Me një vendim të kryetarit Sokol Sadushi, Gjykata e Lartë ka nisur procedurën për ndryshimin e praktikës së njësuar të deritanishme për masat e sigurisë, i zbatuar që prej një dekade e gjysmë në Shqipëri, që prej vendimit unifikues nr. 7 të datës 14 tetor 2011. Pikërisht rregullat procedurale të vendosura në këtë vendim synohet të ndryshohen pas kësaj nisme, e cila ka si qëllim kufizimin e dhënies pa kriter të masës së sigurisë ‘arrest me burg’.

Ish-deputeti i PS, Plarent Ndreca, teksa përshëndeti këtë nismë në emisionin ‘Repolitix’ me gazetarin Denis Minga në Report TV, tha se Shqipëria ka marrë kritika të forta në BE për numrin e lartë të të paraburgosurve.

“Nga çdo drejtim i mundshëm vijnë kritika për çështjen e masave të sigurimit, respektimin e kritereve dhe kushteve për vendosjen e një mase sigurimi. Kanë ardhur kritika të forta edhe nga BE. Ju e dini që para disa javëve ishte edhe drejtori për të drejtat e njeriut në BE, që hodhi kritika të forta për paraburgimet në Shqipëri, ashtu siç hodhi kritika edhe për mënyrën sesi gjykatat vendosin mbi përcaktimin e kritereve apo afateve për të qëndruar në paraburgim, i cili nuk vlerësohet në mënyrë dinamike ashtu siç Gjykata e Strasburgut e ka vendosur”, tha Ndreca.

Ai vijoi më tej duke thënë se vendimi i Gjykatës së Lartë për ndryshim të praktikës për dhënien e masës ‘arrest me burg’ është i drejtë, por i vonuar. Kjo pasi sipas Ndrecës, Gjykata e Lartë nuk duhet të lejonte që disa çështje të shkonin në Strasburg dhe të dënohej Shqipëria.

“Gjykata e Lartë është e vonuar. Kjo iniciativë e kryetarit të Gjykatës së Lartë është për t’u përshëndetur, por është e vonuar. Sepse Gjykata e Lartë është ajo që në fakt duhet të bllokonte rastet që janë bërë shkak për të ndryshuar praktikën, si rasti Hysaj apo Gëllçi. Gjykata e Lartë nuk duhet të lëjonte që këto çështje të shkonin në Strasburg dhe të dënohej Shqipëria”, vijoi më tej Ndreca.

Ndreca shtoi se nëse kjo praktikë për të cilën Gjykata e Lartë ka nisur procedurat do të aplikohej edhe më parë, kryebashkiaku i Tiranës, Erion Veliaj, sipas tij nuk do të ishte në paraburgim.

Ai shtoi se edhe Ilir Meta nuk do të qëndronte kaq gjatë në paraburgim, nëse kjo praktikë që pritet të aplikohet nga Gjykata e Lartë do të ishte aplikuar që më herët.

“Referuar praktikave të Strasburgut, në dy raste që të paktën i njoh, nuk do kishin shkuar në këto masa ekstreme. Erion Veliaj nuk do kishte shkuar në ‘arrest me burg’ nëse do të ishte kjo praktikë. Sepse Veliaj ka edhe një mandat të dhënë nga qytetarët, është në detyrë dhe ka një mandat të rikonfirmuar nga Kushtetuesja. Edhe për Ilir Metën, ndoshta mund të ishte bërë, por jo që masa të zgjatej kaq gjatë. Fakti që është në burg kryetari i shtetit tonë, nuk është diçka që nuk duhet konsideruar. Veliaj dhe Meta janë në Kushtetuese. Vetëm nëse Kushtetuesja mban të njëjtat masa, një kërkesë e re për ndryshim mase mund t’i shërbejë vendimi i Gjykatës së Lartë kërkesave të reja për zëvendësim mase”, përfundoi Ndreca.

Rendit zhvillimet sipas orarit:
Ora 23:15
Alarmi për paraburgimet/ Kthupi: Nëse nuk ke rrezikshmëri të lartë, nuk mund të shkosh direkt në qeli! Galdini: Shqiptarët kanë vite që vuajnë represivitetin e Ramës

Juristi Rezart Kthupi, duke komentuar kritikat e BE-së për numrin e lartë të të paraburgosurve në Shqipëri, e ka cilësuar të drejtë këtë shqetësim.

