Letrat me vlerë/ Bonot e Thesarit dhe obligacionet, sa vlejnë dhe kush mund t’i përdorë

Foto ilustruese

Shumë qytetarë shqiptarë duhet të mbajnë mend periudhën e viteve të para të qeverisë Berisha, kur, në rast se blije bono Thesari me afat njëvjeçar, në fund të maturimit merrje 10 për qind të vlerës. Tanimë më këto shifra i përkasin historisë. Bonot me maturim 12-mujor u shitën në ankandin e dhjetorit 2018 me një interes mesatar 1.43%. Por edhe obligacionet dyvjeçare u emetuan me një interes 1.94%, duke rënë poshtë kufirit të 2 përqindëshit për herë të parë që nga viti 2016.

Por, në rast se dikush vendos të bllokojë për afate më të gjata kohore paratë e tij, interesat natyrisht rriten më tej. Interesat e obligacioneve 5-vjeçare të qeverisë shqiptare në ankandin e fundit kanë qenë me një interes vjetor prej 3.75%. Por zakonisht në blerjen e tyre lehoven vetëm bankat. Sidoqoftë, ka edhe letra me vlerë 10-vjeçare, fitimi i të cilave jep Duke qenë instrumentet më afatgjata, obligacionet 10 vjeçare ofrojnë sot kthimin më të lartë nga investimi. Në ankandin e fundit, tetorin e vitit të kaluar, këto obligacione u emetuan me një kupon prej 6.8%. Ky është fitimi që mund të merret çdo vit për një shumë të caktuar. Pra, për 1 milion lekë të reja obligacione të tilla, çdo vit blerësi i tyre do të fitojë 68.000 lekë të reja minus tatimfitimin prej 15%, neto 57.800 lekë.

Letrat me vlerë janë vetëm një nga mënyrat e investimeve në Shqipëri. Kohët e fundit është hapur edhe bursa e parë private, ku po kuotohen aksione të kompanive private, por ende ky aktivitet nuk është shumë i njohur për publikun e gjerë.

Ç’janë Titujt Qeveritarë?

Titujt Qeveritare janë instrumente borxhi, të cilët emetohen dhe garantohen nga Qeveria e Republikës së Shqipërisë. Ministria e Financave dhe Ekonomisë emeton rregullisht në treg nëpërmjet ankandeve tituj qeveritarë, të cilët mund të blihen nga individët.

Avantazhet e investimit në këto tituj janë: Normë interesi e lartë; siguri shumë e lartë; janë të tregëtueshëm menjëherë në tregun sekondar, pram und të shiten e të blihen në të tretë në çdo moment.

Instrumentet e borxhit janë afatshkurtër dhe afatgjatë. Instrumentet afatshkurtër cilësohen ndryshe si Bono Thesari me maturim 3-mujor, 6-mujor, 12-mujor. Instrumentet afatgjatë cilësohen ndryshe si Obligacione me maturim 2-vjeçar, 3-vjeçar, 5-vjeçar, 7-vjeçar, 10-vjeçar.

Bono Thesari

Përfitimi nga investimi në Bono Thesari llogaritet si diferencë e çmimit të blerjes së bonove së thesarit me vlerën nominale të saj (vlerën e investimit). Në datën e maturimit të Bonove aplikohet tatimi mbi interesin e perfituar nga investimi. Tatimi është 15%. Ankandet për Bonot e Thesarit me afat 3-mujor dhe 6-mujor organizohen një here në muaj, ndërsa ato 12-mujore organizohen çdo dy javë. Shuma minimale e lejuar për pjesëmarrje në ankandet e Bonove të Thesarit në lekë është 300.000 lekë, ndërsa për ankandet e Bonove të Thesarit në valutë është 2.000 euro/dollarë.

Obligacione

Çmimi i blerjes së Obligacioneve është i barabartë me 100% të vlerës nominale (vlerës së investuar). Interesi paguhet çdo 6-muaj dhe në datën e pagesës së interesit, aplikohet tatimi mbi interesin prej 15%.

Ankandet për obligacionet: 2-vjeçare zhvillohen çdo muaj; 3-vjeçare zhvillohen në muajt Janar, Prill, Korrik dhe Tetor; 5-vjeçare zhvillohen në muajt Shkurt, Maj, Gusht dhe Nëntor; 7-vjeçare zhvillohen në muajt Mars, Qershor, Shtator dhe Dhjetor dhe 10-vjeçare zhvillohen ne muajt Janar, Prill, Korrik dhe Tetor.

