NJU JORK – Presidenti Donald Trump pretendon se në Shtetet e Bashkuara mund të votohet pa paraqitur një dokument identiteti. Në të vërtetë, situata nuk është aspak kaq e thjeshtë, por shumë më komplekse. Është e pavërtetë, siç pretendon presidenti, se askush nuk ka nevojë të paraqesë një dokument identifikimi për të votuar.

Në shumë shtete amerikane dokumenti i identitetit kërkohet. Arsyeja historike pse SHBA nuk ka një sistem kombëtar të kartës së identitetit lidhet me sistemin federal: zgjedhjet administrohen tradicionalisht nga shtetet dhe administratat lokale, jo nga qeveria federale. Çështja është bërë politike. Mbështetësit e detyrimit për të provuar shtetësinë thonë se kjo ndihmon në parandalimin e mashtrimeve zgjedhore, ndërsa kritikët argumentojnë se rregullat më të rrepta mund ta bëjnë votimin më të vështirë dhe më të kushtueshëm për kategori të caktuara, si të moshuarit, personat me të ardhura të ulëta dhe ata që nuk kanë patentë drejtimi.

Për më tepër, Save Act, ligji i mbështetur nga Trump, parashikon që si dokumente të vlefshme të pranohen, ndër të tjera, pasaporta dhe certifikata e lindjes. Megjithatë, miliona amerikanë nuk kanë pasaportë ose nuk kanë mundësi të përballojnë koston e saj, e cila varion nga 60 deri në 100 dollarë.

Në SHBA, gratë e martuara shpesh marrin mbiemrin e bashkëshortit, ndaj certifikata e lindjes nuk përputhet më me mbiemrin që figuron në dokumentet pas martesës. E njëjta gjë ndodh edhe me gratë e divorcuara, të cilat shpesh vazhdojnë të mbajnë mbiemrin e ish-bashkëshortit. Ka gjithashtu shumë raste kur, pas zhvendosjes nga një shtet në tjetrin, të dhënat nuk përditësohen. Ky është një problem shtesë që mund të pengojë ushtrimin e së drejtës së votës për miliona gra.

Megjithatë, debati lidhet me përdorimin e kartës së identitetit si dokumenti i vetëm i pranueshëm për votim, dhe jo me pretendimin se kushdo mund të paraqitet në qendrën e votimit dhe të votojë pa treguar asnjë dokument, siç lë të kuptohet Trump. Kjo nuk është e mundur në asnjë shtet amerikan.

Votuesit duhet të jenë të regjistruar në listat zgjedhore të shtetit ku votojnë dhe regjistrimi bëhet përmes paraqitjes së një sërë dokumentesh që vërtetojnë vendbanimin. Në disa shtete, si Nju Jorku, votuesi merr në shtëpi një fletë njoftimi me të cilën paraqitet në qendrën e votimit. Në këto raste, shpesh nuk është e nevojshme të paraqitet një dokument identiteti, sepse ajo fletë është unike dhe mund të përdoret vetëm një herë. Identiteti verifikohet duke krahasuar të dhënat me regjistrin zgjedhor dhe nënshkrimin e votuesit.

Dokument identiteti kërkohet në 36 shtete

Sipas National Conference of State Legislatures (të dhënat janë të përditësuara deri në vitin 2024, viti i zgjedhjeve të fundit presidenciale), 36 shtete amerikane kërkojnë që votuesit të paraqesin një formë identifikimi në qendrën e votimit, qoftë detyrimisht ose sipas kërkesës. Disa prej tyre kërkojnë një dokument me fotografi.

Ndërkohë, 14 shtetet e tjera dhe Uashington D.C., kryeqyteti i SHBA-së, përdorin metoda të tjera për verifikimin e identitetit të votuesve. Në shumicën e rasteve, informacionet e dhëna në qendrën e votimit krahasohen me të dhënat që ndodhen në regjistrat zgjedhorë.

Nëntë shtete amerikane kërkojnë detyrimisht paraqitjen e një dokumenti identiteti me fotografi për të votuar: Arkansas, Georgia, Indiana, Kansas, Mississippi, Karolina e Veriut, Ohio, Tennessee dhe Wisconsin.

