538 të vrarë nga protestat në Iran dhe 10 mijë të arrestuar, Trump: Gati të ndërhyjmë! Shteti islamik përgjigjet: Do sulmojmë SHBA dhe Izraelin

Bilanci i viktimave në Iran që nga fillimi i protestave që po tronditin vendin është rritur në të paktën 203 të vdekur, por ekziston frika se shifrat reale janë në të vërtetë shumë më të larta. Kështu raporton organizata joqeveritare Human Rights Activists News Agency (HRANA), me seli në SHBA, një grup që mbështetet te aktivistë brenda Iranit për të verifikuar informacionet dhe që në të kaluarën ka ofruar të dhëna të sakta gjatë valëve të mëparshme të protestave në vend.

HRANA sqaron se, nga 203 viktimat e konfirmuara, 162 janë protestues dhe 41 janë anëtarë të forcave të sigurisë. Associated Press nuk ka qenë në gjendje ta verifikojë në mënyrë të pavarur bilancin e viktimave, pasi interneti dhe telefonatat ndërkombëtare aktualisht janë të bllokuara në Iran.

Kryetari i parlamentit iranian paralajmëroi se ushtria amerikane dhe Izraeli do të ishin "objektiva legjitime" për ta nëse Amerika do të sulmonte Republikën Islamike, siç kërcënoi Presidenti Donald Trump. Vërejtjet e Mohammad Bagher Qalibaf janë të parat që shtojnë Izraelin në listën e objektivave të mundshëm të një sulmi iranian. Qalibaf, një mbështetës i vijës së ashpër, bëri kërcënimin ndërsa ligjvënësit nxituan drejt podiumit të parlamentit iranian duke brohoritur "Vdekje Amerikës!".

Izraeli është në gatishmëri të lartë për shkak të mundësisë së ndërhyrjes së SHBA-së në Iran, raporton Times of Israel, duke cituar Reuters. Një operacion i mundshëm i SHBA-së thuhet se u diskutua dje në një telefonatë midis kryeministrit Benjamin Netanyahu dhe sekretarit të shtetit të SHBA-së Marco Rubio.

Irani ka fajësuar Shtetet e Bashkuara për demonstratat që shpërthyen dy javë më parë në kryeqytet për shkak të vështirësive ekonomike dhe të cilat më pas u përhapën në të gjithë vendin, me kërkesa për largimin e udhëheqësve fetarë.

Donald Trump deklaroi se vendi i tij është "gati të ndihmojë" lëvizjen, pasi paralajmëroi se Irani ishte në "telashe të mëdha" për shkak të përpjekjeve të tij për të shtypur protestat.

Neë York Times pretendon se SHBA-të tashmë kanë një plan të gatshëm për Teheranin. Pentagoni thuhet se ia paraqiti atë Trumpit, me një listë objektivash të mundshëm, përfshirë ato jo-ushtarake, në kryeqytet. Pyetja nuk është më nëse, por si dhe kur të sulmohet fronti i pritjes dhe shikimit që po i bën presion presidentit të vonojë .

Slogane antiqeveritare mbushën rrugët e Teheranit të shtunën në mbrëmje, me protestuesit që bënin thirrje për lëvizjen më të madhe kundër republikës islamike në tre vjet, pavarësisht një goditjeje të ashpër nën maskën e një ndërprerjeje të internetit.

Grupet e të drejtave të njeriut kanë raportuar dhjetëra vdekje dhe, të shtunën, shprehën shqetësim për intensifikimin e represionit nga autoritetet: videot e vjedhura tregojnë grumbuj kufomash në spitale dhe morgje që po shemben , dhe prokurori i përgjithshëm njoftoi dënimin me vdekje për protestuesit. Pak informacion është filtruar që nga mbyllja e internetit, me monitorët e NetBlocks që tregojnë pothuajse zero lidhje që nga e enjtja./Corriere della Sera

Protestuesit në Iran sfiduan një goditje vdekjeprurëse të qeverisë të shtunën në mbrëmje, duke dalë në rrugë pavarësisht raportimeve që sugjeronin se qindra njerëz janë vrarë ose plagosur nga forcat e sigurisë në tre ditët e fundit.

Prokurori i përgjithshëm i vendit, Mohammad Movahedi Azad, tha të shtunën se kushdo që proteston do të konsiderohet “armik i Zotit” – një vepër penale që mbart dënimin me vdekje. Qindra protestues besohet se janë arrestuar që kur filluan demonstratat më shumë se dy javë më parë.

Protestat u nxitën nga inflacioni në rritje dhe janë përhapur në më shumë se 100 qytete dhe qyteza në çdo provincë të Iranit. Tani protestuesit po bëjnë thirrje për t'i dhënë fund sundimit klerik të Udhëheqësit Suprem të Iranit, Ajatollah Ali Khamenei. Khamenei i ka cilësuar demonstruesit si një “grup vandalësh” që kërkojnë të “kënaqin” Presidentin e SHBA-së Donald Trump.

