Në ditën e dytë të edicionit të 4-të të Samitit të Diasporës, kryeministri Edi Rama veçoi roli kyç të shqiptarëve jashtë vendit në rindërtimin e të ardhmes së vendit dhe rrugën drejt procesit të integrimit. Rama tha se Shqipëria ka kaluar një transformim të thellë dhe tashmë ndodhet në ngjitjen e fundit drejt Bashkimit Evropian. Duke folur për zhvillimin e vendit Rama e krahasoi punën për Shqipërinë 2030 me një kantier ndërtimi, ku ka pluhur dhe shumë zhumë shurdhuese dhe për tu ndjerë të forë pëballë rrugës së thepisur ka nevojë për forcë dhe frymëzim
Hapja e punimeve u shënua nga një fjalim i ministrit të Jashtëm Ferit Hoxha.
“Sot nuk mblidhemi për në takim të radhës, si çdo herë kur bëhemi bashkë, dot në këtë sallë rreh një zemër e madhe, që e bën këtë qytet më shumë se vetëm kryeqytetin e Shqipërisë, e bën një shtëpi të përbashkët për të gjithëve. Samiti vjen në një moment kyç, Shqipëria po ecën drejt të ardhmes evropiane dhe të njëjtën gjë mund të them dhe për Kosovën. Diaspora nuk është thjeshtë jashtë, jo një adresë kur drejtohemi kur kemi nevojë, por një dimension plotësues i identitetin tonë kombëtar", tha ndër të tjera ministri Hoxha.
Axhenda parashikon për sot zhvillimin e 4 paneleve diskutimi me tematika nga demokracia në diasporë, shëndeti, inovacioni, zhvillimi lokal e rural e deri te gjuha shqipe. Në varësi të temave të diskutimit, të ftuarit në panel do të jenë përfaqësues të fushave nga vende të ndryshme pjesëmarrëse në samit, ministra, kryetarë bashkie, shkrimtarë, profesorë e të tjerë. Dita e dytë e samitit do të mbyllet me një mbrëmje gala në sallën e Kongreseve.
Paneli 1: Diaspora dhe demokracia përfaqësuese në hapësirën shqiptare: Nga vota te përfaqësimi institucional
Paneli 2: Diaspora partner në biznes dhe inovacion
Paneli 3: Diaspora dhe sistemi shëndetësor
Paneli 4: Këndi i librit – ‘Libri si urë identiteti’
Paneli 5: Diaspora mbarëshqiptare: A po bëjmë çfarë duhet bashkarisht?
Paneli 6: Mësimi digjital dhe standardizimi i gjuhës shqipe në diasporë
Paneli 7: Diaspora dhe kërkimi shkencor – programi read
Paneli 8: Zhvillimi lokal dhe rural – A ka rol për diasporën
Lajmi në përditësim...

Kryeministri Edi Rama në samitin e diasporës u ndal edhe te paragjykimet me të cilat përballeshin shqiptarët për emrin e vendit tonë. Por, sot Rama tha se imazhi i Shqipërisë ka ndryshuar, dhe nga një vend që nuk dihej se ku binte në hartë, në një vend që përmendet me kuriozitet dhe dëshirë. Shefi i qeverisë tha se kur e nisën rrugëtimin 13 vite më parë, e gjetën Shqipërinë me 2 mln turistë, ku edhe paaardhësi i tij (Sali Berisha), numëronte edhe veten si turist. Por, Rama tha se sot ky realitet ka ndryshuar, me 12 mln turistë që kanë vizituar vendin tonë dhe 1.6 miliardë euro investime të huaja në vit. Për kryeministrin, Shqipëria nuk është më një vend që përballet me përbuzje dhe paragjykime, por një emër që flet vetë në të gjitha gjuhët e botës.
“Atëherë shumë prej jush ishit shqiptarë që shpesh duhet të përballeshit me paragjykime për emrin e vendit, sot jemi kryelartë kudo dhe kurdo emri i vendit tonë thirret në vëmendje sepse emri i Shqipërisë ka kaluar një transformim të thellë. Nga një sinonim i së keqes, Shqipëria është sinonim i detit, diellit, natyrës dhe mikpritjes së njerëzve. Nga një vend që përmendej me dyshim dhe përbuzje, Shqipëria sot është një vend që përmendet në rastin më të mirë me kuriozitet dhe në rastin edhe më të mirë me dëshirë. Nga një emër që shpesh duhej shpjeguar se ku binte në hartën e botës, sot Shqipëria është një emër që flet vetë në të gjitha gjuhët e botës.