Në 14 shtete të tjera, nëse një votues nuk disponon dokument identiteti, ai mund të votojë me një fletëvotim të përkohshëm ose të nënshkruajë një deklaratë nën betim që konfirmon identitetin e tij. Në këtë rast përdoret një fletëvotim provizor, i cili ruhet veçmas derisa autoritetet të verifikojnë nëse votuesi i plotëson kushtet. Fletëvotimi provizor u jepet votuesve edhe kur të dhënat e tyre nuk përputhen plotësisht me regjistrat. Këtë sistem e zbatojnë Alabama, Arizona, Florida, Idaho, Luiziana, Michigan, Missouri, Montana, Nebraska, Rhode Island, Karolina e Jugut, Dakota e Jugut, Teksasi dhe Wyoming.

Ndërkohë, 28 shtete nuk kërkojnë dokument identiteti me fotografi: Alaska, Kalifornia, Kolorado, Konektikati, Delaware, Distrikti i Kolumbias (Uashington D.C.), Havai, Ilinois, Ajoua, Kentaki, Oklahoma, Oregoni, Maine, Merilendi, Masaçusetsi, Minesota, Nevada, Nju Hempshajër, Nju Xhersi, Nju Meksiko, Nju Jorku, Dakota e Veriut, Pensilvania, Juta, Vermonti, Virxhinia, Uashingtoni dhe Virxhinia Perëndimore.

Ata që votojnë për herë të parë duhet të paraqesin një dokument identiteti ditën e zgjedhjeve nëse nuk janë regjistruar personalisht në listat zgjedhore ose nuk kanë paraqitur dokument identifikimi gjatë regjistrimit. Dokumentet që pranohen zakonisht janë të ndryshme: nga karta e identitetit me fotografi deri te një faturë e fundit e shërbimeve që mban emrin e votuesit, një ekstrakt bankar, një çek i lëshuar nga qeveria, fletëpagesa ose një dokument i lëshuar nga një institucion publik.

Çfarë parashikon plani i Trump

Save Act synon të vendosë kërkesa të reja për të provuar shtetësinë amerikane në momentin e regjistrimit për votim. Trump argumenton se objektivi është të pengohet votimi i shtetasve të huaj dhe, për këtë arsye, kërkon paraqitjen e dokumenteve që vërtetojnë shtetësinë.

Megjithatë, edhe sot të huajt nuk lejohen të votojnë në zgjedhjet federale dhe, në shumicën e rasteve, as në zgjedhjet shtetërore apo lokale. Rastet e dokumentuara të votimit të paligjshëm nga persona që nuk janë shtetas amerikanë janë jashtëzakonisht të rralla.

Sipas disa analistëve, synimi i Trump është të shtojë pengesa burokratike që historikisht e bëjnë më të vështirë votimin për të rinjtë, personat me të ardhura të ulëta, të moshuarit dhe disa pakica etnike, të cilët konsiderohen si elektorat potencial i Partisë Demokratike.

Por, sipas disa vëzhguesve, objektivi i vërtetë është që, në rast humbjeje në zgjedhjet e nëntorit, Trump të mund të pretendojë se ka pasur manipulim zgjedhor dhe të mos e pranojë rezultatin e votimit.

Presidenti dhe republikanët kanë frikë se mund të humbasin kontrollin e Dhomës së Përfaqësuesve, madje edhe të Senatit. Një skenar i tillë do ta vinte në vështirësi Trumpin dhe do të hapte rrugën për një valë të re kërkesash për ndjekje penale ndaj shumë anëtarëve të administratës së tij, të cilën opozita e cilëson si qeverinë më të korruptuar në historinë amerikane. Për Trumpin do të shtoheshin edhe mundësitë për një procedurë të tretë shkarkimi (impeachment), pas dy procedurave të mandatit të parë që u bllokuan nga Senati.

Presidenti pritet të ushtrojë presion mbi republikanët për të miratuar Save Act dhe, në çdo rast, synon të vërë në dyshim rezultatin e zgjedhjeve të nëntorit nëse ai do të jetë i pafavorshëm për të.

Teoria e Trumpit se "sistemi demokratik" lejon miliona emigrantë të paligjshëm të votojnë dhe të manipulojnë zgjedhjet nuk mbështetet nga faktet. Trump është zgjedhur president dy herë, gjithmonë gjatë administratave demokrate, dhe aktualisht republikanët kontrollojnë si Dhomën e Përfaqësuesve ashtu edhe Senatin. Të vetmet zgjedhje që ai ka kundërshtuar janë ato të vitit 2020, kur u mposht në garën presidenciale./ La Repubblica