqipëri nga Agjencia Turke për Bashkëpunim dhe Koordinim (TIKA).

"Kemi ndërtuar një nga xhamitë më të bukura në këtë rajon, një gjë e vogël, dhe, nuk e di, tani tre vjet po presim që TIKA të bëjë punën e saj për ta riparuar", tha ai.

"Pra, nëse ata ishin vërtet neo-osmanë, të paktën ajo xhami do të kishte qenë e ndërtuar dhe e shkëlqyer pas përmbytjes së madhe që shkaktoi kaq shumë dëme", shtoi ai.

Rama vuri në dukje gjithashtu ironinë e Serbisë që drejton këto akuza, duke theksuar realitetin e zymtë se ku rrjedh në të vërtetë kapitali turk në rajon.

"Çfarë neo-osmani?" pyeti Rama. "Jam i sigurt, duke qenë dikush i fiksuar pas numrave dhe shifrave, presidenti i Serbisë mund ta shohë shumë mirë se Turqia investoi më shumë në Serbi sesa në Shqipëri dhe Kosovë të marra së bashku."

Tetorin e kaluar, Presidenti serb Aleksandar Vuçiç akuzoi Turqinë se “ëndërron Perandorinë Osmane” pas dorëzimit të dronëve Skydagger në Prishtinë. Më vonë, ai akuzoi gjithashtu Turqinë dhe Shtetet e Bashkuara se armatosin shqiptarët në Kosovë, duke e portretizuar atë si “një kërcënim të drejtpërdrejtë për Serbinë dhe integritetin e saj territorial”.

Kryeministri i Shqipërisë nuk i kurseu fjalët lidhur me akuzat e fundit të Vuçiçit se Shqipëria, Kroacia dhe Kosova po formonin një "aleancë ushtarake" që synonte rrezikimin e Serbisë. Rama i karakterizoi këto pretendime si frikë që rrjedhin nga paaftësia e Serbisë për të pranuar realitetin.

“Presidenti Vuçiç është dikush me të vërtetë me njohuri të mëdha, intuitë të shkëlqyer, që mezi pret shumë gjëra, por ai ka makthin e tij: është Kosova. Kaq është. Pikë”, deklaroi Rama.

"Kur makthi i pushton emocionet, ai arrin gjithashtu të thotë gjëra që, sinqerisht, nuk kanë kuptim", shtoi ai.

Duke iu drejtuar “aleancës” së supozuar, Rama e hodhi poshtë pretendimin: “Kjo është një tjetër britmë ... Merrni me mend, Serbia ka një marrëveshje shumë më të fortë me Kroacinë sesa kjo.”

Këshilla e tij për Beogradin ishte: “Kjo është arsyeja pse unë gjithmonë them “priteni litarin, lëreni të shkojë. Duke e lënë të shkojë, makthi juaj do të mbarojë... Të mos heqësh dorë nga diçka që ka ikur bëhet një makth.”

Megjithatë, pavarësisht mosmarrëveshjeve me Beogradin, Rama tha se Presidenti serb Vuçiç mbetet një udhëheqës “me të cilin mund të flasësh dhe të ndërtosh së bashku”.

"Mendoj se ai është dikush me të cilin mund të flasësh dhe të ndërtosh së bashku bazuar në objektiva të përbashkëta", tha ai për Vuçiçin.

Nëse Kosova është nën kërcënim, edhe Shqipëria është nën kërcënim

Duke iu referuar tensioneve rajonale, Rama riafirmoi mbështetjen e fortë të Shqipërisë për Kosovën dhe tha se pavarësia e saj nuk mund të kthehet mbrapsht.

“Kosova është e pavarur; është republikë”, tha ai.

“Ky proces është i pakthyeshëm”, shtoi ai.

Rama paralajmëroi gjithashtu se çdo kërcënim ekzistencial ndaj Kosovës do të ndikonte drejtpërdrejt në Shqipëri.

"Nëse preket Kosova, preket edhe Shqipëria", tha ai.

“Nëse Kosova është nën një kërcënim ekzistencial, edhe Shqipëria është nën një kërcënim ekzistencial”, vuri në dukje Rama.

Megjithatë, duke iu referuar dialogut të bllokuar të lehtësuar nga BE-ja midis Prishtinës dhe Beogradit, Rama pranoi se perspektiva e tij nga Tirana ndryshon natyrshëm nga ajo e Kryeministrit Albin Kurti dhe udhëheqjes në Prishtinë.

"Unë jam në Tiranë, jo në Prishtinë. Kam qenë dëshmitar i luftës së përgjakshme që shkatërroi ish-Jugosllavinë dhe që solli në Kosovë tërbimin e makinës nacionalsocialiste të vdekjes dhe shkatërrimit", shtoi Rama.

"Kujtimet e atij momenti, plagët dhe makthet janë ende të pranishme atje dhe jo aq të pranishme këtu. Ky është ndryshimi që gjithmonë duhet ta marr në konsideratë kur i shoh gjërat ndryshe nga këtu", shtoi kryeministri.

“Nuk ka plan B” për anëtarësimin në BE

Në vitin 2025, Shqipëria u shkëput nga fqinjët e saj për të hapur të gjitha grupet e mbetura negociuese me BE-në në kohë rekord. Qeveria ka vendosur një objektiv ambicioz për anëtarësim të plotë deri në vitin 2030.

Kur u pyet nëse Shqipëria ka një “Plan B” në rast se BE-ja ngec, Rama theksoi: “Nuk ka Plan B. Ne duam t’i bashkohemi, pikë.”

Kryeministri shqiptar e paraqiti procesin e pranimit jo si një favor diplomatik nga Brukseli, por si një "transferim të njohurive" kritike të nevojshme për ndërtimin e shtetit:

“Është e dhimbshme; ndonjëherë është madje poshtëruese dhe e neveritshme, mënyra se si ata nuk janë në gjendje të japin rezultate”, tha Rama teksa shtoi në fund të fundit, është ajo që është. Nuk janë ata që i kërkojnë Shqipërisë, ‘A mund t’ju ​​bashkohemi?’, jemi ne që i pyesim ata, ‘A mund t’ju ​​bashkohemi?’”

Sipas Ramës, procesi i anëtarësimit në BE shërben si një mekanizëm për reformën institucionale dhe për një qeverisje më të mirë, pavarësisht nëse anëtarësimi materializohet në fund të fundit.

Në mbyllje të intervistës, Rama i inkurajoi lexuesit e Türkiye Today të vizitojnë Shqipërinë dhe ta shijojnë vendin nga afër.

"Do të doja shumë që ata ta vizitonin Shqipërinë, sepse atëherë jam i sigurt se do të kthehen", shtoi ai./ Turkiye Today’