Sot Shqipëria është shumë më ndryshe nga atëherë kur ne u mblodhëm në samitin e parë të diasporës. E nisëm rrugëtimin tonë me të ardhura për frymë më pak se 3 mijë euro në vit dhe sot jemi mbi 11 mijë euro në vit, synimi ynë është që në vitin 2030 të jemi mbi 15 mijë euro në vit.
E nisëm rrugëtimin tonë me 2 milionë e ca turistë, ku edhe paraardhësi im e numëronte veten si turist sa herë kthehej nga udhëtimet e punës dhe çdo shqiptar kur kthehej në shtëpi numërohej si turist. Në atë kohë Shqipëria kishte 300 milionë euro investime të huaja, sot Shqipëria ka 12 milionë turistë dhe kaloi 1.6 miliardë euro investime të huaja në vit.
Atëherë askush prej jush, kur dilnit nga kufijtë e Shqipërisë apo kur kërkonit një shërbim, nuk mund ta merrnit dot veçse duke pritur pushimet për t’u kthyer në shtëpi dhe në vend që të pushonit në të gjitha ditët, ta kalonit një ditë të tërë në radhë për të marrë një shërbim. Sot ju i merrni 95% të shërbimeve falë shtetësisë suaj dhe një klik në smartphone-in tuaj”, tha Rama.

Kryeministri Edi Rama ftoi diasporën për tu bërë pjesë e rrugëtimit të Shqipërisë drejt anëtarësimit në familjen e madhe evropiane. Rama tha se sot Shqipëria nuk duhet të shihet si një vend që diaspora e la pas, por si një shtet evropian që ka nevojë për të gjithë. Anëtarësimi në BE, tha Rama, është amaneti i të parëve që kontribuuan në formimin e shtetit shqiptar.
"Në mbyllje dua të them se sot nuk dola këtu për të bërë një fjalim e për të dhënë një mesazh po për të bërë ftesën e përsëritur që të vijojmë të rilidhemi jo vetëm emocionalisht por në mënyrë aktive. Për ta parë Shqipërinë si një vend që po bëhet një shtet europian dhe ka nevojë për të gjithë. Një ftesë për të qenë pjesë e një projekti të madh kombëtar, që është më i madh se cdo qeveri, i madh sa amanti I gjithë atyre nga Gjergj Kastrioti te Ismail Qemali e me radhë, një amanet që e kërkon Shqipërinë dhe kombin shqiptar në tryezën e përbashkët të asaj familje ku më në fund ne po bëhemi gati të jemi pjesë e pandarë. Cka do të thotë në fund të fundit të jemi pjesë e pandarë e një familje popujsh si popuj dhe kombesh si komb sepse një popull dhe një komb nuk është qeveria e tij por është është bartësi i të gjithë amaneteve që e cojnë atë përpara në emër të së ardhmes, por edhe duke mos e harruar borxhin nda atyre që i dhanë të shkuarës atë kuptim për të cilin ne sot të gjithë ndjehemi krenar që themi jemi shqiptar. Rroftë Shqipëria, rroftë Kosova, rrofshin shqiptarët kudo ku janë”, tha Rama në mbyllje të fjalës së tij.

Kryeministri Edi Rama foli për rrugën e Shqipërisë drejt Be ndërsa ftoi të gjithë shqiptarët kudo që ndodhen për të investuar në vendin e tyre. Rama nuk la pa përmendur as Kosovën që e cilësoi si shteti tjetër i pavarur i shqiptarëve.
