Rrathët e drurëve, një atlas biologjik që dëshmon klimën tokësore në histori
TIRANË,18 Nëntor / ATSH / – Përballë kërcënimit për ngrohjen globale, studiuesit janë të interesuar të dinë nëse ka pasur edhe në të shkuarën të tilla periudha mbi rruzullin tonë. Një atlas i rrathëve të pemëve për botën antike, na ofron të dhëna qysh nga nisja e epokës sonë. Këtë vit, kanë qenë shumë muaj […]
/ ATSH / - Përballë kërcënimit për ngrohjen globale, studiuesit janë të interesuar të dinë nëse ka pasur edhe në të shkuarën të tilla periudha mbi rruzullin tonë.
Një atlas i rrathëve të pemëve për botën antike, na ofron të dhëna qysh nga nisja e epokës sonë.
Këtë vit, kanë qenë shumë muaj ata që kanë sjellë me vete rekorde në temperaturat e ofruara.
Evropa ka tashmë 230 vite që regjistron në mënyrë sistematike të dhëna mbi motin në kontinent, por kjo është një periudhë fatkeqësisht tepër e shkurtër kohore për t'u marrë në konsideratë për të studiuar trendet e klimës, nëse kemi parasysh moshën e Tokës.
Shkencëtarët kanë gjetur një rrugë, që të paktën të rikonstruktojnë gjendjen e 2000 viteve të fundit mbi Tokë në lidhje me kushtet atmosferike e kësisoj të ndryshimeve klimaterike.
Për këtë, ata kanë vëzhguar me kujdes rrathët vjetorë të pemëve dhe kanë ndërtuar pas tyre harta të mirëfillta, sipas të cilave dëshmohet, se sa e thatë apo e lagësht për shembull, ka qenë vera në një vit të caktuar.
Një ekip kërkuesish nën drejtimin e Edward R. Cook nga Universiteti i Shtetit të Kolumbias ka përpiluar një atlas të tillë të formësuar nga harta të tilla për të ashtuquajturën "Bota Antike" në kontinentet: Europë, Afrikë, si dhe në rajonin e Lindjes së Mesme. Ai pasuron në fakt një atlas të tillë të ngjashëm me informacione për Amerikën e Veriut, që ka dalë në dritë qysh në vitin 2004, si dhe një tjetër për Azinë.
Cook dhe kolegët e tij nuk kanë marrë në shqyrtim vetëm rrathët vjetorë të pemëve, por edhe të dhëna të panumërta rrathësh pemësh të fosilizuara. Ata thonë se analizat e tyre dëshmojnë thatësirat e mëdha të viteve 1540, 1616, 1893 dhe 1921.
Gjetjet e Cook dëshmojnë edhe për periudhat ekstremisht të lagështa kohore të viteve 1315-1317 që kanë shkaktuar krizën më të madhe të urisë në Evropë për periudhën e Mesjetës. Një krahasim me atlasët për Amerikën Latine e Azinë dëshmoi veç të tjerash se mes shekujve të 11-të dhe mesit të shekullit 15, ka pasur qartësisht periudha më të gjata thatësire sesa në shekullin e 20-të.
Arsyet, shkencëtarët akoma nuk dinë ti shpjegojnë, por megjithatë atlasi i ri paraqet të dhëna që thjeshtojnë gjetjen e arsyeve për të tilla periudha thatësirash vdekjeprurëse.
Sondazhi i ditës:
Ftesa e Ramës, a duhet të kthehen emigrantët që punojnë në turizëm?
-
Po
28.9%
-
Jo
66.1%
-
Nuk e di
5%
Vota total: 7937
Votat totale janë unike
Lajme të tjera
-
Nga jet ski te skafet e gomonet, në 1 javë policia bllokon 32 mjete lundruese nga Ksamili në Koman! Gjobiten drejtuesit
18 Gusht, 11:53
-
Ankimimi i opozitës për Himarën, KQZ e shqyrton më 21 gusht! BF ankimoi rezultatin, pretendoi parregullsi në zgjedhje
18 Gusht, 11:46
-
Planifikon të blejë vilë në Palasë? Meloni: E pavërtetë, nuk e kam menduar asnjëherë
18 Gusht, 11:36
-
Vodhën 3 makina, 4 të arrestuar në Durrës! Njërin nga mjetet e morën duke u prezantuar si punonjës parkimi
18 Gusht, 11:19
-
Ekskluzive/ S’ka më kredi për të gjithë! ‘Black list’ në banka e jo banka! BSH rregullore, 3 shtylla për mbrojtjen nga mikrokreditë
18 Gusht, 11:05
-
Zjarret në vend! Ministria e Mbrojtjes: 6 vatra aktive! Vijojnë flakët në Bjeshkët e Bollotekut dhe mbi fshatin Tërnovë
18 Gusht, 10:58
-
Kurbin/ Me motor pa targa dhe i armatosur po shkonte të vriste kushëririn e tij, arrestohet 53-vjeçari (EMRI+VIDEO)
18 Gusht, 10:40
-
Ndarja nga jeta e gazetares Vera Zheji, Begaj: ‘Zonjë e madhe’ e mikrofonit dhe skenës
18 Gusht, 10:31
-
'Për mua, një qen është parajsë, është lumturi’ pse aktori Alain Delon kërkoi të varrosej pranë kafshëve të tij
18 Gusht, 10:20
-
VIDEO/ Zjarr në ndërtesën historike në qendër të Londrës
18 Gusht, 10:04
-
Ndahet nga jeta gazetari dhe zëdhënësi i Kishës Ortodokse, Thoma Dhima
18 Gusht, 09:53
-
Gjermani/ Kërcënuan me thikë punonjësin, 4 të burgosur arratisen nga spitali psikiatrik! Mes tyre edhe një shqiptar
18 Gusht, 09:48