Operatori i Blerjeve të Përqendruara (OBP) ka arritur t’i kursejë Buxhetit të Shtetit 40 milionë euro gjatë dy viteve të funksionimit të tij deri tani. Ky operator po forcon rolin e tij si institucion kyç për rritjen e efiçiencës, transparencës dhe konkurrencës në prokurimin publik aq problematik deri pak më parë tek ne, jo vetëm për hijet e abuzimit dhe korrupsionit, por edhe të mungesës kronike të leverdisë publike.

Krijimi i operatorit përfaqëson një nga reformat më të rëndësishme në fushën e prokurimit publik në Shqipëri. Në dy vitet e para të funksionimit, OBP ka synuar të centralizojë një pjesë të konsiderueshme të blerjeve publike, duke rritur efikasitetin, transparencën dhe kontrollin mbi përdorimin e fondeve shtetërore.

Si u kursyen paratë?

Gjatë këtyre dy viteve, Operatori i Blerjeve të Përqendruara ka zhvilluar 1,163 procedura prokurimi, me një vlerë totale fondesh të prokuruara që tejkalon 400 milionë euro. Ndërkohë, vlera e fondeve të vlerësuara arrin në 315 milionë euro. Këto rezultate tregojnë jo vetëm vëllimin e ndjeshëm të aktivitetit, por edhe ndikimin konkret në përmirësimin e menaxhimit të financave tona publike.

Nga pikëpamja e kohës dhe efikasitetit, Operatori ka ndihmuar në reduktimin e procedurave të përsëritura. Në vend që çdo institucion të zhvillojë tenderë të veçantë për të njëjtat produkte, Operatori i Blerjeve të Përqendruara i menaxhon këto procese në mënyrë të centralizuar, duke kursyer kohë dhe burime njerëzore.

Një tjetër dobi lidhet me rritjen e konkurrencës në treg. Procedurat më të mëdha dhe më të strukturuara të Operatorit tërheqin më shumë veprimtarë ekonomikë në tendera, përfshirë edhe kompani të huaja, duke rritur konkurrencën dhe duke i përmirësuar ofertat edhe në ulje të vlerës së tyre monetare.

Përfitimet e tjera nga Operatori

Një nga përfitimet kryesore të OBP është ekonomia e shkallës. Duke bashkuar kërkesat e institucioneve të ndryshme për mallra dhe shërbime të njëjta (si pajisje zyre, karburant, shërbime IT), OBP ka mundësinë të negociojë çmime më të ulëta dhe kushte më të favorshme. Kjo përkthehet në kursime të drejtpërdrejta për buxhetin e shtetit.

Së dyti, OBP ka kontribuar në rritjen e transparencës dhe reduktimin e abuzimeve. Centralizimi i procedurave dhe përdorimi i standardeve të unifikuara e bëjnë më të lehtë monitorimin dhe auditimin e proceseve të prokurimit. Kjo ul hapësirat për korrupsion dhe rrit besimin e publikut tek institucionet.

Një tjetër aspekt i rëndësishëm është profesionalizimi i prokurimit publik. OBP funksionon si një strukturë e specializuar, me staf të trajnuar dhe me ekspertizë të dedikuar në fushën e blerjeve. Kjo rrit cilësinë e procedurave dhe minimizon gabimet që mund të ndodhin në institucione të veçanta.

Gjithashtu, OBP ka ndikuar në standardizimin e produkteve dhe shërbimeve. Përmes kontratave kuadër dhe specifikimeve të unifikuara, sigurohet që institucionet publike të marrin produkte me cilësi të krahasueshme dhe në përputhje me nevojat reale.

Operatori ka shtuar digjitalizimin e prokurimeve publike

Përveç kursimeve financiare, Operatori i Blerjeve të Përqendruara ka sjellë përfitime të rëndësishme për administratën publike dhe tregun, përfshirë rritjen e numrit të procedurave, reduktimin e kohës së zhvillimit të tyre, unifikimin e specifikimeve teknike dhe çmimeve, si dhe dixhitalizimin e proceseve përmes platformave dhe mjeteve të dedikuara.

Një element i rëndësishëm i këtij transformimi është rritja e konkurrencës dhe transparencës. Aktualisht, rreth 600 operatorë ekonomikë janë të regjistruar për të marrë njoftime automatike për procedurat e Operatorit të Blerjeve të Përqendruara, duke ndikuar në rritjen e pjesëmarrjes dhe zgjerimin e bazës së konkurrencës. Paralelisht, një numër në rritje institucionesh po përdorin katalogët e Operatorit në mënyrë vullnetare, duke reflektuar besimin në këtë model të centralizuar.

Në drejtim të prokurimit të qëndrueshëm, Operatori ka ndërmarrë hapa konkretë për integrimin e kritereve sociale dhe mjedisore. Vetëm gjatë vitit 2025, janë zhvilluar 41 procedura të prokurimit të qëndrueshëm, që përbëjnë 7% të procedurave të zhvilluara prej tij. Ndërkohë, në kuadër të prokurimit social janë zhvilluar 16 procedura, ku është kërkuar që të paktën 5% e punonjësve të jenë punëkërkues të papunë. Në bashkëpunim me AKPA, operatorët ekonomikë kanë deklaruar mbi 350 punëkërkues për punësim në kontratat publike, duke rritur punësimin.

Rezultatet e arritura konfirmojnë se prokurimi i përqendruar është një mekanizëm efektiv për përdorimin më të mirë të fondeve publike, rritjen e transparencës dhe standardizimin e procedurave. Operatori mbetet i angazhuar për të vijuar përmirësimin e proceseve dhe për të forcuar më tej rolin e tij si një model modern i administrimit publik në shërbim të institucioneve dhe qytetarëve.

xx

Funksionimi i tij nuk është pa sfida. Centralizimi kërkon koordinim të mirë me institucionet përfituese dhe fleksibilitet për të adresuar nevoja specifike. Në disa raste, mund të ketë vonesa apo përshtatje jo të plotë me kërkesat individuale të institucioneve.

Në përfundim, në dy vitet e para të funksionimit, Operatori i Blerjeve të Përgjithshme ka treguar se është një instrument i rëndësishëm për modernizimin e prokurimit publik në Shqipëri. Përmes kursimeve, rritjes së transparencës dhe profesionalizimit të proceseve, ai kontribuon në përdorimin më të mirë të fondeve publike dhe në forcimin e qeverisjes ekonomike. Sfida e ardhshme mbetet konsolidimi i mëtejshëm i këtij modeli dhe zgjerimi i ndikimit të tij në të gjithë administratën publike.