20 Shkurti u kthye në një orë historie ndryshe për nxënësit e shkollës jopublike TES (Tomorrow Education School). Në vend të një mësimi klasik, ata panë dokumentarin “Ana tjetër e Valiasit” dhe më pas diskutuan për jetën në internim gjatë diktaturës komuniste.
Data e 20 shkurtit 1991 njihet si momenti kur në Tiranë u rrëzua statuja e Enver Hoxhës, një akt që u kthye në simbol të rënies së diktaturës në Shqipëri. Ajo ditë mbetet një nga pamjet më të forta të fundit të regjimit komunist.
Aktiviteti u zhvillua nga Autoriteti për Informimin mbi Dokumentet e ish-Sigurimit të Shtetit në kuadër të kalendarit “Udha e kujtesës”. Dokumentari, prodhim i vitit 2025, sjell historitë e mijëra shqiptarëve të dënuar me internim në kampin e Valiasit dhe kampe të tjera të kohës.
Para nxënësve foli edhe Vilma Mirakaj, e lindur dhe e rritur në internim, e cila tregoi për jetën në izolim, vuajtjet dhe qëndresën e familjeve që u dënuan padrejtësisht.
Gjatë takimit u prezantuan edhe libra me këtë temë, të përgatitura për arsimin parauniversitar, pjesë e platformës “Mësojmë nga e Kaluara 1944–1991”. Botimet iu shtuan bibliotekës së shkollës dhe pritet të përdoren si materiale bazë në orët e historisë.
Kampi i Valiasit ishte një nga kampet e internimit ku përfunduan qindra familje që regjimi komunist i quante “të deklasuara”. Burra, gra dhe fëmijë u detyruan të jetonin dhe të punonin në kushte të rënda, nën mbikëqyrje të vazhdueshme.
Shumë prej të internuarve punonin në minierën e qymyrgurit, pa kushte sigurie dhe me orë të gjata pune. Fëmijët u rritën brenda telave të kampit, me shkollim të kufizuar dhe jetë të izoluar. Ushqimi dhe kujdesi shëndetësor ishin minimalë, ndërsa frika ishte pjesë e përditshmërisë.
Pas rënies së komunizmit në fillim të viteve ’90, kampi u mbyll, por dëshmitë e atyre që jetuan aty nxorën në dritë realitetin e ashpër të internimit. Sot, Valiasi përmendet si një nga simbolet e vuajtjeve që përjetuan familjet e dënuara gjatë diktaturës.
Komente











