Në rrugët e Ceutës, vendi ku të enjten ndodhi vala më e madhe emigratore e regjistruar ndonjëherë në kufijtë e Evropës, dita e djeshme u karakterizua nga rikthimi i rendit me masa të forta sigurie, dislokimi masiv i ushtrisë spanjolle dhe kthimi i mijëra emigrantëve drejt Marokut.

Përgjatë vijës bregdetare të El Tarajalit, në vetëm dy ditë, më shumë se 50 mijë persona nga Maroku arritën të hynin në këtë territor spanjoll në Afrikën e Veriut. Bëhet fjalë për një numër të jashtëzakonshëm, që përfaqëson rreth 70% të popullsisë së të gjithë qytetit autonom të Ceutës. Gjatë ditës së djeshme fluksi u ngadalësua. Emigrantët vazhdonin të mbërrinin me not, por në breg i prisnin forcat e xhandarmërisë spanjolle. Vetëm pak metra më tej, përgjatë shëtitores buzë detit, ishte krijuar një lumë njerëzish që ecnin në drejtim të kundërt për t’u rikthyer në Marok. Shumica ishin të rinj, të rraskapitur nga mungesa e ushqimit dhe ujit, si edhe të frikësuar nga patrullat e banorëve vendas, të cilët kishin dalë në rrugë për të mbrojtur territorin.

Sipas autoriteteve spanjolle, deri mbrëmjen e së premtes mbi 48 mijë emigrantë kishin vendosur vullnetarisht të ktheheshin në Marok. Të dhënat e policisë spanjolle tregonin se largimet nga Ceuta po zhvilloheshin me ritmin e rreth 150 personave në minutë. Megjithatë, autoritetet theksojnë se emergjenca mbetet në përmasa historike. Kthimi masiv është nxitur edhe nga lajmet për përplasje mes policisë dhe grupeve të emigrantëve nga Magrebi, si edhe nga dhjetëra arrestime.

Pasditen e djeshme, kryeministri i Spanjës, Pedro Sánchez, vizitoi personalisht Ceutën për të riafirmuar mbrojtjen e integritetit territorial të vendit. Në fjalën e tij ai dënoi ashpër shkeljen e kufirit dhe fajësoi trafikantët e qenieve njerëzore, duke i akuzuar se mashtrojnë të rinjtë dhe i shtyjnë me vetëdije drejt vdekjes. Ndryshe nga kriza e vitit 2021, kur Madridi akuzoi hapur Marokun se kishte lejuar qëllimisht valën migratore, këtë herë qeveria spanjolle këmbëngul se bashkëpunimi me autoritetet marokene ka qenë shembullor.

Sánchez e lidhi këtë valë migratore edhe me një vendim të fundit të Gjykatës Supreme të Spanjës, duke deklaruar se rrjetet kriminale e kanë interpretuar qëllimisht në mënyrë të shtrembëruar vendimin për të bindur njerëzit të hidhen në det. Megjithatë, vizita e tij nuk u prit mirë nga banorët e Ceutës. Kryeministri u prit me fishkëllima të forta dhe thirrje kundërshtuese nga grupe qytetarësh.

Origjina e kësaj vale të pazakontë migratore mbetet e paqartë dhe shoqërohet me shumë pikëpyetje. Shumë nga të rinjtë që arritën të kalonin kufirin tregojnë se kanë qenë vetë autoritetet marokene që i kanë inkurajuar të vazhdonin rrugën drejt Ceutës. Dëshmi të mbledhura nga The New York Times tregojnë se, sapo emigrantët afroheshin pranë vijës kufitare, policët marokenë jo vetëm që nuk i ndalonin, por u tregonin edhe drejtimin që duhej të ndiqnin. “Shkoni nga ajo anë, vazhdoni andej”, u përsërisnin vazhdimisht efektivët, duke orientuar mijëra të rinj drejt detit. Ky lehtësim i qëllimshëm i kontrolleve kufitare krijoi valën e madhe migratore dhe i gjeti të papërgatitura autoritetet spanjolle.

Por ideja se kufiri ishte i hapur u kthye shpejt në një makth me dhunë dhe viktima. Kur tensionet u përshkallëzuan, në anën marokene të kufirit shpërthyen përplasje të ashpra. Pranë qytetit Fnideq, forca të shumta policie dhe njësitë kundër trazirave u vendosën për të penguar grupet e emigrantëve që vazhdonin të grumbulloheshin. Policia përdori topa uji për të shpërndarë turmën, ndërsa edhe në enklavën tjetër spanjolle në Afrikën e Veriut, Melilla, u regjistruan incidente të ngjashme dhe përplasje në rrugë.

Bilanci i kësaj situate është tragjik. Deri tani janë nxjerrë nga deti të paktën 57 trupa të pajetë. Shumica e viktimave humbën jetën duke u përpjekur të kalonin me not digën mbrojtëse të El Tarajalit.

Për ata që arritën të hynin në Ceutë, realiteti rezultoi shumë më i ashpër nga sa kishin menduar. Qyteti u përball menjëherë me një krizë të rëndë humanitare. Mijëra emigrantë, mes tyre edhe shumë të mitur të pashoqëruar, mbetën pa strehë dhe u detyruan të flinin në trotuare, në parqe publike dhe në kodrat përreth qytetit, pa ushqim dhe pa ujë. Kryetari i Ceutës, Juan Jesús Vivas, e ka cilësuar situatën si të papërballueshme./Corriere Della Sera