Këtë herë ultimatumi i Donald Trump dukej që në fillim i tepruar edhe për standardet e tij: «Mund ta fshij qytetërimin iranian». Ndërmjetësit, përkundrazi, ishin të shqetësuar sepse dukej e vështirë të gjendej një formulë që do t’i lejonte presidentit amerikan të shpallte fitore, pa poshtëruar Teheranin. Prej ditësh po punonin për këtë diplomatët e Pakistan, Egjipt dhe Turqi. Me kalimin e kohës, roli i Asim Munir, shefit të ushtrisë pakistaneze, është bërë qendror.

Për çfarë arsye? Shpjegimet më të përhapura janë dy. E para është se qëndrimi i presidentit turk Recep Tayyip Erdogan ishte tepër armiqësor ndaj Izrael, pra ndaj njërës prej palëve të përfshira, edhe pse menaxhimi i negociatës është zhvilluar pothuajse ekskluzivisht nga Shtetet e Bashkuara të Amerikës. E dyta është se Munir vepronte në koordinim të ngushtë me Pekinin, në veçanti me ministrin e jashtëm kinez Wang Yi.

Dita e djeshme, e martë 7 prill, u shpenzua në një kërkim të ethshëm për një zgjidhje. Trump nuk mund ta pranonte propozimin e parë të hedhur në tryezë nga Pakistani: armëpushim 45-ditor dhe rihapje e njëkohshme e Ngushticës së Hormuzit. Nevojitej diçka më e rreptë. Por në fund, të dërguarit amerikanë Steve Witkoff dhe Jared Kushner nuk gjetën gjë më të mirë sesa thjesht të shkurtonin afatet: dy javë në vend të një muaji e gjysmë. Më pas Pakistani e ngriti nivelin e ndërmjetësimit, me përfshirjen direkte të kryeministrit Shehbaz Sharif. Filloi një shkëmbim i vazhdueshëm telefonatash mes Shtëpisë së Bardhë dhe udhëheqjes iraniane, me informacione të ndara edhe me kryeministrin izraelit Benjamin Netanyahu.

Trump deshi ta mbante tensionin të lartë pothuajse deri në fund: drita jeshile erdhi në orën 18:32 sipas kohës amerikane (00:32 në Itali), një orë e gjysmë para afatit të vendosur në orën 20:00.

Gjatë ditës pati edhe dy zhvillime të tjera interesante. Siç tha vetë Trump, Pekini ndihmoi për arritjen e marrëveshjes, por pa u ekspozuar. Madje, në publik tregoi solidaritet politik me Iranin. Prova më e qartë ishte vetoja ndaj propozimit të rezolutës të paraqitur në Këshillin e Sigurimit të OKB-së nga Bahrein, në koordinim me Arabia Saudite, Emiratet e Bashkuara Arabe, Kuvajt, Katar dhe Jordania. Monarkitë e Gjirit, me përjashtim të Omanit dhe me shtimin e Jordanisë, kërkonin dënimin e sulmeve iraniane kundër cisternave në lundrim dhe rihapjen e Ngushticës. Udhëheqësi kinez Xi Jinping dhe presidenti rus Vladimir Putin urdhëruan të votohej “kundër”.

Gjurmët e tjera na çojnë pikërisht te vendet e Gjirit. Sipas informacioneve, asnjëri prej tyre nuk u përfshi në fazën përfundimtare të negociatave. Madje, në ditët e fundit kanë shtyrë SHBA-në të vazhdojë luftën. Më të drejtpërdrejtët kanë qenë Emiratet e Bashkuara Arabe, pra shteti më i goditur nga raketat dhe dronët iranianë, që kanë rënë masivisht mbi Dubai dhe Abu Dhabi. Ambasadori i Emirateve në Uashington, Yousef Al Otaiba, e kishte shkruar madje në një artikull të botuar nga The Wall Street Journal: konflikti duhet të ketë një “përfundim përfundimtar”.

Trump, nga ana tjetër, ka preferuar një ndalesë të përkohshme, vetëm për të shmangur një përplasje gjithnjë e më të rrezikshme për Shtetet e Bashkuara dhe për ekonominë botërore./ Corriere della Sera