Kina dërgoi tre astronautë në stacionin e saj hapësinor të dielën, njëri prej të cilëve do të qëndrojë për një vit, një kohëzgjatje rekord për vendin, duke mundësuar studimin e fiziologjisë njerëzore afatgjatë në hapësirë, ndërsa Pekini punon drejt ambicies së tij për një ulje në hënë me ekuipazh deri në vitin 2030.

Anija Shenzhou-23 u nis në orën 23:08 (15:08 GMT) duke përdorur raketën bartëse Long March-2F Y23 nga Qendra e Lëshimit të Satelitëve Jiuquan në Kinën veriperëndimore, me tre astronautë kinezë në bord.

Li Jiaying, një ish-inspektor i policisë së Hong Kongut, është astronauti i parë nga qyteti që merr pjesë në një mision hapësinor kinez. Anëtarët e tjerë të ekuipazhit janë komandanti Zhu Yangzhu dhe piloti Zhang Yuanzhi.

Kina ka dërguar astronautë në stacionin e saj hapësinor edhe më parë, por kjo gjë vjen në mes të një gare në rritje drejt hënës me SHBA-në, e cila ka paralajmëruar për ato që pretendon se janë plane të Pekinit për të kolonizuar dhe nxjerrë në miniera territorin dhe burimet hënore. Pekini i ka hedhur poshtë këto pretendime.

NASA po synon të arrijë një ulje me ekuipazh në hënë në vitin 2028, dy vjet përpara Kinës. SHBA-të synojnë të krijojnë një prani afatgjatë hënore si një trampolinë për eksplorimin përfundimtar të Marsit nga njeriu.

Në prill, katër astronautë të NASA-s bënë një udhëtim historik rreth hënës si pjesë e misionit Artemis II, duke fluturuar më larg Tokës se kushdo më parë në misionin e parë hënor me ekuipazh në botë në gjysmë shekulli.

Kina, me më pak se katër vjet deri në afatin e saj të vitit 2030, përballet me një detyrë të vështirë për të zhvilluar pajisje dhe softuer krejtësisht të reja specifike për misionin e saj hënor, duke vërtetuar se është gati për mision. Kjo do të sigurojë që astronautët e saj, të mësuar me sigurinë relative të Tiangong në orbitën e ulët të Tokës, të mund të bëjnë me siguri kalimin më të rrezikshëm në sipërfaqen e hënës.

Misionet kineze në Shenzhou kanë dërguar treshe astronautësh në stacion për qëndrime gjashtëmujore që nga viti 2021. Agjencia hapësinore kineze po trajnon dy astronautë pakistanezë, njëri prej të cilëve mund t'i bashkohet një misioni të pritur në Tiangong këtë vit në një kohëzgjatje të shkurtër, shkruan Reuters.

Misioni i mëparshëm, Shenzhou-22, u nis përpara afatit në nëntor për të kthyer tre astronautë kinezë në Tokë, pasi anija e tyre Shenzhou-20 u dëmtua nga mbetjet hapësinore në orbitë.

Kina ka dërguar vetëm robotë në hënë, por misionet e saj të njëpasnjëshme në Shenzhou nxjerrin në pah aftësitë hapësinore të vendit që po përmirësohen me shpejtësi. Në qershor 2024, Kina u bë vendi i parë që mblodhi mostra hënore nga ana e errët e hënës, duke përdorur robotë.

Një ulje e suksesshme me ekuipazh para vitit 2030 do të nxiste planet e Kinës për të krijuar një bazë të përhershme në hënë deri në vitin 2035 me Rusinë.

Shkencëtari kryesor i programit hënor kinez, Wu Weiren, ka thënë se afati kohor publik i Pekinit është qëllimisht konservator.

Gjatë vitit të kaluar, Pekini ka kryer teste sigurie të pajisjeve të zhvilluara për misionin e vitit 2030, duke përfshirë raketat Long March-10, anijen kozmike Mengzhou dhe anijen hënore Lanyue.