“Këtu qëndron ndryshimi më i madh: falë reformave transformuese dhe përpjekjeve integruese, kemi kaluar nga një Shqipëri që përpiqej të mbijetonte në një që përpiqet të përmirësohet; nga një vend që kërkonte të pranohej ndërkombëtarisht, në një Shqipëri që respektohet si kurrë më parë. Sot është një vend që ndryshon çdo ditë, ndonjëherë ngadalë e ndonjëherë më shpejt, por në mënyrë të padiskutueshme Shqipëria ecën vetëm përpara. Shqipëria 2030 nuk është objektiv politik, por zgjedhje qytetërimi. Një rrugëtim që shumë prej jush e kanë jetuar duke u integruar në shoqëri që përfaqësojnë vlerat që ne synojmë të rrënjosim këtu në shtëpi. Ju më mirë e dini që kjo rrugë nuk është pa sfida; çfarë ju keni hequr në kurriz është e paharrueshme dhe vlen për të kujtuar atë që Shqipëria ka hequr në kurriz deri në ditën kur të ulet në tryezën e përbashkët evropiane. Asnjë transformim i madh nuk mund të jetë pa hequr të tëra në kurriz. Do të ketë, pa diskutim, zhgënjime, momente kur duket sikur asgjë nuk ia vlen, edhe momente kur progresi mund të duket i ngadalësuar, por asnjë rrugë suksesi nuk ndërtohet përmes rehatisë, dhe kombet jo e jo nuk ndërtohen në momente rehatie, por në tensione mes asaj që ishte dhe asaj që duhet të jetë. E bukura është ajo që Shqipëria mund të jetë; nuk është më një ëndërr e largët, por një rrugë e dukshme dhe e prekshme.
Zgjodha të sjell një gjest, një akt, një vendim të qenies, që mua më duket se ka brenda, përveç konkretësisë, edhe simbolikë. Paketa e maleve për të gjithë ata që e kanë lënë tokën e tyre në mal për të kërkuar një jetë më të mirë jashtë Shqipërisë. Malet kanë qenë gjithmonë vendi ku shqiptarët janë tërhequr për t’u mbrojtur, për t’u fshehur nga ata që i kërkonin për t’i marrë rob e për t’i asimiluar, por sot ka ardhur dita kur malet mund të bëhen pjesë e burimeve të mirëqenies shqiptare. Kemi botën që vjen përmes vizitorëve të shumtë dhe eksploron edhe malet, dhe kemi shqiptarët e botës që tani e shohin që Shqipëria nuk është më e bukur vetëm për ta dhe për ata rrotull. I them shqiptarëve që kanë një tokë në mal e kodër që ta marrin në dorë paketën e maleve dhe ta kthejnë atë tokë, atë shtëpi, në burim mirëqenieje. Ajo që Shqipëria sot, që tërheq 12 milionë turistë në vit, është në gjendje të bëjë për ta, falë investimit të tyre dhe mbështetjes së qeverisë, është që nga ai burim i ri mirëqenieje ata do të fitojnë në fund të muajit më shumë sesa fitojnë duke punuar për të tjerët jashtë atdheut. Nga distanca në afërsi, nga kujtesa në angazhim, le të jemi të qartë: e ardhmja e Shqipërisë nuk shkruhet vetëm në Tiranë, Romë, Athinë, Londër, por në çdo vend ku shqiptarët jetojnë, punojnë dhe ëndërrojnë. E ardhmja shkruhet edhe kudo që shqiptarët jetojnë rreth e rrotull kufijve të Shqipërisë, duke filluar nga shteti tjetër i pavarur i shqiptarëve, Kosova, e duke vazhduar me shqiptarët në Maqedoninë e Veriut, të cilët s’duhet ta harrojë askush, janë një popull shtetformues i republikës mike, e duke vazhduar me shqiptarët në Malin e Zi e gjetkë”, tha Rama.
Në samitin e diasporës, kryeministri Edi Rama u ndal edhe te rruga e Shqipërisë drejt BE-së. Rama tha se dikur Shqipëria ishte e damkosur nga BE si atdheu pandëshkueshmërisë, por duke theksuar se sot ky mit ka rënë. Rama tha se dot drejtësia është e pavarur dhe socialistët me vullnet të plotë i dorëzuan shpatën.
