Prokuroria e Përgjithshme ka dhënë për herë të parë qëndrimin e saj në Kolegjet e Bashkuara të Gjykatës së Lartë lidhur me ndryshimin e praktikës për arrestin me burg, duke mos e kundërshtuar vendimin e ndërmjetëm të Sokol Sadushit për rishikimin e kësaj praktike, por duke ngritur disa rezerva mbi pasojat që mund të sjellë. Prokurori Arqile Koça paralajmëroi se një qasje e përgjithshme dhe kategorike, që detyron gjykatat të arsyetojnë në çdo rast pse nuk vendosin masa më të lehta se “arresti në burg”, mund të krijojë probleme në garantimin e procesit penal, duke ngritur pyetjen se kush na “garanton që kata persona që s’do jenë në masën arrest me burg, do paraqiten në proceset gjyqësore. Sipas prokurorisë, masa e sigurisë është atribut i saj dhe mbështetet mbi provat që ajo paraqet në gjykatë.

“Barra për caktimin e masës arrest në burg i takon prokurorit. Nuk mund të varet vetëm mbi provat për sjelljen e të pandehurit. Vlerësohen nga gjykata në harmoni me provat e tjera. Duhet të kemi parasysh, vendimi gjyqësor është ndaj një personi dhe është produkt i mbledhjes së provës dhe fakteve, jo vetëm juridik i prokurorit e gjykatës, por edhe social etj. Kam frikë se nëse do jetë kategorike do jetë shumë problematike”, tha ai.

Pjesë nga diskutimet në seancë

Zv.Prokurori i Përgjithshëm Arqile Koça: Së pari duhet të evidentojmë kuadrin ligjor. Kushtetuta përcakton ndër të tjera se personi të cilit i është privuar liria, brenda 48 orëve duhet të përballet me gjykatën, më pas janë gjykatat ato të cilat marrin vendime. Arresti në burg aplikohet kur çdo masë tjetër është e papërshtatshme. Ndërsa kur caktohet masa e arrestit në shtëpi, gjykata përcakton edhe mënyrën e ekzekutimit të saj. Në rast kur gjykata, në kundërshtim me kërkesën e prokurorit, vlerëson se mund të aplikohet një masë tjetër, gjykata të arsyetojë edhe mënyrën e zbatimit të saj, të shtohet edhe kjo pjesë. Duhet të mbajmë parasysh se një vendim gjyqësor për masën e sigurimit merret mbi bazë të debateve që zhvillohen mes palëve dhe në fund caktohet një masë sigurimi pasi vlerësohet si e tillë. Vlerësimi për caktimin e masës së sigurimit është në diskrecion të prokurorit në bazë të dyshimeve të arsyeshme.

Gjyqtari Sokol Bina pyet prokurorin: Si e kupton paragrafin e parë të nenit 230 të Kodit të Procedurës Penale, që në rastin e konstatuar të rrezikshmërisë shoqërore, po ashtu edhe rrezikshmërisë së veprës, por po flasim për paragrafin e parë që ka të bëjë me sigurimin e provave pozitive, cili është qëndrimi juaj në lidhje me këtë pikë? Sepse vendimi unifikues i vitit 2011 këtë thotë.

Prokurori Arqile Koça: Kodi ynë i procedurës penale e ka të qartë se masa e sigurimit është në proporcion me veprën penale që dyshohet se ka kryer, pra nga rrezikshmëria e veprës penale që personi ka kryer.

Gjyqtari Enton Dhimitri: Pyetja që lind natyrshëm është se përse duhet ta ndryshojmë, pas asaj që ne kuptuam nga relacioni juaj, nëse ndryshimet e ligjit të vitit 2017 janë në bazë të standardeve europiane, atëherë pse lind nevoja për ndryshim?

Prokurori Arqile Koça: Ne marrim parasysh atë që duam të arrijmë, por të arrijmë objektivat për përmirësimin e legjislacionit.

Gjyqtari Enton Dhimitri: Barra e provës i takon prokurorit, nëse ne themi që prokurori ka për detyrë përshtatshmërinë e masave të kërkuara, pastaj gjykata ka detyrimin të arsyetojë papërshtatshmërinë apo përshtatshmërinë e masave?

Prokurori Arqile Koça: Sistemi i drejtësisë penale përbëhet nga OPGJ, prokurori dhe gjykata; nëse ne disiplinojmë gjykatën, automatikisht kemi disiplinuar prokurorin.

Gjyqtare Margarita Buhali: Në rast se gjykata i rishikon kriteret për përshtatshmëri dhe papërshtatshmëri jo vetëm në momentin fillestar, por edhe më pas për vijimin e masës, barra e provës ju kalon ju si organ akuze, edhe kur kërkohet caktimi i masës, por edhe kur kërkohet vijimi i masës.

Prokurori Arqile Koça: Çdo gjë që sjell i arrestuari do të vlerësohet në raport me provat e tjera që ka sjellë prokurori. Në lidhje me verifikimin çdo dy muaj, gjykata duhet ta rishikojë domosdoshmërinë në të gjitha aspektet, po ashtu të shikojë nëse mund të aplikohet një masë alternative. Ky vlerësim duhet të bëhet në të gjitha aspektet sa herë që kërkohet.


Lajmi kryesor:

Alarmi me paraburgimet/ Kolegjet e Bashkuara të Gjykatës së Lartë 4 orë mbledhje për rishikimin e praktikës ‘arrest me burg’! Sadushi: Vendime të arsyetuara dhe masa alternative sipas GJEDNJ