Presidenti i Brazilit, Luiz Inacio Lula da Silva, është rizgjedhur për një mandat të katërt, jo të njëpasnjëshëm, pasi mposhti Flavio Bolsonaron në raundin e dytë të zgjedhjeve presidenciale të mbajtura të dielën, më 25 tetor.

Sipas Gjykatës së Lartë Zgjedhore të Brazilit (TSE), pas numërimit të pothuajse të gjitha votave, Lula siguroi 51,76% të votave të vlefshme, kundrejt 48,24% për Flavio Bolsonaron. Diferenca mes tyre ishte mbi 4 milionë vota.

Fitorja e 80-vjeçarit shënon një rekord në historinë politike të Brazilit. Lula bëhet presidenti i parë që zgjidhet për katër mandate, si dhe kandidati i parë që fiton balotazhin pasi kishte dalë i dyti në raundin e parë, që nga vendosja e sistemit zgjedhor me dy raunde.

Në zgjedhjet e 4 tetorit, Flavio Bolsonaro kishte dalë i pari me 47,03% të votave, ndërsa Lula kishte marrë 45,16%. Diferenca prej rreth 2,2 milionë votash në favor të Bolsonaros u përmbys brenda tri javësh fushatë.

Flavio Bolsonaro, senatori 45-vjeçar dhe djali i madh i ish-presidentit Jair Bolsonaro, i cili ndodhet në burg, synonte të rikthente familjen e tij në krye të Brazilit.

Gjatë numërimit të votave, kryesimi ndryshoi disa herë mes kandidatëve. Lula kaloi përpara pasi nisën të numëroheshin më shumë vota nga qendrat urbane dhe rajoni verilindor i vendit.

Megjithatë, Flavio Bolsonaro nuk e ka pranuar rezultatin. Ai deklaroi të dielën vonë se do të kërkojë anulimin e votimit, duke pretenduar se rregullat e garës ishin ndryshuar.

Edhe figura të tjera të së djathtës, përfshirë Nikolas Ferreira dhe Lucas Pavanato, kanë deklaruar se nuk do ta pranojnë rezultatin zgjedhor.

Zgjedhjet u shoqëruan me një mobilizim të madh të votuesve në rrugë dhe në rrjetet sociale. Pas rezultatit të dobët në raundin e parë, Lula ndryshoi qasjen e fushatës, zgjeroi aleancat dhe kërkoi mbështetjen e votuesve që nuk kishin marrë pjesë në votimin e parë.

Sipas analizës së publikuar nga The Conversation, një pjesë e votuesve që mbështetën Lulën në balotazh nuk votuan domosdoshmërisht në favor të tij, por kundër asaj që përfaqësonte Bolsonaro.

Fitorja e Lulës vjen gjithashtu në një moment kur e djathta ka shënuar përparime në disa vende të Amerikës Latine dhe Evropës. Flavio Bolsonaro kishte zhvilluar fushatën duke u paraqitur si partneri i preferuar i Uashingtonit në Amerikën e Jugut.

Marrëdhëniet me Shtetet e Bashkuara janë një tjetër çështje që mund të ndikojë në mandatin e ri të Lulës. Sipas analizës së The Conversation, lidhjet e ngushta të administratës Trump me familjen Bolsonaro krijojnë rrezikun që Uashingtoni të vërë në pikëpyetje ose të mos e njohë rezultatin zgjedhor. Megjithatë, kjo mbetet një mundësi e ngritur në analizë dhe jo një qëndrim i shpallur nga Shtëpia e Bardhë.

Ndërkohë, zgjedhjet u shoqëruan edhe me përplasje mes gjyqtarëve të Gjykatës së Lartë dhe Gjykatës së Lartë Zgjedhore për mundësinë e zgjatjes së orarit të votimit, pas pretendimeve se mbështetës të Lulës ishin penguar të votonin në disa qytete.

Pavarësisht fitores, Lula do të përballet me vështirësi gjatë mandatit të ri. Brazili mbetet një vend thellësisht i polarizuar politikisht, ndërsa në Kongres shumicën e kanë konservatorët dhe më shumë se një duzinë guvernatorësh shtetërorë i përkasin së djathtës.

Sipas analizës, presidenti do të duhet të negociojë për buxhetin, reformat dhe emërimet, ndërsa vendi përballet edhe me presione fiskale nga rritja e shpenzimeve publike dhe rënien e besimit te institucionet demokratike.

Një tjetër sfidë lidhet me Gjykatën e Lartë, besueshmëria e së cilës është dëmtuar nga skandali financiar që përfshin Banco Master.

Lula e ka drejtuar më parë Brazilin nga viti 2003 deri në vitin 2010, përpara se të rikthehej në presidencë pas zgjedhjeve të vitit 2022.

Mandati i tij i katërt do të nisë më 5 janar 2027. Në përfundim të tij, Lula do të ketë qeverisur Brazilin për 16 vjet, duke u bërë presidenti me kohën më të gjatë në pushtet përmes zgjedhjeve demokratike në historinë e vendit.

Vetëm Getulio Vargas ka qëndruar më gjatë në pushtet, për gati dy dekada, gjatë periudhave të ndryshme nga vitet 1930 deri në vitet 1950, përmes revolucionit, diktaturës dhe zgjedhjeve demokratike.