Shuma minimale e lejuar për pjesëmarrje në ankandet e Obligacioneve në lekë është 500.000 lekë, ndërsa në ankandet e Obligacioneve në valutë është 3.000 euro/USD.

Blerësit

Individët mund të marrin pjesë në ankandet e titujve qeveritare nëpërmjet Sporteleve të Bankës së Shqipërisë (vetëm për Bonot e Thesarit në lekë); nëpërmjet subjekteve të licensuara nga Autoriteti i Mbikëqyrjes Financiare AMF, bankat e nivelit të dytë (si për Bonot e Thesarit dhe Obligacionet në lekë dhe valutë).

Procedura për të marrë pjesë në ankand nëpërmjet Bankës së Shqipërisë ndiqet si më poshtë: Hapja e një llogarie Cash-i për pjesëmarrje në ankandin e Bonove të Thesarit, pranë një banke të nivelit të dytë; derdhja e fondeve që do të investohen në llogarinë e Cash-it të hapur për këtë qëllim; marrja nga banka e nivelit të dytë e IBAN-it dhe vërtetimit për bllokimin e shumës për pjesëmarrje në ankandet e Bonove të Thesarit; paraqitja e IBAN-t të llogarisë së cash-it të hapur dhe vërtetimit për bllokimin e shumës për pjesëmarrje në ankandet e Bonove të Thesarit pranë sporteleve të Bankës së Shqipërisë për të hapur llogarinë e titullit pranë këtyre sporteleve dhe për të plotësuar kërkesën për pjesëmarrje në ankandin e Bonove të Thesarit.

Procedura për të marrë pjesë në ankand nëpërmjet subjekteve të licensuara nga AMF është si më poshtë: hapja e një llogarie cash-i dhe titulli për pjesëmarrje në ankandin e titujve qeveritare, pranë subjektit te licensuar, nëpërmjet së cilës kërkohet të merret pjesë në ankand; derdhja e fondeve që do të investohen në llogarinë e hapur për këtë qëllim; të plotësojë kërkesën për pjesëmarrje në ankand.

Aktualisht janë licensuar nga AMF Posta Shqiptare (vetëm për Bonot e Thesarit), si dhe tetë banka të nivelit të dytë.

Hapat se si mund të procedosh për të blerë Bono dhe Obligacione

Nëpërmjet Bankës së Shqipërisë

Hapja e një llogarie Cash-i për pjesëmarrje në ankandin e Bonove të Thesarit, pranë një banke të nivelit të dytë

Derdhja e fondeve që do të investohen në llogarinë e Cash-it të hapur për këtë qëllim

Marrja nga banka e nivelit të dytë e IBAN-it dhe vërtetimit për bllokimin e shumës për pjesëmarrje në ankandet e Bonove të Thesarit

Paraqitja e IBAN-t të llogarisë së cash-it të hapur dhe vërtetimit për bllokimin e shumës për pjesëmarrje në ankandet e Bonove të Thesarit pranë sporteleve të Bankës së Shqipërisë për të hapur llogarinë e titullit pranë këtyre sporteleve dhe për të plotësuar kërkesën për pjesëmarrje në ankandin e Bonove të Thesarit

Nëpërmjet subjekteve të licensuara nga AMF

Hapja e një llogarie cash-i dhe titulli për pjesëmarrje në ankandin e titujve qeveritare, pranë subjektit te licensuar, nëpërmjet së cilës kërkohet të merret pjesë në ankand

Derdhja e fondeve që do të investohen në llogarinë e hapur për këtë qëllim

Të plotësojë kërkesën për pjesëmarrje në ankand

Komento

KUJDES! Nuk do të publikohen komente që përmbajnë fjalë të pista, ofendime personale apo etiketime mbi baza fetare, krahinore, seksuale apo që shpërndajnë urrejtje. Në rast shkelje të rëndë të etikës, moderatorët e portalit mund të vendosin të bllokojnë autorin e komentit, të cilit do t'i ndalohet nga ai moment të komentojë te Shqiptarja.com

  • Sondazhi i ditës:

    Çfarë mendoni se do të krijojë situata në PD me mbledhjen e dy Kuvendeve?



×

Lajmi i fundit

John

Fushata më e shpejtë e vaksinimit në botë dhe ajo më e ngadalta, shteti që kryeson dhe ato që janë në fund