"Shqipëria ishte e damkosur nga BE si atdheu i pandëshkueshmërisë, ku ligji vepronte vetëm ndaj të dobëtve dhe ku çdo i fortë sundonte ligjin. Sot pandëshkueshmëria është mit i të kaluarës. Sot Shqipëria është vendi ku askush nuk është mbi ligjin dhe drejtësia është e pavarur, siç nuk ka qenë qysh në krye të herës nga 1912, deri kur ne me vullnet të plotë i dorëzuam asaj shpatën që i takon vetëm duarve të saj për të bërë drejtësi të barabartë për të gjithë dhe pa kursyer askënd.
Atëherë Shqipërisë i mbyllej dera e negociatave për anëtarësim në BE, sot i kemi çelur të gjithë kapitujt e negociatave dhe e kemi bërë në një kohë rekord për vetëm 11 muaj. Njësoj si ju, kur ju mbyllej dera në fytyrë në ato hapa të parë në rrugët e botës dhe kur askush nuk kishte kohë dhe respekt e besim, por ju këmbëngulnit dhe pasi shkonit në darkë dhe fshinit lotët nga poshtërimi i ditës, riktheheshit në mëngjes për të vazhduar, për të qenë gati për derën kur të hapej.
Edhe Shqipëria këmbënguli dhe ishte gati në momentin kur dera u hap dhe i hapi kapitujt më shpejt se çdo vend tjetër në rrugën e anëtarësimit para saj. Kur ju erdhët në samitin e parë, e ardhmja europiane ishte aspirata që mbetej larg, sot e ardhmja është një tryezë ku jemi të ulur çdo ditë ne dhe KE me ambicien e përbashkët për të mbyllur negociatat deri në fund të vitit 2027.
Sot nuk duket më një kumt dëshiror në ajër, por është një fjalë që zë vend si një fjalë e përditshme ajo që Ismail Qemali tha: Shqipëria do të bëhet. Në gojën e atit të pavdekshëm, ajo fjali nuk ishte përshkrim, por një besim që kaloi nëpër breza mes peripecish, dështimesh, ringritjesh, një besim që sot, si kurrë ndonjëherë, ka marrë trajtën konkrete të shtetbërjes europiane të Shqipërisë dhe të objektivit që tanimë nuk parashtrohet, por shihet, preket me sy më afër se kurrë, për të çuar Shqipërinë në tryezën europiane si të barabartë mes të barabartësh në 2030", tha Rama.
Kryeministri Edi Rama tha se sot emri i Shqipërisë thirret me nder pasi nga një sinonim i të keqes është kthyer në një sinonim i natyrës dhe mikpritjes së njerëzve.
“Është padyshim edhe mishërim i bindjes se diaspora nuk është në periferi të jetës kombëtare, por në qendrën e saj. Shqipëria sot nuk është më vendi që i kërkon diasporës kujtesë dhe indulgjencë monetare. Ky vend është kantier transformimesh që e fton diasporën në pjesëmarrje në investime, inovacion, jetën akademike, në ndërtimin e së ardhmes së Shqipërisë. Si në çdo kantier, edhe në kantierin e Shqipërisë 2030 në BE ka pluhur, pisllëk, zhurmë, por mjafton të kthejmë kokën pas në kohën kur filluam të mendonim për samitin e parë, për të marrë kurajë, frymëzim dhe për të vijuar punën kolosale. Atëherë, ky ishte mbi të gjitha momenti i ritakimit në një vend plot shpresë e plagë të hapura; ishte një hap i parë për të thirrur fuqinë e diasporës dhe për t’u ndjerë më të fortë përballë tatëpjetës së thepisur që duhet të ngjisnim drejt majës, ku sot jemi më afër se kurrë.
Ai ishte fillimi i një bisede të ndërprerë të Shqipërisë dhe bijve të saj përtej detit dhe maleve. Sot jemi në fazën e ndërtimeve të saj, që ka qenë boshti i bisedimeve shekullore: lidhjen me atë anë të botës ku dielli lind andej nga perëndon. Në samitin e parë, kërkesa ishte e drejta e votës nga jashtë atdheut, dhe në të dytin e të tretin ishte një kërkesë themelore për të qenë jo vetëm pjesë emocionale, por edhe aktive e vendimmarrjes. Ju vini këtu pasi e keni ushtruar atë të drejtë. Nga një e drejtë e kërkuar, në një e drejtë e ushtruar. Atëherë, shumë prej jush ishit shqiptarë që shpesh duhet të përballeshit me paragjykime për emrin e vendit; sot jemi kryelartë kudo dhe kurdo që emri i vendit tonë thirret në vëmendje, sepse emri i Shqipërisë ka kaluar një transformim të thellë. Nga një sinonim i së keqes, Shqipëria është sinonim i detit, diellit, natyrës dhe mikpritjes së njerëzve”, tha Rama.
