Për dekada me radhë, Bashkimi Europian u qeveris nga një ligj i pashkruar gjeopolitik: asgjë nuk lëvizte në kontinent pa bekimin paraprak të "motorit" franko-gjerman. Roma, shpesh e parë si "i sëmuri i Europës" apo një partner i zhurmshëm por jo vendimtar, qëndronte në periferi të vendimmarrjes së madhe. Megjithatë, viti 2026 po shënon një thyerje historike të këtij binomi. Sot, rruga drejt zgjidhjeve të krizave europiane nuk kalon detyrimisht nga Parisi, por bën një ndalesë jetike dhe shpesh përcaktuese në Romë.
Rikthimi i Italisë si protagoniste kryesore në BE është padyshim produkt i lidershipit të ri të Georgia Melonit. Që në hapat e saj të parë në skenën ndërkombëtare, përmes një diplomacie këmbëngulëse dhe pa komplekse inferioriteti, ajo insistoi që Italia të trajtohej si një e barabartë me Francën dhe Gjermaninë. Ky nuk ishte thjesht një qëllim retorik, por një strategji e mirëfilltë pragmatizmi, e ndërtuar mbi sugjerimet e lëna pas nga Mario Draghi. Ky pragmatizëm e ka afruar Romën me Berlinin në një mënyrë që pak kush e parashikonte, duke bërë që shumë analistë ta pagëzojnë vitin 2026 si "viti italo-gjerman".
Në zemër të këtij boshti të ri qëndron një simbiozë e fuqishme ekonomike. Italia dhe Gjermania janë dy fuqitë më të mëdha prodhuese të Europës dhe zinxhirët e tyre të furnizimit janë aq të ndërthurur, sa që suksesi industrial i Berlinit është i pamendueshëm pa stabilitetin dhe prodhimin e veriut të Italisë. Kjo varësi e ndërsjellë ka krijuar një front të përbashkët kundrejt politikave të centralizuara që shpesh propozohen nga Parisi, duke i dhënë Italisë një levë negociuese që nuk e ka pasur prej dekadash.
Dinamika e re pas konfliktit në Ukrainë ka qenë katalizatori përfundimtar i këtij ndryshimi. Ndërsa Franca mbështetet fort te energjia e saj bërthamore, Italia dhe Gjermania u gjendën përballë një sfide ekzistenciale: nevojës për burime të reja energjetike. Këtu, pozita gjeografike e Italisë u kthye në një aset strategjik. Përmes marrëveshjeve të guximshme me vendet e Afrikës së Veriut dhe promovimit të "Planit Mattei", Italia është shndërruar në urën kryesore energjetike për Gjermaninë dhe Europën Qendrore. Sot, gazsjellësit dhe kabllot e energjisë së rinovueshme që vijnë nga Mesdheu nuk po furnizojnë vetëm shtëpitë italiane, por po mbajnë gjallë motorin industrial gjerman.
Në fushën e sigurisë, Italia ka rizgjuar linjën e saj tradicionale euroatlantike, duke u pozicionuar si partnerja më e besueshme e SHBA-së në Europën kontinentale. Marrëdhënia e veçantë dhe e afërt mes Presidentit Trump dhe Kryeministres Meloni ka krijuar një kanal komunikimi unik që ka ndikime të drejtpërdrejta në Bruksel. Ndërsa Franca flet për "autonomi strategjike" dhe një ushtri europiane që shpesh shihet me skepticizëm nga NATO, Italia dhe Gjermania kanë gjetur gjuhën e përbashkët në forcimin e ushtrive kombëtare në përputhje me standardet atlantike. Ky vizion pragmatik për mbrojtjen dhe sigurinë e kufijve ka bërë që edhe çështja e emigracionit të mos trajtohet më si një "problem italian", por si një sfidë e përbashkët europiane që kërkon mbrojtjen e kufijve të jashtëm të gjithë bllokut.
Në rrafshin financiar, ndarja mbetet e qartë: ndërsa Parisi kërkon më shumë integrim përmes Eurobondeve, Roma dhe Berlini, ndonëse për arsye të ndryshme, ruajnë një qëndrim më të kujdesshëm, duke u fokusuar te rritja reale ekonomike dhe investimet strategjike. Kjo peshë e re e Italisë ka reflektime të rëndësishme edhe në rajonin tonë. Me Romën si një zë autoritar në Bruksel, integrimi i Shqipërisë në BE nuk shihet më si një proces i largët, por si një prioritet i sigurisë mesdhetare të cilin Italia po e shtyn përpara me forcën e një aktori kryesor.
Viti 2026 dëshmon se arkitektura e Bashkimit Europian po evoluon drejt një sistemi më ekuilibruar, ku tri këmbët – Parisi, Berlini dhe tashmë Roma – mbajnë stabilitetin e godinës së përbashkët. Italia nuk është më vetëm një muze i hapur i historisë, por një busull aktive që po orienton të ardhmen e kontinentit.
Komente









