Të hysh në zyrën e Edi Rama është një surprizë më vete. Pasi kalon kontrolle shumë të rrepta, lë telefonin, orën dhe çdo send tjetër, përshkon korridore ku mbretëron një heshtje thuajse klaustrale. Hapet dera dhe skena ndryshon papritur. Në mure, njolla të kuqe, portokalli, të verdha, jeshile, blu, vjollcë dhe rozë ndjekin njëra-tjetrën në forma të çrregullta, pa hierarki, por me një harmoni të gëzueshme.

Menjëherë vjen një tjetër surprizë. Një figurë imponuese, me trup ish-basketbollisti, me polo dhe pantallona të zeza, atlete të bardha: për një çast ndihesh në siklet, por vështrimi i tij i buzëqeshur të vë në rehati. Relaksohesh dhe sytë të shkojnë fillimisht te një varëse rrobash plot me kravatë shumëngjyrëshe, më pas te tavolina e mbushur me markera dhe shkumësa. Arti dhe politika, për Ramën, bir piktori dhe skulptori, janë të ndërthurura ngushtë. Ulemi dhe ai rifillon të vizatojë…

Para se të takonte të enjten në Romë Giorgia Meloni, në Instagram e kishte quajtur një “motër”. Si shkoi?

“Shumë mirë, si gjithmonë. Edhe një herë u binda se kryeministrja juaj ka një vizion të qartë strategjik për marrëdhëniet mes vendeve tona, të cilave u kushton vëmendje të veçantë pavarësisht angazhimeve të shumta brenda dhe jashtë vendit.”

Keni verifikuar zbatimin e marrëveshjeve Itali–Shqipëri për emigrantët. Tani që qendrat janë shpallur të ligjshme edhe nga Europa, a po shohin edhe vende të tjera këtë model?

“Pas vendimit për ligjshmërinë, kanë ardhur kërkesa edhe nga vende të tjera europiane. Por dua të jem i qartë: është një koncesion ekskluziv për Italinë. Marrëveshja me Romën nuk është e riprodhueshme.”

Ju keni qenë kryetar i Bashkisë së Tiranës nga 2001 deri në 2011 dhe drejtoni vendin që nga 2013. Si ishte Shqipëria dje dhe si është sot?

“Kur fillova këtë punë, PBB-ja e Shqipërisë ishte më pak se 10 miliardë euro. Sot është 27 miliardë euro. Kishim 2 milionë turistë, duke përfshirë edhe shqiptarët që ktheheshin nga udhëtimet… Sot turistët realë janë 8 milionë.”

Investimet e huaja direkte ishin 400 milionë euro. Sot janë mbi 1.5 miliardë. Si po ecën modernizimi institucional?

“Kemi përmirësuar drejtësinë përmes vlerësimit të gjyqtarëve dhe prokurorëve të korruptuar. Ndarjen e karrierave që ju e keni çuar në referendum, ne e kemi prej kohësh, si shumica e vendeve europiane. Kemi këshilla të ndara për gjyqtarët dhe prokurorët. Kur përgatitnim reformën thoshim: nuk duhet të bëjmë gabimin e Italisë.”

Në sektorin e shërbimeve dhe administratës publike, çfarë progresi keni bërë?

“Prej vitesh nuk bëhen më radhë për një certifikatë apo licencë në zyrat publike. Gjithçka bëhet përmes telefonit dhe kompjuterit. Nuk kemi digjitalizuar ende martesat, gjurmët e gishtërinjve dhe kadastrën, ku duhet vendosur rregull pas kaosit të krijuar pas rënies së komunizmit dhe abuzimeve ndërtimore. Përveç kadastrës, deri në vitin 2028 gjithçka do të jetë e digjitalizuar.”

Ka ngjallur interes emërimi i një ministri virtual, Diella, i krijuar nga inteligjenca artificiale. A ka ndihmuar?

“Ka ndihmuar shumë sepse është asistenti dixhital i të gjithë shqiptarëve. Po përgatisim një version të ri më të thjeshtë: nuk do të duhet më të shkruash, mjafton të flasësh dhe asistenti ofron shërbimin.”

Diella do të merret edhe me tenderët publikë…

“Po, jemi drejt realizimit të tenderëve të menaxhuar nga inteligjenca artificiale, pa ndërhyrje njerëzore, pra më transparentë.”

Sa është forcuar raporti me Italinë me Giorgia Meloni?

“Të gjitha qeveritë italiane kanë qenë të hapura dhe respektuese. Por me këtë qeveri kemi kaluar nga idetë në projekte konkrete, në infrastrukturë, energji, mbrojtje dhe shëndetësi. Kemi marrëveshje me Fincantieri për ndërtimin e anijeve.”

“Jemi në marrëdhënie shumë të mira edhe me Leonardo për sektorin e mbrojtjes.”

Transformimi urban me projekte nga arkitektë të mëdhenj si Daniel Libeskind dhe Stefano Boeri bie ndesh me narrativën për kriminalitet…

“Shqipëria është një vend i sigurt. Problemet me korrupsionin dhe pastrimin e parave po i trajtojmë seriozisht. Faza negative ka kaluar. Tani duhet të zbusim ‘helmin’ e një narrative që na dëmton.”

560 milionë euro investime në ndërtim në 2025 janë të gjurmuara?

“Është absurde të thuhet se janë pastrim parash. Të gjitha kalojnë përmes bankave ndërkombëtare.”

Shqipëria është në NATO dhe pjesë e strukturave të sigurisë. Si e shihni situatën globale?

“Jetojmë në një moment delikat për demokracitë perëndimore. Me rrezik të jem jopopullor, mendoj se Donald Trump është një mundësi për Europën që të zgjohet.”

Sa po ndikon gjuha agresive në politikë?

“Problemi është komunikimi publik i politikës që reflekton një krizë më të thellë në shoqëri. Rrjetet sociale kanë shembur kufijtë e etikës.”

Do të ndaloni rrjetet sociale për të miturit?

“Nuk mund t’i ndalosh pa identifikim dhe përgjegjësi individuale.”

Ju kishit bllokuar TikTok, por më pas e rikthyet. Pse?

“Prisnim reagim të ashpër, por ata erdhën për dialog dhe bashkëpunim.”

Në fund, Rama ndalon për një çast, merr një fletë të bardhë dhe dy lapsa me ngjyra dhe rifillon të vizatojë.

“Unë pikturoj gjithmonë, sepse është një aktivitet i ndarë nga të folurit: ndërsa flas, unë pikturoj.”

Ato kravata të mrekullueshme të realizuara nga ju, a janë në shitje?

“Jo. I bëj për kënaqësinë time me një shoqe shkolle që kur ishim të rinj. Unë i vizatoj dhe ajo më pas i stampon, por jo për t’i shitur.”

/il Giornale/