Qeveria iraniane ka vendosur mbylljen e internetit në një përpjekje për të ndaluar protestat. Infrastruktura e të dhënave e Iranit kontrollohet rreptësisht nga shteti dhe autoritetet e sigurisë.  Gjatë viteve të fundit, qeveria e ka kufizuar në mënyrë progresive aksesin në internetin global. Megjithatë, gjatë protestave aktuale, autoritetet, për herë të parë, jo vetëm që kanë mbyllur aksesin në internetin në mbarë botën, por edhe kanë kufizuar rëndë përdorimin brenda vendit.

Protestues të maskuar shihen duke u fshehur pas kazanëve të mbeturinave dhe zjarreve të mëdha, ndërsa një rresht forcash sigurie shihet në distancë. Një automjet që duket të jetë një autobus është përfshirë nga flakët. Të shtëna të shumta me armë zjarri dhe diçka që tingëllon si goditje në tenxhere dhe tiganë mund të dëgjohet, ndërsa një rreze lazeri e gjelbër ndriçon skenën.

'SHBA-të gati për të ndihmuar'

Të shtunën, Trump shkroi në rrjetet sociale: "Irani po e sheh LIRINË, ndoshta si kurrë më parë. SHBA-të janë të gatshme të ndihmojnë!!!" Ai nuk dha hollësi, por mediat amerikane raportuan se Trump ishte informuar mbi opsionet për sulme ushtarake në vend. Neë York Times dhe Ëall Street Journal (ËSJ) raportuan se takimet informuese ishin zhvilluar, me Journal që i përshkruante ato si "diskutime paraprake".

Vitin e kaluar, SHBA-të kryen sulme ajrore ndaj objekteve bërthamore iraniane. Senatori amerikan Lindsey Graham postoi disa herë në mbështetje të protestave në mediat sociale, duke shkruar: "Për popullin iranian: makthi juaj i gjatë po mbaron së shpejti".

“Trimëria dhe vendosmëria e tyre për t’i dhënë fund shtypjes suaj” ishte “vënë re” nga presidenti amerikan, tha ai. “Ndihma është duke ardhur”, shtoi ai në të njëjtin postim. Më parë, ai tha: "Udhëheqjes së regjimit: brutaliteti juaj kundër popullit të madh të Iranit nuk do të mbetet pa u kundërshtuar."

Ndërsa agoi të dielën në Iran, Reza Pahlavi, djali në mërgim i shahut (mbretit) të fundit të Iranit , kthimin e të cilit e kanë kërkuar protestuesit, postoi një video në X.

Mbishkrimi i saj thoshte: "Dije se nuk je vetëm. Bashkatdhetarët e tu anembanë botës po e bërtasin me krenari zërin tënd... Në veçanti, Presidenti Trump, si udhëheqës i botës së lirë, e ka vëzhguar me kujdes trimërinë tënde të papërshkrueshme dhe ka njoftuar se është gati t'ju ndihmojë. E di që së shpejti do të jem pranë teje."

Pahlavi me bazë në SHBA ka bërë thirrje që njerëzit të dalin në rrugë dhe ka thënë se po përgatitet të kthehet në vend. Ai pretendoi se republika islamike po përballej me një "mungesë të madhe mercenarësh" dhe se "shumë forca të armatosura dhe të sigurisë kanë lënë vendet e tyre të punës ose nuk i janë bindur urdhrave për të shtypur popullin". BBC nuk mundi t'i verifikonte këto pretendime.

Pahlavi i inkurajoi njerëzit të vazhdonin protestat të dielën në mbrëmje, por të qëndronin në grupe ose me turma dhe të mos "rrezikonin jetën e tyre". Amnesty International tha se po analizonte "raportet shqetësuese se forcat e sigurisë kishin intensifikuar përdorimin e paligjshëm të forcës vdekjeprurëse kundër protestuesve" që nga e enjtja.

Sekretarja e Jashtme e Mbretërisë së Bashkuar, Yvette Cooper, tha se ata që flasin kundër qeverisë së Khameneit nuk duhet të përballen me "kërcënimin e dhunës ose hakmarrjes". Që nga nata e së premtes, stafi i tre spitaleve i ka thënë BBC-së se janë të mbingarkuar me viktima. Shërbimi persian i BBC-së ka verifikuar se 70 trupa u sollën vetëm në një spital në qytetin Rasht të premten në mbrëmje.

BBC Persian ka konfirmuar identitetin e 26 personave të vrarë, përfshirë gjashtë fëmijë. Anëtarë të forcave të sigurisë janë vrarë gjithashtu, me një grup të të drejtave të njeriut që e ka llogaritur numrin në 14. Protestat kanë qenë më të përhapurat që nga një kryengritje në vitin 2022 e shkaktuar nga vdekja gjatë paraburgimit e Mahsa Amini, një gruaje të re kurde e cila u ndalua nga policia e moralit për dyshimin se nuk e mbante hixhabin siç duhet. Më shumë se 20,000 persona u arrestuan nga forcat e sigurisë gjatë disa muajve, sipas grupeve të të drejtave të njeriut.