Lufta në Gjirin Persik po zgjerohet dhe po prek gjithnjë e më shumë sektorin e energjisë, ndërsa nga Uashingtoni dalin sinjale për hapa të rinj, përfshirë edhe mundësinë e përdorimit të trupave tokësore.

Ofensiva dhe planet për terren

Shtetet e Bashkuara dhe Izraeli, edhe pse jo gjithmonë në të njëjtën linjë, po vazhdojnë goditjet ndaj bazave të raketave, depove, fabrikave ushtarake dhe bunkerëve. Janë mijëra sulmet e kryera me raketa nga anijet, me bomba të rënda nga bombarduesit B-1 dhe B-52, si dhe me avionë luftarakë e dronë.

Goditjet e fundit në zonën e Hormuzit konsiderohen si fazë përgatitore për të mbajtur të hapur ngushticën. Por vetëm nga ajri nuk mjafton. Për këtë arsye po qarkullojnë plane për përdorimin e forcave tokësore. Bëhet fjalë jo vetëm për marinsat që po zhvendosen nga Azia, por edhe për trupa që ndodhen ende në SHBA.

Sipas burimeve të cituara nga Reuters, po diskutohen skenarë për të kontrolluar vijën bregdetare rreth Hormuzit, për të marrë ishullin Kharg ose ishujt Abu Musa dhe Tumb, si dhe për të vënë nën kontroll impiantet bërthamore.

Sa afër është ky skenar mbetet e paqartë. Ka paralajmërime për rreziqet, por edhe zëra që besojnë se objektivat mund të arrihen, edhe pse me humbje të mëdha. presidenti Donald Trump ka deklaruar se nuk ka ndërmend të dërgojë trupa, por ka shtuar se nëse do ta bënte, nuk do ta tregonte.

Mbetet e paqartë edhe se cili është qëllimi politik: ndryshim regjimi apo një marrëveshje. Dhe mbi të gjitha, sa do të zgjasë lufta. president Donald Trump ka ndryshuar shpesh qëndrim, ndërsa nuk është e sigurt nëse Benjamin Netanyahu ndjek të njëjtën linjë.

Sekretari i Pentagonit ka thënë se është presidenti ai që do të vendosë fundin e konfliktit, ndërsa perspektiva është ajo e një krize pa afat. Ekspertët po bëjnë llogaritë për rezervat e raketave mbrojtëse, ndërsa mbetet e paqartë edhe sa kapacitete ka ende Irani. Shefi i shtabit amerikan Caine ka theksuar se Irani “ka ende kapacitet”.

Mbrojtja dhe strategjia iraniane

Irani thotë se është gati dhe prej vitesh është përgatitur për këtë skenar. Beson se mund të shfrytëzojë terrenin dhe vështirësitë logjistike në favor të vet. Pentagoni, nga ana tjetër, mbështetet te fuqia e goditjeve dhe te dobësimi gradual i mbrojtjes iraniane.

Forcat iraniane po përdorin raketa dhe dronë, më pak se në ditët e para, por më të saktë. Strategjia nuk ndryshon: të zgjerojnë konfliktin, të destabilizojnë vendet e Gjirit dhe të mbajnë nën presion tregun e naftës përmes Hormuzit dhe, nëse është e mundur, edhe Detit të Kuq.

Qëllimi është të rezistojnë sa më gjatë, duke shpresuar se SHBA do të lodhet pa rezultate të menjëhershme. Por ka edhe një objektiv më të madh: të krijohen kushte të reja në rajon për të shmangur konflikte të ngjashme në të ardhmen. Lufta, sipas tyre, mund të ndalet vetëm me garanci të qarta nga të gjithë aktorët.

Para kësaj, Irani duhet të përballojë goditjet e vazhdueshme, eliminimin e drejtuesve dhe dëmtimin e infrastrukturës. Në planin e brendshëm, regjimi ka vepruar paraprakisht me arrestime masive dhe ekzekutime për të shmangur një front të brendshëm opozitar.

Monarkitë e Gjirit mes presionit

Vendet e Gjirit janë të përfshira në një konflikt që nuk e kanë dashur, ose që mendonin se do të mbetej i kufizuar. Sulmi izraelit ndaj një impianti në Katar solli një reagim të fortë nga Irani. Katari e quajti shkelje të vijës së kuqe dhe dëboi zyrtarin ushtarak iranian me stafin e tij.

Arabia Saudite ka kërcënuar me ndërhyrje dhe nuk përjashtohet që të kërkojë mbështetjen e Pakistanit, falë një marrëveshjeje që i siguron një lloj mbrojtjeje bërthamore dhe raketore.

Një ndërhyrje saudite ka kosto të lartë. Riad ka përjetuar sulme edhe në të kaluarën dhe rrezikon të gjendet nën goditje si nga Irani ashtu edhe nga Jemeni, ku forcat Houthi mund të hyjnë në luftë. Nga ana tjetër, qëndrimi pasiv nuk e ka ndalur Iranin.

Para krizës kishte edhe sinjale për një qëndrim të dyfishtë të Arabisë Saudite: publikisht kundër përshkallëzimit, por në prapaskenë në favor të një goditjeje ndaj Iranit.

Nga vendet e Gjirit vijnë edhe mesazhe të tjera. Njëra linjë thotë se lufta nuk është në interes të SHBA-së, por i shërben Izraelit. Katari ia ka shprehur këtë drejtpërdrejt president Donald Trump pas sulmit në territorin e tij.

Një tjetër qëndrim kërkon një Iran të dobësuar, por pa rrezikuar kaos të ri në rajon. Ndërsa një linjë e tretë shtyn për negociata, me Omanin që po përpiqet të ndërmjetësojë dhe me mbështetje edhe nga qarqe ekonomike në Emiratet e Bashkuara Arabe.

Këto vende po lëkunden mes ruajtjes së interesave ekonomike dhe mundësisë për t’u bashkuar në një mision ndërkombëtar për të garantuar lirinë e lundrimit në Hormuz./CorrieredellaSera