Në emisionin ‘Repolitix’ me gazetarin Denis Minga në Report TV, Kthupi tha se me vendimin e sotëm të Sokol Sadushit, Gjykata e Lartë do të rishikojë praktikën gjyqësore, në mënyrë që gjykatat kur të vendosin masën e sigurisë ‘arrest me burg’, të jenë në gjendje edhe ta argumentojnë atë.

Kthupi tha gjithashtu se nëse ti nuk je një person që paraqet rrezikshmëri shoqërore, nuk ka arsye që për një çështje të caktuar për të cilën je nën hetim, të shkosh menjëherë në paraburgim.

“Gjykata e Lartë do rishikojë praktikën gjyqësore. Kur ta marrin masën e ‘arrestit me burg’, gjykata duhet ta argumentojë masën. Kam pasur në praktikë raste me 28 të pandehur, kur arsyetimi i gjykatës për masën e ‘arrestit me burg’ për të 28 të pandehurit është identik. Nëse ti je pak i rrezikshëm, nuk mund të shkosh direkt në ‘arrest me burg’”, tha mes të tjerash Kthupi.

Ndërkohë shqetësimin për numrin e lartë të të paraburgosurve e ngriti edhe gazetari i Report TV, Isa Myzyraj, por ai shtoi se momenti në të cilin Sadushi po reagon, i shkon për shtat kryeministrit Edi Rama dhe Belinda Ballukut (për të cilën SPAK ka kërkuar arrestimin).

“Unë mendoj se ka dy shina mbi të cilat duhet ecur, fillimisht vjen rasti politik dhe pastaj rasti juridik. Të gjithë personat ndaj të cilëve ka një vendim të shkallës së parë në Shqipëri, kalojnë detyrimisht nga Gjykata e Lartë. Sepse kanë shkuar në Apel dhe pastaj në Gjykatë të Lartë. Pra është kjo gjykatë që u’a ma miratuar masat e arrestit me burg. Momenti kur Sadushi vendosi për ta rihapur procesin vjen pas një operacioni shumë të madh të Ramës dhe qeverisë shqiptare për t’ju kundërvënë paraburgimit. Sepse në raportet ndërkombëtare edhe më parë ka pasur shqetësim për paraburgimin dhe askush nuk është marrë me to. Pra pas disa muajsh që këta e trumbetuan shumë paraburgimin, lindi edhe një opinion i Sadushit. Pra ajo vendimmarrje do jetë e paragjykuar. Gjyqtari nuk mund të japë mendime personale për një çështje. Unë jam dakord për të gjitha raportet. Çështja e paraburgimit është absolutisht shqetësuese në Shqipëri. Ka vendime të gjykatave që e argumentojnë masën e ‘arrestit me burg’ duke thënë se ‘është natyra njerëzore që kërkon të ikë’”, tha Myzyraj.

Nga ana tjetër, politikani Arjan Galdini tha se problemi me numrin e lartë të të paraburgosuve në Shqipëri është i vjetër. Galdini shtoi se reagimi i Sadushit në këtë moment bëhet pas presionit të ushtruar nga kryeministri Edi Rama, i cili sipas tij po përpiqet të mbrojë Belinda Ballukun nga arrestimi.

Galdini vijoi më tej duke thënë se shqiptarët kanë kohë që e vuajnë represivitetin e kryeministrit Edi Rama, me arrestimet për mos-pagime të dritave, të ujit dhe për riparimin e çative të shtëpive.

“Unë nuk e diskutoj që vendimi që po mendohet të ndërmerret nga Kolegji, synon që të njehsojë një praktikë europiane. Por gjithmonë djalli fshihet pas detajeve. Narrativa e muajve të fundit është narrativa e Ramës, që ka dalë dhe po u thotë shqiptarëve që ‘ne kemi krijuar popullin e të paraburgosurve’. Unë nuk e di që ky është një shqetësim popullor. Shqiptarët kanë kohë që e vuajnë represivitetin e Ramës me dritat, ujin, me informalitetin, me avllinë, me çatinë, për 2 tulla dhe për shezlongë. Ata e vuajnë represivitetin sepse kur takohen me çdo zyrtar të administratës, përballen me rreptësi dhe nuk u’a zgjidhin problemin. Në oborrin e Ramës është rritur temperatura, ka trokitur drejtësia. Ka trokitur shumë afër, është te paradhoma. A e di sa është kosto e një të paraburgosuri? 14.6 euro. A e di sa është kosto e hajdutëve? Është shumë më e madhe”, tha Galdini.

R.Xh/Shqiptarja.com