Telefonata mes Donald Trump dhe Vladimir Putin i rikthen në një farë mënyre liderit të Kremlinit një rol në çështjen iraniane. Dhe Putin, i cili nga bllokimi i Ngushticës së Hormuzit ka marrë dhuratën e papritur të rritjes së çmimeve të naftës dhe gazit, përpiqet të nxjerrë përfitimin maksimal nga situata.

Një ditë pas bisedës me Trumpin, zëdhënësi i Kremlinit, Dmitrij Peskov, shpjegoi se presidenti rus ka paraqitur disa propozime ndërmjetësimi për konfliktin në Iran dhe se këto “janë ende mbi tryezë”. Për këtë kishte lënë të kuptohej edhe vetë Trump në fund të telefonatës, duke thënë se “Putin dëshiron të ndihmojë” për uljen e tensioneve, por duke shtuar se “kontributi i tij do të ishte edhe më i dobishëm nëse do t’i jepte fund luftës në Ukrainë”.

Ky shkëmbim konfirmon përpjekjen e “Carit” për t’u paraqitur si një bashkëbisedues i besueshëm dhe i domosdoshëm në Lindjen e Mesme, pavarësisht se më parë në Siri dhe tani në Iran ai ka parë pothuajse i pafuqishëm humbjen ushtarake të dy aleatëve të tij besnikë.

Para telefonatës me Trumpin, gjatë një takimi me drejtuesit e kompanive energjetike ruse, Putin kishte kujtuar paralajmërimet e Rusisë për rrezikun që çdo veprim destabilizues në rajon të çonte në një krizë të rëndë energjetike me pasoja shkatërruese për ekonominë globale — skenar që tashmë është materializuar. “Brenda muajit të ardhshëm, rrjedha e naftës nga Ngushtica e Hormuzit mund të ndalet plotësisht”, kishte thënë Putin, duke bërë edhe një tjetër kthesë retorike ndaj Evropës. Vetëm pak ditë pasi kishte kërcënuar se do të ndërpriste plotësisht furnizimet me gaz për tregun evropian, “Cari” u shpreh se është i gatshëm të punojë sërish me Evropën, me kusht që qeveritë të jenë të gatshme të rikthehen në një bashkëpunim “të qëndrueshëm dhe stabil, të lirë nga konsideratat politike”.

Madje, Putin siguroi se do të vazhdojë të furnizojë evropianët që ai i konsideron të besueshëm — konkretisht Hungarinë dhe Sllovakinë. Para pushtimit të Ukrainës, Evropa blinte nga Moska më shumë se 40% të gazit të saj; kjo përqindje ka rënë në 13% në vitin 2025.

Janë vetë Shtetet e Bashkuara që po e rikthejnë Putinin në lojë, me njoftimin se po shqyrtojnë një “lehtësim të gjerë të sanksioneve ndaj naftës ruse”, me vendime të posaçme sipas modelit të asaj që kanë bërë tashmë për Indinë, e cila është autorizuar të blejë naftë ruse për një muaj pa iu nënshtruar tarifave. Këtë e konfirmuan fillimisht Sekretari i Thesarit, Scott Bessent, dhe më pas vetë Trump. Qëllimi i këtij vendimi është të kundërshtohet rritja e çmimeve të energjisë, duke shtuar ofertën e naftës dhe gazit për të përballuar ngushtimin e furnizimit nga Hormuzi.

Sulmi amerikan ndaj Teheranit dhe reagimi iranian kundër vendeve të rajonit, me mbylljen e kalimit detar mes Gadishullit Arabik dhe Iranit — nga ku kalon një e pesta e naftës dhe gazit në botë — kanë bërë që çmimi i një fuçie nafte të kalojë mbi 100 dollarë. Një bekim për Ministrinë ruse të Financave, e cila për buxhetin e vitit 2026 kishte parashikuar një çmim prej 59 dollarësh për fuçi, duke llogaritur ulje të shpenzimeve civile dhe rritje taksash për të vazhduar financimin e luftës në Ukrainë.

Sigurisht, ky është oksigjen afatshkurtër. “Për të pasur një ndikim domethënës në ekonominë ruse, çmimet duhet të mbeten në këtë nivel për rreth një vit”, shpjegoi Vladimir Milov, ish-zëvendësministër i Energjisë, i cili më pas ra në disfavor dhe tani jeton në mërgim. Por edhe vetëm për kohëzgjatjen e konfliktit aktual — që sipas Trump nuk pritet të zgjasë shumë — Putin synon të kapitalizojë këtë avantazh të papritur. Dhe jo vetëm në planin ekonomik.

Kështu, “Cari” propozohet si ndërmjetës dhe aktor i pashmangshëm në Lindjen e Mesme, përpiqet të ruajë lidhjet me Teheranin (madje ka shprehur mbështetje të pakushtëzuar për udhëheqësin e ri suprem) dhe, jo më pak e rëndësishme, përfiton nga të ardhurat e reja — dhe nga shpërqendrimi i përgjithshëm — për të intensifikuar përpjekjet e luftës kundër Kievit, ku megjithatë gjërat nuk po shkojnë aq mirë sa pretendon propaganda e tij.

Është si të mbash njëkohësisht shumë topa në ajër: një akt virtuoziteti politik dhe diplomatik shumë i brishtë dhe me kohëzgjatje të pasigurt. Do të mjaftonte që Trump të shpallte “mission accomplished”, cilido qoftë rezultati i arritur, që kështjella prej letrash e Vladimir Vladimiroviçit të shembej./ Corriere della Sera