Në samitin e diapsorës, kryeministri Rama theksoi se Shqipëria nuk kufizohet vetëm brenda territorit të saj. Në një mesazh për shqiptarët jashtë vendit, ai tha se ajo që dikur ishte një largim i dhimbshëm, sot është kthyer në një lidhje të pazëvendësueshme dhe një urë që rrit kontributin dhe vlerën e Shqipërisë në botë.
"Kënaqësi të vi këtu si një zë, me shumë zërash, që formojnë bashkësinë e një kombi shumë më të madh. Shqipëria nuk mbaron aty ku mbaron territori i saj, Shqipëria jeton kudo ku shqiptarët majën gjuhën, shpresën kokëfortë dhe ndjen e pathyeshme të përkatësisë së tyre kombëtare. Sot kur bota është me e ndërlidhur se kurrë dhe kur fjala si kurrë më parë vjen e ven në çast sa hap e mbyll sytë nga një kontinent në tjetrin, ju jeni zgjatimi i Shqipërisë kudo në botë. Ka pasur një kohë kur shqiptarët iknin nga atdheu duke i mbajtur zemrat si gurë mbi shpinë, duke marrë me vete guximin e kujt s’ka asgjë për të humbur dhe dhimbjen e ndarjes me gjithçka. Por atë që historia deri dje e quante ikje të pangushëllueshme koha e ka shndërruar në një lidhje të pazëvendësueshme, ajo që dikur dukej si hendek, sot është bërë urë. Sot diaspora shqiptare nuk është histori ikje, por e shumëfishimit të forcave të kontributit shqiptar dhe vlerës së shtuar të Shqipërisë. Shqiptarët ndërtuan jetë, familje karrierë, sipërmarrje, në vende që nisën ti njohin ata jo përmes stereotipave, por dobisë, qëndrueshmërisë e fisnikërisë", tha Rama.
Ministri i Jashtëm Ferit Hoxha tha se diaspora është dimension plotësues i identitetit kombëtar shqiptar.
“Sot nuk mblidhemi për një takim të radhës; si çdo herë kur bëhemi bashkë, në këtë sallë rreh një zemër e madhe, që e bën këtë qytet më shumë se vetëm kryeqytetin e Shqipërisë, e bën një shtëpi të përbashkët për të gjithë ne. Samiti vjen në një moment kyç: Shqipëria po ecën drejt të ardhmes evropiane dhe të njëjtën gjë mund të them edhe për Kosovën. Diaspora nuk është thjesht jashtë, jo një adresë ku drejtohemi kur kemi nevojë, por një dimension plotësues i identitetit tonë kombëtar.
Gjuha shqipe është ADN-ja jonë, është kujtesë, identitet, vazhdimësi. Pa gjuhën do të na mbetej vetëm trupi. Përpjekjet për gjuhën, në rajon e diasporë, janë përpjekje për të qenë vetvetja. Nëse gjuha jonë, që i ka rezistuar shekujve, dobësohet sot kur jemi më të ditur e më të lidhur, përgjegjësia është vetëm e jona. Gjuhën shqipe ta çojmë në vendin që meriton, në familjen e madhe evropiane. Nga brezi i parë që u largua me pak shpresë, por shumë kurajë, ju keni ndërtuar një kapitull të ri të shqiptarisë globale. Edhe nga larg, ju e keni gjithmonë afër. Sot, në kohë zhvillimi, ju duam partnerë. Atdheu është kudo ku ka shqiptarë. Përmes rrënjëve lartësohemi, përmes dijeve forcohemi”, tha Hoxha.
Komente











